Μεταδόσεις για σεξουαλική παρενόχληση ανήλικου από τον πατέρα του

Η Επιτροπή αποφάσισε αυτεπάγγελτη εξέταση της περίπτωσης μεταδόσεων από ηλεκτρονικά ΜΜΕ, στις 8.2.2005, περί σεξουαλικής παρενόχλησης ανήλικου από τον πατέρα του. Η Επιτροπή αφού είδε τα μαγνητοσκοπημένα ρεπορτάζ διαπίστωσε ότι δυνατό να υπάρχει παραβίαση των προνοιών του ΚΔΔ ως προς το σεβασμό του τεκμηρίου αθωότητας, την ακρίβεια των πληροφοριών και τις πρόνοιες που αφορούν σε σεξουαλικά εγκλήματα (αναφορά στη σχέση του φερόμενου ως δράστη με το θύμα). Η Επιτροπή αποφάσισε να μην προχωρήσει σε εξέταση του θέματος, αλλά να το θέσει στη σύσκεψη ( έγινε στις 15 Μαρτίου, 2005) με τους διευθυντές ή αρχισυντάκτες των ηλεκτρονικών ΜΜΕ, με σκοπό τον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση των λειτουργών των ΜΜΕ.

Αποκάλυψη ταυτότητας θυμάτων σεξουαλικού εγκλήματος

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε δημοσιεύματος της «Σημερινής» ημερομηνίας 1ης Μαρτίου, 2005, για αθώωση κατηγορημένου από δικαστήριο για βιασμό και παρά φύση ασέλγεια επί δύο ανήλικων ανεψιών του, λόγω μη παρουσίας των παραπονουμένων και μη ύπαρξης επιβεβαιωτικής μαρτυρίας, καθώς και επιθυμίας του πατέρα τους να τερματισθεί η υπόθεση «για να μην προκύψουν πολλά και αξεπέραστα οικογενειακά προβλήματα». Στο δημοσίευμα αποκαλυπτόνταν το όνομα του κατηγορουμένου και η σχέση του με τα θύματα των φερόμενων πράξεών του. Παρά το γεγονός ότι κρίθηκε πως το δημοσίευμα αποκάλυπτει την ταυτότητα των φερομένων ως θυμάτων βιασμού, λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι το δημοσίευμα στηρίχθηκε σε ανοικτή διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου και δεν εκδόθηκε απόφαση. Το δημοσίευμα τέθηκε σε σύσκεψη με τους διευθυντές ή αρχισυντάκτες ΜΜΕ στις 15 Μαρτίου, 2005, με σκοπό τον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση των λειτουργών των ΜΜΕ .

Υβριστικά δημοσιεύματα για το Γ.Γ. των ΕΔΗ Κώστα Θεμιστοκλέους

Το παράπονο αφορούσε σε δημοσιεύματα που περιείχαν «αφορισμούς και ύβρεις σε βάρος του Γ.Γ. των Ενωμένων Δημοκρατών κ. Κώστα Θεμιστοκλέους», με αφορμή εισήγησή του για τον τρόπο αναφοράς στο κατοχικό καθεστώς. Η Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει την ακόλουθη ανακοίνωση προς τα ΜΜΕ: Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, με αφορμή πρόσφατες περιπτώσεις, ασχολήθηκε με το θέμα των φραστικών υβριστικών επιθέσεων εναντίον προσώπων, λόγω των απόψεών τους επί πολιτικών ή άλλων θεμάτων. Η Επιτροπή επισημαίνει σχετικά την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι το ήθος, η αξιοπρέπεια, η εντιμότητα, η διαγωγή, η συμπεριφορά και το επαγγελματικό επίπεδο των λειτουργών των ΜΜΕ θα πρέπει να είναι της υψηλότερης δυνατής στάθμης, καθώς και την πρόνοια για αποφυγή δυσμενών διακρίσεων με βάση τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις. Εχοντας υπόψη τα πιο πάνω, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επισημαίνει ότι αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα η διατύπωση διαφωνίας και η άσκηση κριτικής για πολιτικές ή άλλες θέσεις, αλλά τονίζει με έμφαση ότι συνιστά αντιδεοντολογική συμπεριφορά η προσφυγή σε αφορισμούς, ύβρεις και απαράδεκτους χαρακτηρισμούς. Η Επιτροπή τονίζει για άλλη μια φορά την ανάγκη όπως τα ΜΜΕ και οι λειτουργοί τους ασκούν το δικαίωμα της άσκησης κριτικής μέσα στα πιο πάνω πλαίσια.

Δημοσιεύματα για νεαρούς που ενεπλάκησαν σε θανατηφόρο δυστύχημα στην περιοχή Παραλιμνίου.

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας μελέτησε αυτεπάγγελτα το θέμα του χειρισμού από τα ΜΜΕ της περίπτωσης νεαρών οδηγών που συμμετείχαν σε αγώνες ταχύτητας με αυτοκίνητα στην περιοχή Παραλιμνίου, που απέληξαν στο θάνατο άλλου νεαρού. Η Επιτροπή προέβη στη πιο κάτω διαπιστώσεις:

1. Τα ΜΜΕ ενημέρωσης δημοσίευσαν ή μετέδωσαν τα ονόματα συλληφθέντων νεαρών και χειρίστηκαν το θέμα κατά τρόπο που παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητας υπόπτων.
2. Κατά το χειρισμό του θέματος, τα ΜΜΕ αναφέρθηκαν κατά τρόπο συλλογικό στη φερόμενη εμπλοκή όλων των νεαρών στην υπόθεση, ενώ ένας από τους συλληφθέντες απολύθηκε την επομένη της σύλληψής του, επειδή δεν προέκυψαν στοιχεία εναντίον του, χωρίς τα πλείστα ΜΜΕ να δημοσιεύσουν ή να μεταδώσουν το γεγονός και χωρίς αναφορά στο όνομα του απολυθέντος.
3. Δημοσιεύθηκε ή μεταδόθηκε και πάλι κατά τρόπο γενικό ότι τα οχήματα των νεαρών είχαν υποστεί μηχανικές τροποποιήσεις ώστε να αναπτύσσουν ταχύτητα μεγαλύτερη εκείνης των προδιαγραφών κατασκευής τους, προτού καν γίνει οποιοσδήποτε μηχανικός έλεγχος στα οχήματά τους, με αποτέλεσμα να δημοσιευθούν ή μεταδοθούν ανακριβείς πληροφορίες και να δημιουργηθούν παραπλανητικές εντυπώσεις.
4. Ο τρόπος χειρισμού του όλου θέματος από τα ΜΜΕ συνιστά παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για σεβασμό του τεκμηρίου της αθωότητας, του δικαιώματος για δίκαιη δίκη, καθώς και παραβίαση της πρόνοιας για μη δημοσίευση ή μετάδοση ανακριβών πληροφοριών.
   
   Η Επιτροπή, για άλλη μια φορά καλεί τα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους, όταν βρίσκονται ενώπιον υποθέσεων των οποίων η φύση είναι τέτοια ώστε να προκαλεί το ενδιαφέρον ή να εξάπτει τη φαντασία του κοινού, να μεριμνούν, παράλληλα προς την ακριβή πληροφόρηση του κοινού και για το σεβασμό των δικαιωμάτων των εμπλεκομένων ατόμων και να ανταποκρίνονται στην υποχρέωσή που έχουν αναλάβει για σεβασμό προς τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Δημοσιεύματα για νεαρό που προκάλεσε διπλο θανατηφόρο δυστύχημα

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας μελέτησε το θέμα του χειρισμού από τα ΜΜΕ της περίπτωσης νεαρού ο οποίος προκάλεσε με τη μοτοσικλέτα του διπλό θανατηφόρο δυστύχημα στη Λακατάμεια, με θύματα δύο αδέλφια. Η Επιτροπή σημειώνει ότι στις πλείστες περιπτώσεις το τεκμήριο της αθωότητας του νεαρού παραβιάστηκε κατάφωρα, κατά παράβαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Σημειώνεται ότι τα ΜΜΕ ενημέρωσης έσπευσαν να προκαταλάβουν τη φύση της ενοχής του και την ποινή που θα έπρεπε να του επιβληθεί. Η Επιτροπή σημειώνει ότι ακόμη και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες επίσημοι προβαίνουν σε δηλώσεις, τα ΜΜΕ οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά κατά τη δημοσίευση τους, ώστε να μην αναπαράγουν παραβιάσεις του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, τον οποίο είναι δεσμευμένα να τηρούν. Η Επιτροπή αποδοκίμασε επίσης το γεγονός ότι ΜΜΕ δημοσίευσαν φωτογραφίες ή μετέδωσαν εικόνες που παρουσιάζουν το νεαρό σε στιγμές ψυχικού κλονισμού. Επί του προκειμένου, η Επιτροπή επισημαίνει την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ότι «σε περίπτωση πένθους, θλίψης ή ψυχικού κλονισμού επιβάλλεται στο μέγιστο δυνατό βαθμό προσέγγιση που να την χαρακτηρίζει διακριτικότητα και συμπάθεια και αποφυγή οποιασδήποτε πράξης δυνατό να οξύνει τον ανθρώπινο πόνο».

Επικριτικά δημοσιεύματα για το ΡΙΚ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του Γ.Δ. του ΡΙΚ κ. Μάριου Μαυρίκιου για δημοσιεύματα διαφόρων εφημερίδων και περιοδικών, με τα οποία, όπως υποστηρίζει ο ίδιος, «συνεχίζουν την παραπληροφόρηση και την προπαγάνδα εναντίον του ΡΙΚ και προσβάλλουν τους εργαζόμενους σ’ αυτό». Η Επιτροπή, αφού άκουσε εισήγηση υποεπιτροπής που μελέτησε ενδελεχώς το θέμα, και ύστερα από μακρά εξέταση, αποφάσισε ότι όλα τα δημοσιεύματα, πλην ενός, τα οποία επισύναψε στο σχετικό παράπονό του ο Γ.Δ. του ΡΙΚ, συνιστούν κριτική για τις δραστηριότητες ή ενέργειες του ΡΙΚ ή και της κυβέρνησης ή κομμάτων, η οποία εμπίπτει στο προστατευόμενο δικαίωμα ελευθερίας έκφρασης, το οποίο περιλαμβάνει την άσκηση κριτικής, ιδιαίτερα για ένα δημόσιο οργανισμό, και ως εκ τούτου δεν συνιστούν παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η άσκηση κριτικής, ακόμη και αυστηρής, υπό την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ γεγονότος, σχολίου ή εικασίας, αποτελεί δικαίωμα των ΜΜΕ και δη σε περιπτώσεις δημοσίων οργανισμών, λαμβανομένων υπόψη των προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για αντικειμενικότητα και αποφυγή δυσμενών διακρίσεων και της υποχρέωσης των ΜΜΕ να «παρέχουν στους επηρεαζομένους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν». Κατά συνέπεια, αν το ΡΙΚ ασκούσε το δικαίωμα απάντησης, τα ΜΜΕ θα είχαν την υποχρέωση να τη δημοσιεύσουν. Ειδικά, όσον αφορά σε, δημοσίευμα της Σημερινής, ημερομηνίας 17ης Νοεμβρίου, 2004, το οποίο επικαλείται ο Γ.Δ. του ΡΙΚ και στο οποίο γίνεται ονομαστική αναφορά σε δημοσιογράφους σε σχέση με τις πολιτικές τους απόψεις και τοποθετήσεις, η Επιτροπή αποφάσισε ότι, αν και θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο παραβίασης του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, κωλύεται να το πράξει, ως εκ του γεγονότος ότι ένας από τους κατονομαζόμενους στο δημοσίευμα υπαλλήλους του ΡΙΚ έχει προσφύγει στη δικαιοσύνη.

Αρνηση μετάδοσης απαντητικών δηλώσεων βουλευτή

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του βουλευτή κ. Ανδρέα Παπαπολυβίου εναντίον του ΡΙΚ για κατ’ ισχυρισμό φίμωσή της αντίθετης άποψης και δυσμενή διάκριση. Τόσο ο κ. Παπαπολυβίου όσο και το ΡΙΚ υπέβαλαν τις απόψεις τους επί του θέματος και το ΡΙΚ έδωσε στην Επιτροπή οπτικογραφημένη την επίμαχη μετάδοση. Τα γεγονότα: Στις 2/10/2004 ο κ. Παπαπολυβίου έδωσε δημοσιογραφική διάσκεψη, κατά την οποία διατύπωσε επικρίσεις εναντίον του ΡΙΚ σχετικά με προσλήψεις και υπογραφή συμβολαίων για παροχή υπηρεσιών προς τον ΡΙΚ. Οι δηλώσεις μεταδόθηκαν σε ρεπορτάζ 3 λεπτών και 13 δευτερολέπτων από την τηλεόραση του ΡΙΚ και μεταδόθηκαν από ραδιοφωνικά δελτία. Την ίδια νύκτα κλήθηκε στο στούντιο ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΡΙΚ κ. Ανδρέας Αλωνεύτης, ο οποίος απάντησε στις επικρίσεις. Ο κ. Παπαπολυβίου τηλεφώνησε και ζήτησε τηλεφωνική παρέμβαση για να απαντήσει στον κ. Αλωνεύτη. Το ΡΙΚ αρνήθηκε την παρέμβαση. Η ΕΔΔ, αφού μελέτησε εισήγηση ειδικής υποεπιτροπής που εξέτασε το θέμα, απέρριψε το παράπονο για τους ακόλουθους λόγους: Στο σχετικό ρεπορτάζ της τηλεόρασης του ΡΙΚ δόθηκε πλήρης κάλυψη στις επικρίσεις του κ. Παπαπολυβίου. Ο κ. Αλωνεύτης περιορίστηκε να απαντήσει σημείο προς σημείο στις επικρίσεις του κ. Παπαπολυβίου, χωρίς να εγείρει οποιοδήποτε νέο σημείο ή θέμα, το οποίο να έχρηζε απάντησης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν ετίθετο θέμα άσκησης του δικαιώματος απάντησης από τον κ. Παπαπολυβίου με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Παράπονο για αντιεπαγγελματική συμπεριφορά

Η ΕΔΔ εξέτασε παράπονο του δημοσιογράφου κ. Τάκη Αντωνιάδη εναντίον της επίσης δημοσιογράφου Αργυρώς Ηλία, ότι σε δύο περιπτώσεις δημοσιογραφικής κάλυψης γεγονότων επέδειξε αντιεπαγγελματική συμπεριφορά. Η Επιτροπή, αφού μελέτησε το περιεχόμενο δύο επιστολών του κ. Αντωνιάδη αποφάσισε να τον πληροφορήσει ότι το παράπονο ήταν γενικό και αόριστο και ότι, εν όψει του γεγονότος ότι ο ίδιος παρέλειψε να αναφέρει συγκεκριμένες περιπτώσεις αντιεπαγγελματικής συμπεριφορίας, δεν ήταν σε θέση να προχωρήσει σε περαιτέρω εξέταση του παραπόνου.

Μετάδοση παραπλανητικών διαφημίσεων

Η ΕΔΔ εξέτασε παράπονο του περιοδικού ΣΟΥΤ & ΓΚΟΛ εναντίον του περιοδικού ΣΠΟΡΤΙΒ για μετάδοση ανακριβών και παραπλανητικών διαφημίσεων από ραδιοσταθμούς, στο οποίο παρουσιαζόταν "σαν το πρώτο αθλητικό περιοδικό, πρώτο σε ποιότητα, πρώτο σε πωλήσεις". Η Επιτροπή, αφού πληροφορήθηκε από το Γραμματέα ότι οι παραπονούμενοι απέσυραν το παράπονό τους επειδή ικανοποιήθηκαν από το γεγονός ότι η μετάδοση των επίμαχων διαφημίσεων διακόπηκε από τους ραδιοσταθμούς, με βάση την ακολουθούμενη πρακτική, απέρριψε το παράπονο.

Δημοσίευμα για προσλήψεις υπαλλήλων από το Επαρχιακό Γραφείο Εργασίας Λάρνακος

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ασχολήθηκε με παράπονο του κ. Φειδία Παναγίδη εναντίον της Χαραυγής για δημοσίευση ανακριβών πληροφοριών σχετικά με προσλήψεις υπαλλήλων. Εν όψει του γεγονότος ότι ο κ. Παναγίδης πληροφόρησε την Επιτροπή ότι έχει αφυπηρετήσει, δεν θέλει να δώσει συνέχεια και αποσύρει το παράπονό του, η Επιτροπή απέρριψε το παράπονο.

Αρνηση μετάδοσης απαντητικών δηλώσεων βουλευτή

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του κ. Ακη Συμεού εναντίον της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ για άρνηση της εφημερίδας να δημοσιεύσει απαντητική επιστολή του σε σχόλιο της εφημερίδας που αφορούσε στον ίδιο. Η Επιτροπή, αφού πληροφορήθηκε από το Γραμματέα ότι με παρέμβαση προς τον ΠΟΛΙΤΗ στο πλαίσιο της αποστολής της με βάση τον ΚΔΔ, η επιστολή δημοσιεύθηκε στις 18/11/2004, θεωρεί το θέμα κλειστό, ως διευθετηθέν.

Υβριστικές εκφράσεις για το Γ.Γ. του ΑΚΕΛ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο για δημοσίευμα της εφημερίδα ΠΟΛΙΤΗΣ, ημερομηνίας 10ης Οκτωβρίου, 2004, στο οποίο αναφερόταν ότι ο Πρόεδρος της Βουλής και Γ.Γ. του ΑΚΕΛ κ. Δημήτρης Χριστόφιας «επιδεικνύοντας πολιτική χαμέρπεια και ανανδρία με κάθε ευκαιρία κατηγορεί ως κοινός συκοφάντης τους δημοσιογράφους και τον εκδότη του Πολίτη ‘πληρωμένους από τους Αμερικάνους και πράκτορες’». Ο κ. Χριστόφιας, με δηλώσεις του εκπροσώπου τύπου του ΑΚΕΛ, διέψευσε ότι χρησιμοποίησε ποτέ τις εκφράσεις που του αποδόθηκαν και ότι δεν υιοθετούσε τις κατηγορίες, γεγονός για το οποίο ο «Πολίτης» εξέφρασε την ικανοποίησή του και θεώρησε το θέμα κλειστό. Η Επιτροπή εξέφρασε την απαρέσκεια και αποδοκιμασία της για το συγκεκριμένο δημοσίευμα του ΠΟΛΙΤΗ. Η Επιτροπή έκρινε ότι στο δημοσίευμα περιέχονται απαράδεκτες και υβριστικές εκφράσεις, κατά παράβαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί σεβασμού της υπόληψης κάθε προσώπου. Περαιτέρω η Επιτροπή εξέφρασε απαράσκεια για το γεγονός ότι ο "Πολίτης" αρνήθηκε να συνεργασθεί και να παραθέσει τις απόψεις του.

Δημοσιεύματα για το σκάνδαλο στο ΧΑΚ και χειραγώγηση των τιμών

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ασχολήθηκε με δημοσιεύματα σε μερίδα των ΜΜΕ, τα οποία αναφέρονταν σε στοιχεία της έρευνας σχετικά με το σκάνδαλο στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου, στην περίοδο 1999-2000. Η Επιτροπή σημείωσε ότι το θέμα είναι άκρως δημοσίου ενδιαφέροντος και τα ΜΜΕ έχουν κάθε δικαίωμα να ασχοληθούν με αυτό σε βάθος και να πληροφορήσουν ενδεχομένως το κοινό, αλλά παράλληλα επισήμανε ότι μέρος των δημοσιευμάτων αφορούσε σε απλούς επενδυτές, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν να έχουν καμιά σχέση με τη χειραγώγηση των τιμών των μετοχών ή συμμετοχή στη διαμόρφωση και έγκριση νομοθετημάτων που αφορούν στο ΧΑΚ. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επισύρει την προσοχή των ΜΜΕ και των λειτουργών τους στις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας που επιβάλλουν σεβασμό προς την υπόληψη και ιδιωτική ζωή κάθε προσώπου, καθώς στη δημοσίευση πληροφοριών που αφορούν στην ιδιωτική ζωή μόνο σε περίπτωση που δικαιολογείται από το δημόσιο συμφέρον. Σε σχέση με το ίδιο θέμα, η Επιτροπή επισύρει επίσης την προσοχή στις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, για παροχή στους επηρεαζομένους της ευκαιρίας για απάντηση, καθώς και στις πρόνοιες για μη δημοσίευση ανακριβών ή παραπλανητικών ειδήσεων, πληροφοριών ή σχολίων.

Παρεμπόδιση εισόδου κινηματογραφικού συνεργείου του ΑΝΤ1 για λήψη σκηνών από ποδοσφαιρικούς αγώνες για σκοπούς δελτίου ειδήσεων

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1 για παρεμπόδιση, σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις, της εισόδου σε δημοσιογράφο και κινηματογραφιστή του σταθμού, σε γήπεδο όπου θα διεξήγετο ποδοσφαιρικός αγώνας. Κατά την εξέταση του παραπόνου, η Επιτροπή μελέτησε περιγραφή των γεγονότων απαγόρευσης της εισόδου στο γήπεδο δημοσιογράφοι και κινηματογραφιστές του ΑΝΤ1, τις απαντήσεις που έδωσαν, όσον αφορά το παράπονο, η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, ο Γυμναστικός Σύλλογος τα Παγκύπρια και η εταιρεία Λουμιέρ, ως εκ συμβάσεως δικαιούχος κάλυψης και απ’ ευθείας μετάδοσης ποδοσφαιρικών συναντήσεων. Ελαβε επίσης υπόψη τις συνταγματικές πρόνοιες και της Πρόνοιες της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το δικαίωμα έκφρασης, τις πρόνοιες όλων των σχετικών νόμων, καθώς και την Πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για σεβασμό του δικαιώματος του δημοσιογράφου για απρόσκοπτη πρόσβαση στις πηγές ειδήσεων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι, πέραν των συμβατικών δικαιωμάτων των δικαιούχων ως προς τη διεξαγωγή των ποδοσφαιρικών αγώνων, σε ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο, στο οποίο συρρέουν χιλιάδες άτομα, λαμβάνουν χώρα γεγονότα τα οποία εκφεύγουν των ορίων των συμβατικών δικαιωμάτων των δικαιούχων και ως εκ τούτου αποτελεί νόμιμη πηγή ειδήσεων. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί, περαιτέρω, ότι οι δημοσιογράφοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης στο χώρο αυτό με τα «εργαλεία της εργασίας τους», τηρουμένων των όρων και κανονισμών που διέπουν την είσοδο στο χώρο αυτό. Με βάση τις προαναφερθείσες πρόνοιες περί ελεύθερης έκφρασης, τηρουμένων των προνοιών των σχετικών νόμων και άνευ βλάβης των δικαιωμάτων των δικαιούχων, οι δημοσιογράφοι έχουν δικαίωμα κάλυψης γεγονότων τα οποία συμβαίνουν εντός του χώρου αυτού κατά τρόπο που θεωρούν καλύτερο. Εν όψει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η παρεμπόδιση της εισόδου σε συνεργείο του ΑΝΤ1 ήταν αντίθετη προς τις συνταγματικές πρόνοιες περί ελεύθερης έκφρασης, τις σχετικές πρόνοιες της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που έχουν και αυξημένη τυπική ισχύ έναντι τον εθνικών νόμων, τις πρόνοιες των σχετικών νόμων και τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η Επιτροπή καλεί όλους τους εμπλεκομένους να σέβονται την αρχή της απρόσκοπτης πρόσβασης των δημοσιογράφων σε πηγές ειδήσεων. Η Επιτροπή χαιρετίζει, επί του προκειμένου, τη θέση της ΚΟΠ, ότι «έχει την άποψη ότι η αρχή της ελεύθερης δημοσιογραφικής πρόσβασης τυγχάνει σεβασμού και επιμένει στην αυστηρή χρήση των εικόνων/παραστάσεων κλπ. για σκοπούς της ειδησεογραφικής κάλυψης, χωρίς ίχνος εμπορικής εκμετάλλευσης». Η Επιτροπή θεωρεί επίσης θετικό το γεγονός ότι έχει ήδη επιτραπεί η είσοδος σε συνεργείο του ΑΝΤ1 για σκοπούς ειδησεογραφικής κάλυψης γεγονότων σε γήπεδο. Σσχετικές υποθέσεις: 18/2005, 21/2005

Αρνηση δημοσίευσης απαντητικής επιστολής σε σχόλιο

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο του ΔΗΚΟ Νίκο Κλεάνθους ότι η εφημερίδα "Πολίτης" δεν δημοσίευσε επιστολή του σε απάντηση σχολίου της. Με παρέμβαση της Επιτροπής στο πλαίσιο της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για καταβολή προσπαθειών σε πρώτο στάδιο για φιλική διευθέτηση, η εφημερίδα δημοσίευσε την επιστολή και ως εκ τούτου το θέμα θεωρήθηκε ως κλειστό.

Δημοσίευση επιστολής με "παραπλανητικό" τίτλο

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο του ΔΗΚΟ Νίκο Κλεάνθους ότι η εφημερίδα "Αλήθεια" δεν δημοσίευσε επιστολή του και ότι όταν τελικά τη δημοσίευσε ύστερα από παρέμβαση της Επιτροπής,, ό τίτλος "απάντηση προς ένα "ναινέκη" εκ Βαρωσίων", με τον οποίο στεγάστηκε απαντητική επιστολή του σε άρθρο του κ. Ντίνου Λόρδου ήταν παραπλανητικός, γιατί η λέξη "ναινέκης" δεν περιλαμβανόταν στο κείμενο. Η Επιτροπή επικοινώνησε με την εφημερίδα, η οποία δημοσίευσε την επιστολή, ως είχε υποχρέωση με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η "Αλήθεια" έδωσε στην Επιτροπή την εξήγηση (την οποία και δημοσίευσε σε σχόλιό της) ότι πράγματι η λέξη δεν περιεχόταν στην επιστολή του κ. Κλεάνθους και ότι χρησιμοποιήθηκε στον τίτλο επειδή ο ίδιος ο κ. Λόρδος είχε αυτοχαρακτηρισθεί ως "ναινέκης". Δεδομένου ότι η "Αλήθεια" δημοσίευσε την επιστολή, η Επιτροπή θεώρησε το θέμα της άσκησης του δικαιώματος απάντησης κλειστό. Ως προς τον τίτλο, η Επιτροπή θεώρησε ικανοποιητικές τις εξηγήσεις που έδωσε η εφημερίδα.

Δημοσίευση διαφημίσεων πορνογραφικού περιεχομένου σε περιοδικά

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας μελέτησε παράπονο πολίτη για δημοσίευση διαφημίσεων πορνογραφικού περιεχομένου σε περιοδικά που προορίζονται για την οικογένεια. Η Επιτροπή ζήτησε τις απόψεις των εκδοτών των εφημερίδων. Μερικοί την πληροφόρησαν ότι είχαν επισημάνει το πρόβλημα και ύστερα από συνεννόηση με τους διαφημιστές αφαιρέθηκαν από τις διαφημίσεις οι επίμαχες εικόνες. Η Επιτροπή εξέφρασε την ευαρέσκειά της για το γεγονός και αποφάσισε να παρακολουθεί το θέμα.

Παραπλανητική ερμηνεία στοιχείων τηλεθέασης

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε διπλού παραπόνου του κ. Αντη Χατζηκωστή, διευθύνοντα συμβούλου του τηλεοπτικού σταθμού ΣΙΓΜΑ εναντίον της εφημερίδας «ΠΟΛΙΤΗΣ»:

1. Για «παραπλάνηση του κοινού» με διαφημίσεις του που αναφέρονταν σε σύγκριση δύο ερευνών αναγνωσιμότητας της εφημερίδας και μίας έρευνας τηλεθέασης των τηλεοπτικών σταθμών παγκύπριας εμβέλειας.
2. Για δημοσίευση «ψευδών στοιχείων» όσον αφορά την «τηλεθέαση» τω τηλεοπτικών σταθμών παγκύπριας εμβέλειας, με τη χρησιμοποίηση της αγγλικής ορολογίας “reach” («κάλυψη», σύμφωνα με την απόδοσή της από την εταιρεία ερευνών AGB) για τα κύρια βραδινά δελτία ειδήσεων των τηλεοπτικών σταθμών παγκύπριας εμβέλειας στην περίοδο 1-21 Μαρτίου, 2004, για άτομα 18 ετών και άνω και στη συνέχεια για άτομα στην κατηγορία 18-44 χρόνων και παράλληλα για παραπλάνηση του κοινού από την εφημερίδα.

Και επί των δύο παραπόνων, οι αμέσως εμπλεκόμενοι, ανταποκρινόμενοι σε αίτημα της Επιτροπής έδωσαν τις απόψεις τους.

Περαιτέρω, η Επιτροπή ζήτησε τις απόψεις ειδικών επί θεμάτων ερευνών αγοράς ως προς το πρώτο παράπονο και από την εταιρεία ερευνών τηλεθέασης AGB όσον αφορά στην ακρίβεια των στοιχείων που παρέθεσαν οι δύο πλευρές.

Ως προς το πρώτο παράπονο για «παραπλάνηση με τη σύγκριση των στοιχείων ανόμοιων ερευνών», η Επιτροπή, αφού μελέτησε διεξοδικά το θέμα, κατέληξε κατά πλειοψηφία ότι στο θέμα της σύγκρισης των ερευνών υπεισέρχονται πολλοί τεχνικοί παράγοντες και στοιχεία τα οποία εξ αντικειμένου δεν είναι απόλυτα εξακριβώσιμα, και ως εκ τούτου αδυνατεί να εξαγάγει τεκμηριωμένο και πέραν πάσης αμφιβολίας συμπέρασμα.

Ως προς το δεύτερο παράπονο για δημοσίευση «ψευδών στοιχείων», όσον αφορά το “reach” των κύριων βραδινών δελτίων ειδήσεων των τηλεοπτικών σταθμών, η AGB παρέθεσε τα ακόλουθα στοιχεία για την κατηγορία πληθυσμού 18 ετών και άνω (σε παρένθεση οι αριθμοί που δημοσίευσε ο «ΠΟΛΙΤΗΣ»)

ΡΙΚ1 31.069 (13.900)

ΜΕΓΑ 35.504 (13.600)

ΑΝΤ1 24.843 ( 7.000)

ΣΙΓΜΑ 39.731 (13.000)

Για την κατηγορία πληθυσμού 18-44 ετών τα αντίστοιχα στοιχεία που παρέθεσε η AGB είναι:

ΡΙΚ1 12.083 (3.700)

ΜΕΓΑ 16.569 (5.900)

ΑΝΤ1 13.448 (3.900)

ΣΙΓΜΑ 21.228 (7.400)

Σε απαντητική επιστολή του, ο εκδότης του ΠΟΛΙΤΗ κ. Γιάννης Παπαδόπουλος υποστήριξε ότι τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα ήταν ακριβή και ότι αφορούσαν στην «τηλεθέαση», που είναι «δηλαδή ο πραγματικός αριθμός (μέσος όρος) των ατόμων που βλέπουν ανά πάσα στιγμή τα δελτία σας».

Σύμφωνα με την AGB, o όρος «τηλεθέαση» δεν είναι ταυτόσημος με τον όρο “reach”.

Ο όρος “reach” (κάλυψη) αναφέρεται στον αριθμό ή το ποσοστό των θεατών που είδαν τουλάχιστο για ένα λεπτό ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Ο όρος «τηλεθέαση» αναφέρεται στο μέσο όρο ή αριθμό θεατών που είδαν κάθε λεπτό συγκεκριμένο πρόγραμμα ή ζώνη.

Για το λόγο αυτό η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας θεωρεί ότι οι διαφημίσεις που δημοσιεύθηκαν στον ΠΟΛΙΤΗ με τη χρήση του όρου «reach» για τη παρουσίαση αριθμών τηλεθέασης, περιέχουν ανακριβή στοιχεία, που είναι δυνατό να οδηγήσουν σε εσφαλμένα συμπεράσματα, κατά παράβαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί μη δημοσίευσης ανακριβών και παραπλανητικών πληροφοριών.

Εκπομπή για κακοποίηση κοριτσιού και αποκάλυψη ταυτότητας παιδιού

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο των υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και της Επιτρόπου Νομοθεσίας εναντίον του ΣΙΓΜΑ για πρόγραμμα στην εκπομπή «Τολμώ» με θέμα την κακοποίηση ανηλίκων, με εκτενή αναφορά σε συγκεκριμένο ανήλικο κοριτσάκι. Η Επιτροπή, αφού είδε το συγκεκριμένο πρόγραμμα και μελέτησε τις εξηγήσεις που έδωσε η παρουσιάστρια της εκπομπής, κατέληξε στην ακόλουθη απόφαση: Στην εκπομπή, παρ’ όλο που λήφθηκε μέριμνα για απόκρυψη της ταυτότητας της μικρής και της οικογένειάς της, υπήρχαν στοιχεία που μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναγνώριση της οικογένειας της μικρής και αποκάλυψη της ταυτότητας της ιδίας. Τέτοια στοιχεία είναι η αναφορά στη γιαγιά με το πραγματικό της όνομα, η φωνή της μητέρας, που δεν αλλοιώθηκε, αν και λήφθηκε μέριμνα απόκρυψης του προσώπου της και του πραγματικού της ονόματος, η αναφορά ότι πρόκειται για διαζευγμένη μητέρα και η αναφορά στην τάξη της μικρής στο δημοτικό σχολείο, καθώς και η φωνή της μικρής. Στην εκπομπή χρησιμοποιήθηκε ο όρος «αιμομιξία», κατά παράβαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για τα σεξουαλικά εγκλήματα. Εν όψει τον πιο πάνω, η Επιτροπή διαπιστώνει παραβιάσεις της πρόνοιας της Κώδικα για τα σεξουαλικά εγκλήματα. Περαιτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπήρξε παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας του πατέρα, που κατ’ ισχυρισμόν κακοποίησε το κοριτσάκι του. Επίσης θεωρεί ότι διατυπώθηκαν κατηγορίες εναντίον των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και λειτουργών της, χωρίς να παρουσιασθεί η δική τους άποψη ή να ληφθεί υπόψη η αντικειμενική αδυναμία τους να την παρουσιάσουν λόγω θέσεως. Επί πλέον, η μαγνητοσκόπηση συνομιλίας μητέρας-παιδιού από τη μητέρα εν αγνοία του παιδιού και η προβολή της στη διάρκεια της εκπομπής συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων του παιδιού. Η Επιτροπή εξέφρασε ευαρέσκεια, τόσο για την προθυμία της παρουσιάστριας της εκπομπής να συνεργασθεί με την Επιτροπή όσο και τη διάθεσή της να ενημερωθεί για τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Είδηση για τη διοργάνωση γιορτής του κατακλυσμού στην Αμμόχωστο

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο τεσσάρων πολιτικών οργανώσεων ότι ρεπορτάζ που μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΙΓΜΑ σχετικά με εκδήλωση κατά την ημέρα του Κατακλυσμού στην παραλία της κατεχόμενης Αμμοχώστου παραβίαζε την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί μη δημοσίευσης ανακριβών, παραπλανητικών ή διαστρεβλωτικών της αλήθειας ειδήσεων, πληροφοριών ή σχολίων. Η Επιτροπή, αφού είδε το ρεπορτάζ και εξέτασε τις εξηγήσεις που δόθηκαν από το ΣΙΓΜΑ και άλλο υλικό που τέθηκε στη διάθεσή της, κατέληξε στην ακόλουθη απόφαση: Η εισαγωγή της είδησης είναι γραμμένη με τρόπο που δίδει την εντύπωση ότι η εκδήλωση οργανώθηκε από το κατοχικό καθεστώς ή θεσμούς του στο πλαίσιο της εκστρατείας για αύξηση του τουριστικού ρεύματος προς τα κατεχόμενα, κατά παράβαση της πρόνοιας του Κώδικα για την ακρίβεια των πληροφοριών και τη μη μετάδοση παραπλανητικών πληροφοριών. Στο ρεπορτάζ, το θέμα των διοργανωτών της εκδήλωσης αφέθηκε να αιωρείται, και πάλι κατά παραβίαση της πρόνοιας για αντικειμενική και μη παραπλανητική ενημέρωση, παρά το γεγονός ότι οι διοργανωτές, εννέα οργανώσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, είχαν αποστείλει έγκαιρα ενημερωτικό έγγραφο σ' όλα τα ΜΜΕ για τη διοργάνωση της εκδήλωσης και ο δημοσιογράφος ήταν παρών στην εκδήλωση και μίλησε με άτομα που μετέχουν στις οργανώσεις αυτές.