Μεταχείριση υπόπτων από τα ΜΜΕ και σεβασμός της ιδιωτικής ζωής

Με αφορμή δημοσιεύματα στον Τύπο καικαι μεταδόσεις από ηλεκτρονικά ΜΜΕ σχετικά με υπόπτους, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε αυτεπάγγελτα το θέμα και εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση: Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας παρακολουθεί με ανησυχία τον τρόπο μεταχείρισης υπόπτων και ιδιαίτερα το γεγονός ότι παραβιάζεται κατάφωρα το τεκμήριο της αθωότητας και διασύρονται ή διαπομπεύονται άτομα, των οποίων η ενοχή δεν έχει αποδειχθεί σε αρμόδιο δικαστήριο. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι σε πρόσφατες υποθέσεις που απασχολούν την κοινή γνώμη, έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ δημοσίευσαν ή μετέδωσαν ρεπορτάζ τα οποία τείνουν να δημιουργήσουν στη συνείδηση του κοινού συμπεράσματα περί ενοχής των υπόπτων και συνιστούν παραβίαση του δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής ζωής των υπόπτων και ατόμων του περιβάλλοντός τους, ιδιαίτερα των παιδιών. Η δημοσίευση ή μετάδοση ισχυρισμών που δεν έχουν υποβληθεί στη βάσανο της δικαστικής εξέτασης κατά τρόπο που να φαίνονται ως αδιαμφισβήτητα γεγονότα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εντυπώσεις περί ενοχής των υπόπτων είναι ανεπίτρεπτη. Το δικαίωμα των ΜΜΕ για δημοσίευση ή μετάδοση ειδήσεων και το δικαίωμα του κοινού για πληροφόρηση είναι απόλυτα σεβαστό, αλλά και πρέπει να σταματά στο σημείο που αρχίζουν τα δικαιώματα του πολίτη. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τα ΜΜΕ έχουν υιοθετήσει τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας στο πλαίσιο της αυτορύθμισης της συμπεριφοράς τους και ως εκ τούτου οφείλουν να τον σέβονται. Η Επιτροπή καλεί τα ΜΜΕ να τηρούν σχολιαστικά τις πρόνοιες του Κώδικα. Προς υπόμνηση των ΜΜΕ και των λειτουργών της, παρατίθεται η σχετική με το τεκμήριο της αθωότητας και το σεβασμό τις ιδιωτικής ζωής πρόνοια του Κώδικα: «Οι λειτουργοί σέβονται πλήρως την αρχή ότι ο ύποπτος ή κατηγορούμενος για διάπραξη αδικήματος είναι αθώος μέχρις αποδείξεως, σύμφωνα με το νόμο, του αντιθέτου και συνεπώς αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν ο,τιδήποτε το οποίο να οδηγεί σε συμπεράσματα ως προς την ενοχή ή αθωότητα του υπόπτου ή/και κατηγορουμένου ή τείνει να τον διασύρει ή διαπομπεύσει». «Η υπόληψη και η ιδιωτική ζωή κάθε προσώπου τυγχάνουν σεβασμού..»

Αναδημοσίευση πληροφοριών για τον επικεφαλής των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. Γιώργο Βασιλείου

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του Προέδρου των Ενωμένων Δημοκρατών κ. Βασιλείου εναντίον των εφημερίδων «Σημερινή» και «Μάχη» για αναδημοσίευση από το Αθηναϊκό ΕΘΝΟΣ ισχυρισμών για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και το ρόλο του στη διαπραγμάτευση του καθεστώτος των Βρετανικών Βάσεων. Οι καθ’ ων το παράπονο πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι προέβησαν σε διορθωτική αναδημοσίευση από το «Εθνος» και υπέβαλαν φωτοαντίγραφα της αναδημοσίευσης. Η «Μάχη» δημοσίευσε επίσης απολογία και ανέφερε ότι με την αρχική δημοσίευση δεν είχε πρόθεση να θίξει το ήθος και την εντιμότητα του κ. Βασιλείου. Η Επιτροπή θεωρεί ότι με την αρχική αναδημοσίευση από το «Εθνος» από τις εφημερίδες «Σημερινή» και «Μάχη», υπήρξε παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για επίδειξη μέριμνας ώστε «να μη δημοσιεύονται ανακριβείς ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια». Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι δυο εφημερίδες δημοσίευσαν διορθωτικό κείμενο του «Εθνους», θεωρεί ότι έχει ικανοποιηθούν τα δικαιώματα που προκύπτουν από την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για το δικαίωμα απάντησης.

Παρεμβάσεις για μη μετάδοση από το ΡΙΚ δηλώσεων του Επιτρόπου Διεύρυνσης της Ε.Ε. Gunther Verheugen για το σχέδιο Ανάν

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ασχολήθηκε αυτεπαγγέλτως και ύστερα από παράπονο εναντίον ΡΙΚ σχετικά με «τις καταγγελίες του Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ενωσης Γκίντερ Φερχόιγκεν ότι παρεμποδίσθηκε η εμφάνισή του σε τηλεοπτικό ή τηλεοπτικά προγράμματα του ΡΙΚ, πριν από το δημοψήφισμα, με στόχο την παρεμπόδιση της αντικειμενικής ενημέρωσης του κοινού» σχετικά με το σχέδιο Ανάν. Το παράπονο εξετάστηκε σε συνεδρίες υποεπιτροπής στις οποίες προσήλθαν και κατέθεσαν ο Γενικός Διευθυντής του ΡΙΚ κ. Μάριος Μαυρίκιος και ο Διευθυντής Προγραμμάτων Τηλεόρασης κ. Αντρος Παυλίδης. Η υποεπιτροπή μελέτησε επίσης γραπτές απαντήσεις που υπέβαλαν ο επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο κ. Αντριαν βαν ντερ Μιρ και ο δημοσιογράφος του ΡΙΚ κ. Κώστας Γεννάρης, καθώς και άλλα σχετικά έγγραφα που υποβλήθηκαν. Η υποεπιτροπή υπέβαλε έκθεση στην ολομέλεια της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, η οποία συζήτησε το θέμα επί μακρόν. Αν και από το μαρτυρικό υλικό δεν απεδείχθη ότι υπήρξαν παρεμβάσεις, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εσωτερικές διαδικασίες του ΡΙΚ και άλλοι λόγοι, που δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, δεν επέτρεψαν να ικανοποιηθεί η επιθυμία του Επιτρόπου Φερχόϊγκεν να δώσει συνέντευξη στο ΡΙΚ, γεγονός που μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν συνάδει πλήρως με το γράμμα και το πνεύμα του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Σχετική υπόθεση: 10/2004

Μετάδοση από το ΡΙΚ συνέντευξης με έμπορο ναρκωτικών

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο εναντίον του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, ότι στις 22 Ιανουαρίου, 2004 μετέδωσε ρεπορτάζ-συνέντευξη με έμπορο ναρκωτικών, η οποία είχε επικριθεί και από ΜΜΕ, μεταξύ άλλων, ως διαφήμιση των ναρκωτικών. Η Επιτροπή κατέληξε στην απόφαση ότι το ρεπορτάζ συνιστούσε παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφική Δεοντολογίας ως προς την επίδειξη της αρμόζουσας ευαισθησίας σε θέματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, το έγκλημα, στην προκειμένη περίπτωση την εμπορία ναρκωτικών.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε την εξήγηση της δημοσιογράφου που ετοίμασε το ρεπορτάζ-συνέντευξη με τον χρήστη-έμπορο ναρκωτικών ότι ήταν επίκαιρο λόγω δηλώσεων του Υπουργού Δικαιοσύνης και ότι το τελικό μήνυμά του ήταν ότι η χρήση ναρκωτικών οδήγησε το χρήστη στην καταστροφή της ζωής του.

Ομως η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το ρεπορτάζ περιείχε στοιχεία που αντιβαίνουν προς απόψεις ειδικών επί του θέματος, καθώς και προς το μνημόνιο προς τα ΜΜΕ που είχε ετοιμάσει η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, με βάση τις επιστημονικές απόψεις, ως προς τις βασικές κατευθυντήριες αρχές που πρέπει να διέπουν το χειρισμό του θέματος των ναρκωτικών.

Μερικές από τις αρχές οι οποίες έχουν παραβιασθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι αναφορές ή παρουσίαση μηνυμάτων που είναι δυνατό να οδηγήσουν στη μίμηση, ιδιαίτερα από ευάλωτους νέους. Ιδιαίτερα αρνητική θεωρείται η αναφορά σε τεράστια και πολλαπλασιαζόμενα κέρδη από την πώληση ναρκωτικών, που αποτελούν δέλεαρ, η λεπτομερής περιγραφή των τρόπων λειτουργίας των κυκλωμάτων ναρκωτικών και διαφυγής, καθώς και του εντοπισμού και της σύλληψης των εμπόρων ναρκωτικών.

Η Επιτροπή επεσήμανε ότι ο χειρισμός του θέματος των ναρκωτικών πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και λεπτός και ότι οι προσπάθειες όλων των αρμοδίων φορέων πρέπει να κατατείνουν στην πρόληψη και την αποφυγή της διάδοσης.

Ισχυρισμοί για χρηματισμό δημοσιογράφων για να υποστηρίξουν το σχέδιο Ανάν

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο για δημόσια καταγγελία που έγινε από βουλευτές και την ίδια την καταγγελία, για κατ’ ισχυρισμό χρηματισμό δημοσιογράφων με σκοπό να υποστηρίξουν το σχέδιο Ανάν.

Η Επιτροπή ζήτησε συγκεκριμένα στοιχεία από βουλευτές που διατύπωσαν την καταγγελία. Η απάντησή τους ήταν ότι, είτε δεν είχαν συγκεκριμένα στοιχεία, είτε δεν ήταν σε θέση να δώσουν τέτοια στοιχεία.

Εν όψει των απαντήσεων που έλαβε, η Επιτροπή αποφάσισε ότι αδυνατεί να προχωρήσει στην περαιτέρω εξέταση του παραπόνου και των καταγγελιών.

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας καλεί όλους να σέβονται το δημοσιογραφικό λειτούργημα και να μη προβαίνουν σε καταγγελίες οι οποίες είναι δυνατό να υποσκάψουν την ανεξαρτησία ή να συνιστούν παρέμβαση στο έργο, ή άπτονται της εντιμότητας των ΜΜΕ και των λειτουργών τους στο σύνολό τους ή ατομικά, όταν δεν είναι σε θέση να τις τεκμηριώσουν με συγκεκριμένα στοιχεία.

Η Επιτροπή θεωρεί ατυχές το γεγονός ότι έγιναν καταγγελίες εναντίον των ΜΜΕ και των λειτουργών τους χωρίς καμιά τεκμηρίωση.

Παράλειψη μετάδοσης δηλώσεων του Gunther Verheugen και του ειδικού αντιπροσώπου του Γ.Γ. του ΟΗΕ Alvaro de Soto για το σχέδιο Ανάν

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε γραπτής καταγγελίας του Προέδρου του ΔΗΣΥ προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για άνιση μεταχείριση των υποστηρικτών του ναι και του όχι στο δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν και φίμωση του Επιτρόπου Διεύρυνσης της Ε.Ε. Gunther Ferheugen και του ειδικού αντιπροσώπου του Γ.Γ. του ΟΗΕ Alvaro de Soto από το ΡΙΚ.

Η Επιτροπή θεώρησε την καταγγελία σοβαρή, αλλά ελλείψει συγκεκριμένου παραπόνου αποφάσισε να μην εξετάσει την καταγγελία για το ΡΙΚ και να εκδώσει την ακόλουθη γενική ανακοίνωση προς τα ΜΜΕ σχετικά με τις υποχρεώσεις τους με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

"Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας λαμβάνοντας υπόψη την σοβαρότητα των πρόσφατων εξελίξεων γύρω από το Κυπριακό, που κορυφώθηκαν με το δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου και εκτιμώντας το σημαντικό ρόλο των ΜΜΕ και των λειτουργών τους στην ανάπτυξη υγιούς δημόσιου διαλόγου, καλεί τη δημοσιογραφική οικογένεια και τους ιθύνοντες των ΜΜΕ να επιδείξουν την δέουσα ευαισθησία και προσήλωση στους κανόνες δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι πρώτιστο καθήκον όλων είναι να σέβονται την αλήθεια και το δικαίωμα του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση.

Επισημαίνεται επίσης ότι ο δημόσιος διάλογος και το δημόσιο συμφέρον προάγονται τα μέγιστα, όταν υπάρχει σεβασμός στην αποστολή και το δικαίωμα των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ γενικά, να υπερασπίζονται την ανεξαρτησία τους και να μη δέχονται παρεμβάσεις στο έργο τους, αλλά και σεβασμός στην ελευθερία έκφρασης και τη διαφορετική άποψη, καθώς και στην αξιοπρέπεια και προσωπικότητα κάθε ανθρώπου-απλού ή δημοσίου".

Σχετική υπόθεση: 17/2004

Φραστική επίθεση εναντίον δημοσιογράφου από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο του ΔΗΚΟ Νίκο Κλεάνθους

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου του δημοσιογράφου Παύλου Ξανθούλη για φραστικές επιθέσεις εναντίον του από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο του ΔΗΚΟ κ. Νίκο Κλεάνθους, σχετικά με ανταπόκρισή του από της Βρυξέλλες για συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αμέσως μετά το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι αδυνατεί να εξετάσει την ουσία του παραπόνου, γιατί με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας η αρμοδιότητά της περιορίζεται στην εξέταση παραπόνων μόνο εναντίον των ΜΜΕ και των λειτουργών τους.

Παράπονο του Αν. Προέδρου του ΔΗΚΟ Νίκου Κλεάνθους δια δημοσίευμα του "Πολίτη" σχετικά με το παρασκήνιο για το σχέδιο Ανάν

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου του Αν. Προέδρου του ΔΗΚΟ Νίκου Κλεάνθους για «ανακρίβειες και διαστρέβλωση της αλήθειας» σε είδηση στην εφημερίδα «Πολίτης», στις 13.2.2004.

Το θέμα ανέκυψε ύστερα από δηλώσεις του κ. Κλεάνθους στο ΣΙΓΜΑ ότι ήθελε να μεταφέρει δικό του μήνυμα, το οποίο «ασφαλώς πρέπει να βασίζεται» σε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο, ότι «ο Πρόεδρός μας είναι αποφασισμένος να αναλάβει το βάρος των ιστορικών ευθυνών που θα συνεπάγεται η οποιαδήποτε απόφαση».

Ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος ρωτήθηκε στη Νέα Υόρκη κατά πόσο «μέσω του Αν. Προέδρου του ΔΗΚΟ Νίκου Κλεάνθους έστειλε μήνυμα στον Κυπριακό λαό ότι η λύση θα είναι οδυνηρή».

Το ΚΥΠΕ μετέδωσε στις 22.02.33 στις 12.2.04 ότι ο Πρόεδρος απάντησε πως «δεν μίλησε με τον κ. Κλεάνθους». Σε διορθωτική ανταπόκριση ύστερα από τριάμισι λεπτά, το ΚΥΠΕ ανέφερε ότι στην ερώτηση «ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος απάντησε ότι μίλησε με τον κ. Κλεάνθους, αλλά δεν είπε κάτι τέτοιο».

Ο κ. Κλεάνθους παραπονείται ότι αν και επικοινώνησε με την εφημερίδα, η διεύθυνσή της αρνήθηκε «να αποκαταστήσει την αλήθεια και να απολογηθεί, παρόλο ότι παραδέχθηκε την ύπαρξη της ορθής ανταπόκρισης».

Το επίμαχο δημοσίευμα, υπό τον τίτλο «Δεν μίλησα με τον Κλεάνθους», αναφέρει ότι ο κ. Κλεάνθους «έστειλε μήνυμα προς τον κυπριακό λαό ότι ο Τάσσος Παπαδόπουλος είναι έτοιμος να αναλάβει το βάρος των ιστορικών στιγμών, αφήνοντας να νοηθεί ότι μετέφερε μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, αφού επικαλέστηκε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε μαζί του». Σημειώνεται στην είδηση ότι ο κ. Παπαδόπουλος «κληθείς να σχολιάσει τη δήλωση Κλεάνθους, αντιπαρέβαλε τη θέση ότι δεν είχε καμία επικοινωνία με τον αναπληρωτή Πρόεδρο του ΔΗΚΟ, για το συγκεκριμένο θέμα». Παρατίθεται επίσης δήλωση του κ. Κλεάνθους στον Πολίτη με την οποία «ξεκαθάρισε ότι δεν μετέφερε μήνυμα του Προέδρου και ότι κακώς ερμηνεύθηκε έτσι, αλλά απηύθυνε δικό του μήνυμα», έχοντας «συνεχή τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας».

Είναι προφανές ότι, στην ερώτησή προς τον κ. Παπαδόπουλο, αποδόθηκε στον κ. Κλεάνθους δήλωση την οποία δεν είχε κάμει.

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπήρξε σύγχυση γύρω από το αντικείμενο της δήλωσης του κ. Κλεάνθους. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, αλλά και το γεγονός ότι στην είδηση παρατίθεται η δήλωση του κ. Κλεάνθους προς την εφημερίδα, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κείμενο της είδησης δεν είναι επιλήψιμο. Ομως η Επιτροπή θεωρεί ότι ο τίτλος της είδησης «Δεν μίλησα με τον Κλεάνθους» δεν αποδίδει το περιεχόμενο της και είναι παραπλανητικό και ανακριβής.

Η απόφαση να διαβιβασθεί στον παραπονούμενο και την εφημερίδα, για να τη δημοσιεύσει, με βάση την υποχρέωσή της που απορρέει από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Αναμετάδοση προγράμματος για αιμομικτικές σχέσεις

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο εναντίον του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, ότι στις 3/2/2004 αναμετέδωσε πρόγραμμα του τηλεοπτικού σταθμού ΑΛΦΑ Ελλάδος, κατά την οποία τηλεθεατές περιέγραφαν με πλήρεις λεπτομέρειες «αιμομικτικές σεξουαλικές παρενοχλήσεις» και αναφέρονταν σε «σεξουαλικές δυσκολίες των άνω των 60».

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η εκπομπή μεταδόθηκε στην απογευματινή ζώνη, την οποία παρακολουθούν παιδιά και ότι το περιεχόμενό της ήταν ακατάλληλο για νεαρά άτομα, κατά παράβαση της νομοθεσίας που διέπει τη λειτουργία των ραδιοτηλεοτπικών σταθμών και των κανόνων του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, τον οποίο το ΡΙΚ έχει προσυπογράψει.

Περαιτέρω η Επιτροπή επεσήμανε ότι η προειδοποίηση για «γονική συναίνεση» δεν καλύπτει τη μετάδοση του εν λόγω προγράμματος, γιατί δεν προνοείται από τη νομοθεσία και γιατί, εν πάση περιπτώσει, κατά τις ώρες μετάδοσης της εκπομπής δεν είναι δυνατό να υπάρξει σε όλες τις περιπτώσεις, γονική επίβλεψη, εφ’ όσον πλείστοι γονείς απουσιάζουν από το σπίτι κατά την εν λόγω περίοδο της ημέρας. Επί πλέον επεσήμανε ότι με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας δεν χρησιμοποιείται ο όρος "αιμομιξία".

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιθυμεί να τονίσει ότι το ΡΙΚ, λόγω της ιδιότητάς του ως δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού σταθμού έχει αυξημένη ευθύνη να τηρεί τους νόμους του κράτους και τους Κανόνες Δεοντολογίας, όσον αφορά τις εκπομπές του.

Πληροφορίες για τη λειτουργία κλινικής στη Λεμεσό

Η Επιτροπή δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο ότι η εφημερίδα "Πολίτης" δημοσίευσε "ατεκμηρίωτες ή ανακριβείς πληροφορίες σχετικά με κλινική στη Λεμεσό.

Το παράπονο αποσύρθηκε και η Επιτροπή το απέρριψε σύμφωνα με την ακολουθούμενη πρακτική.

Αποκάλυψη της ταυτότητας αποφυλακισθέντος για χρέη κωφαλάλου

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο ότι ο τηλεοπτικός σταθμός ΜΕΓΑ, στις 21.1.2004 μετέδωσε ρεπορτάζ για την αποφυλάκιση τεσσάρων ατόμων που εκρατούντο στις φυλακές για χρέη, στο οποίο αποκαλύφθηκε η ταυτότητα ενός από αυτούς, που ήταν κωφάλαλος.

Η Επιτροπή έλαβε υπόψη το γεγονός ότι κατεβλήθη επαρκής μέριμνα για την απόκρυψη της ταυτότητας των τριών εξ αυτών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αποκάλυψη της ταυτότητας του κωφαλάλου ήταν ένα ατυχές γεγονός.

Περαιτέρω, εξέφρασε δυσφορία για το γεγονός ότι ο ΜΕΓΑ παρέλειψε να συνεργασθεί με την Επιτροπή και να ανταποκριθεί σε αίτημά της να δώσει τις θέσεις του επί του παραπόνου.

Η Επιτροπή εξέτασε ταυτόσημο παράπονο εναντίον του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1. Αφού είδε μαγνητοσκόπηση του σχετικού ρεπορτάζ αποφάσισε ότι είχε ληφθεί επαρκής μέριμνα για απόκρυψη της ταυτότητάς του κωφαλάλου και απέρριψε το παράπονο.

Παράλειψη μετάδοσης δηλώσεων του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κινήματος

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου του προέδρου του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κίνημα για μη μετάδοση δηλώσεων του προέδρου του κ. Λάκη Ιωάννου, που έγιναν στις 16 Φεβρουαρίου, 2004, ύστερα από συνάντηση με τον Πρόεδρο του ΑΔΗΚ και στην παρουσία του, κατά παράβαση, μεταξύ άλλων, του άρθρου 19 του Συντάγματος.

Η Επιτροπή, κατά τη διερεύνηση του παραπόνου ζήτησε τις απόψεις του ΡΙΚ, το οποίο δια των αρμοδίων λειτουργών του ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κίνημα, αν και «μη πολιτικό κόμμα» εν τη εννοία του νόμου για σκοπούς ραδιοτηλεοπτικής κάλυψης, καλύπτεται ειδησεογραφικά όταν αυτό δικαιολογείται, με βάση τα καθιερωμένα κριτήρια.

Επί πλέον, ανέφερε ότι οι συγκεκριμένες δηλώσεις του κ. Λάκη Ιωάννου δεν κρίθηκε ότι περιείχαν το στοιχείο της είδησης, επειδή σκοπός της λήψης δηλώσεων από άλλους αρχηγούς κομμάτων ήταν η παρουσίαση των απόψεων των μελών του Εθνικού Συμβουλίου (του οποίου το Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κίνημα δεν είναι μέλος) και όχι όλων των πολιτικών κομμάτων ή κινήσεων, επί του σχεδίου Ανάν και επίσης ότι η παρουσία του κ. Ιωάννου κατά τη λήψη δηλώσεων από τον πρόεδρο του ΑΔΗΚ ήταν συμπωματική.

Η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, θεωρεί ότι είναι υποχρέωση των ΜΜΕ να παρέχουν ισότιμη μεταχείριση και «αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη ενημέρωση».

Ωστόσο, επί του συγκεκριμένου παραπόνου δέχθηκε τις εξηγήσεις του ΡΙΚ για τις περιστάσεις υπό τις οποίες υπό τις οποίες λήφθηκαν οι δηλώσεις για τους συγκεκριμένους σκοπούς του ρεπορτάζ και συνεπώς έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Σχετική υπόθεση: 1/2004

Εμμεση αποκάλυψη της ταυτότητας θύματος απόπειρας βιασμού

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο ότι ρεπορτάζ που μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός ΜΕΓΑ στις 2/12/2003 αποκάλυψε την ταυτότητα γυναίκας η οποία υπήρξε θύμα απόπειρας βιασμού σε χωριό της επαρχίας Λεμεσού.

Μεταξύ άλλων, στο ρεπορτάζ έγινε αναφορά στην εθνική καταγωγή της γυναίκας, την ηλικία της και το χωριό διαμονής και την οικογενειακή της κατάσταση. Επί πλέον, περιλάμβανε δηλώσεις του συζύγου της γυναίκας, χωρίς να ληφθεί μέριμνα αλλοίωσης της φωνής, ωστε να μη είναι αναγνωρίσιμη.

Ο Διευθυντής Ειδήσεων του ΜΕΓΑ υποστήριξε ότι το ρεπορτάζ ετοιμάστηκε με τη δέουσα προσοχή και ευαισθησία και ότι "κάποιες πληροφορίες που αναφέθρηκαν και οι οποίες εμμέσως βοηθούσαν στην αναγνώριση της ταυτότητας του θύματος ήταν αναπόφευκτες, από τη στιγμή που ο ίδιος ο σύζυγος του θύματος προέβη οικειοθελώς σε δηλώσεις προς τα ΜΜΕ για το όλο συμβάν".

Η Επιτροπή εξέφρασε διαφωνία προς τις πιο πάνω θέσεις, δεδομένου ότι η προστασία που παρέχεται από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας είναι ατομική και απόλυτη. Για το λόγο αυτό αποφάσισε ότι ο σταθμός όφειλε να είχε παραλείψει στοιχεία που οδηγούσαν στην αποκάλυψη της ταυτότητας του θύματος, έστω και αν ο σύζυγος προέβη σε δηλώσεις και κατά συνέπεια ότι με την παράθεση λεπτομερειών που οδηγούσαν έμμεσα αλλά με βεβαιότητα στην αποκάλυψη της ταυτότητας της γυναίκας, παραβιάστηκε η πρόνοια για μη αποκάλυψη της ταυτότητας θυμάτων σεξουαλικών εγκλημάτων.

Ρεπορτάζ για κατ' ισχυρισμό σεξουαλική κακοποίηση παιδιών από τον αυτόχειρα θετό πατέρα τους.

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο ότι σε άμεση τηλεφωνική μετάδοση από τη σκηνή φόνου και αυτοκτονίας, στις 12 Νοεμβρίου, 2003, ο τηλεοπτικός σταθμός ΜΕΓΑ μετέδωσε ατεκμηρίωτες πληροφορίες ότι ο αυτόχειρας και φερόμενου ως δράστης του φόνου της συζύγου του φερόταν να παρενοχλούσε σεξουαλικά το ανήλικο κοριτσάκι της συζύγου του, γεγονός που ήταν και η κατ' ισχυρισμόν αιτία οικογενειακών προστριβών, κατά παράβαση των προνοιών για την ακρίβεια των πληροφοριών και την αποκάλυψη της ταυτότητας παιδιών και θυμάτων σεξουαλικών εγκλημάτων.

Η Επιτροπή έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η παραβίαση των προνοιών αυτών έγινε παραδεκτή από τη διεύθυνση του σταθμού και αποδέχθηκε τις εξηγήσεις του σταθμού ότι οι πληροφορίες μεταδόθηκαν σε ζωντανή σύνδεση από τον επί τόπου δημοσιογράφο χωρίς προηγούμενη συνεννόηση υπό συνθήκες εκτός του ελέγχου του σταθμού και του παρουσιαστή του δελτίου ειδήσεων και ότι ο παρουσιαστής του δελτίου διέκοψε τη μετάδοσή τους.

Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη το γεγονός και εξέφρασε την ευαρέσκειά της γι' αυτό, ότι την επομένη το ΜΕΓΑεξέδωσε ανακοίνωση με την οποία προέβη σε ανασκευή και απολογία, που μεταδόθηκε στο αμέσως επόμενο δελτίο ειδήσεων.

Δημοσίευμα για ερωτική σχέση θύματος δυστυχήματος

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο από συγγενείς θύματος θανατηφόρου αυτοκινητικού δυστυχήματος ότι είδηση που δημοσιεύθηκε στην "Αλήθεια" σχετικά με το δυστύχημα έκαμνε αναφορά σε ερωτική σχέση του θύματος με νέα που ήταν συνεπιβάτης στο αυτοκίνητο, γεγονός που αμφισβήτησαν.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναφορά αυτή αντιβαίνει προς τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για σεβασμό της ιδιωτικής ζωής.

Η Επιτροπή, αφού ενημερώθηκε από τη Γραμματεία ότι η εφημερίδα δημοσίευσε απολογία προς τους συγγενείς, έκρινε ότι η εφημερίδα συμμορφώθηκε προς την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για για διόρθωση ή και απολογία σε περίπτωση δημοσίευσης ανακριβών πληροφοριών.

"Κλοπή εργασίας" από τηλεοπτικούς σταθμούς παγκύπριας εμβέλειας

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ασχολήθηκε με παράπονο της εφημερίδας «Πολίτης» εναντίον όλων των τηλεοπτικών σταθμών παγκύπριας εμβέλειας για «κλοπή εργασίας» των συντακτών της σε δύο περιπτώσεις και συγκεκριμένα σχετικά με το Δήμαρχο Παραλιμνίου Νίκο Βλίττη και το διορισμό εμπειρογνώμονα στη Βουλή για να βοηθήσει την έρευνα για το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου.

Παρά το γεγονός ότι η εφημερίδα ζήτησε την εξέταση του παραπόνου, παρέλειψε να ανταποκριθεί σε επανειλημμένες γραπτές και προφορικές παρακλήσεις της Επιτροπής να δώσει περαιτέρω στοιχεία για τεκμηρίωση της καταγγελίας.

Η Επιτροπή εξέφρασε έντονη δυσφορία για την άρνηση της διεύθυνσης της εφημερίδας να ανταποκριθεί σε τρεις υπομνήσεις στο διάστημα 2-15 Δεκεμβρίου, 2003.

Η Επιτροπή εξέφρασε την έντονη δυσφορία και απαρέσκεια της για την άρνηση συνεργασίας της εφημερίδας και αποφάσισε ότι αδυνατούσε να εξετάσει το παράπονο λόγω έλλειψης στοιχείων και το απέρριψε σύμφωνα με την ακολουθούμενη πρακτική.

Παράλειψη δημοσίευσης διαφήμισης επί πληρφωμή

Η Επιστροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου από το δικηγορικό γραφείο "Λοφίτου, Τσάνου, Νέμιτσα & ΣΙΑ" εκ μέρους πελάτιδός του ότι η εφημερίδα "Cyprus Weekly" παρέλειψε να δημοσιεύσει διαφήμισή της επί πληρωμή.

Υπό το φως της απάντησης της εφημερίδας, σε ενέργειες της Γραμματείας, ότι η μη δημοσίευση οφειλόταν σε αβλεψία και μόνο και ότι δόθηκαν εξηγήσεις στην παραπονούμενη και δημοσιεύθηκαν διαφημίσεις της χωρίς πληρωμή, η Επιτροπή έκρινε ότι υπήρξε ικανοποιητική διευθέτηση και αποφάσισε πως δεν υπήρχε αντικείμενο προς εξέταση.

Καταγγελία για φίμωση του Λαϊκου Σοσιαλιστικού Κόμματος από τα ΜΜΕ

Η Επιστροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου από τον Πρόεδρο του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος κ. Λάκη Ιωάννου για "φίμωση που μας γίνεται από τα ΜΜΕ".

Η Επιτροπή αποφάσισε ότι το παράπονο ήταν διατυπωμένο κατά πολύ γενικό και αόριστο τρόπο και ότι στρεφόταν συλλήβδην εναντίον όλων των ΜΜΕ για για το λόγο αυτό αδυνατούσε να το εξετάσει.

Σχετική υπόθεση: 6/2004

Αρνση δημοσίευσης απαντητικής επιστολής σε δημοσιεύματα

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο της οργάνωσης PAPHIAKOS & ANIMAL WELFARE εναντίον της εφημερίδας Cyprus Weekly για σειρά δημοσιευμάτων στην τακτική στήλη του κ. Γιώργου Λανίτη, σχετικά με την πρακτική και τις δραστηριότητες της οργάνωσης όσον αφορά στην παροχή περίθαλψης σε αδέσποτους σκύλους. Οι πληροφορίες στις οποίες βασίστηκε η αρθρογραφία της εφημερίδας προήλθαν αρχικά από καταγγελίες ατόμων που είχαν εργασθεί στην οργάνωση. Το θέμα προκάλεσε ευρύ ενδιαφέρον και η εφημερίδα φιλοξένησε στη συνέχεια σειρά επιστολών από αναγνώστες της και σχετικές πληροφορίες γύρω από αυτό. Η Επιτροπή άκουσε εισήγηση υποεπιτροπής η οποία μελέτησε το θέμα, το οποίο συζήτησε επισταμένως. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η δημοσίευση πληροφοριών και η άσκηση κριτικής, οσοδήποτε αυστηρής, αποτελεί δικαίωμα των ΜΜΕ και δη σε περιπτώσεις οργανώσεων, οι οποίες απευθύνονται προς και λαμβάνουν εισφορές από το ευρύ κοινό, λαμβανομένων υπόψη των προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για την ακρίβεια των πληροφοριών, αντικειμενικότητα και αποφυγή δυσμενών διακρίσεων και της υποχρέωσης των ΜΜΕ να «παρέχουν στους επηρεαζομένους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν». Η Επιτροπή αποφάσισε ότι από τη σειρά των δημοσιευμάτων σχετικά με τις δραστηριότητες της οργάνωσης δεν προκύπτει παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας σχετικά με την αντικειμενικότητα, (μεροληπτική στάση ή προκατάληψη εναντίον των παραπονουμένων). Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η εφημερίδα, στη σειρά των άρθρων της, δημοσίευσε τόσο καταγγελίες εναντίον των παραπονουμένων, όσο και απαντήσεις που έδωσαν οι ίδιοι δι’ εκπροσώπων τους, καθώς και επιστολές, επικριτικές και επαινετικές του έργου τους. Ωστόσο η Επιτροπή θεωρεί ότι θα ήταν πλέον συνεπές προς την υποχρέωση παροχής του δικαιώματος απάντησης αν εδίδετο η ευκαιρία στους επηρεαζομένους να εκφέρουν τις απόψεις τους επί των επιμάχων σημείων των καταγγελιών εναντίον της οργάνωσης (άρθρο Γιώργου Λανίτη, στις 20 Αυγούστου, 2005), ώστε να δημοσιευθούν ταυτοχρόνως με τις καταγγελίες. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή θεωρεί, ότι το δικαίωμα της απάντησης ικανοποιήθηκε με τη δημοσίευση των απόψεων των παραπονουμένων σε μετέπειτα εκδόσεις της εφημερίδας και επιστολής του εκπροσώπου της οργάνωσης. Ο εκπρόσωπος της Οργάνωσης Norman Thody διατύπωσε παράπονο ότι επιστολή του από 4 σελίδες, την οποία η εφημερίδα συμφώνησε να δημοσιεύσει, τελικά περικόπηκε κατά τρόπο που άφηνε αναπάντητες κάποιες κατηγορίες. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε το κείμενο της αρχικής επιστολής και το κείμενο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα, διαπιστώνει ότι απαντά σε όλα τα σημεία τα οποία αναφέρθηκαν στα επίμαχα δημοσιεύματα. Το μόνο σημείο το οποίο παρέμεινε αναπάντητο αφορά το γεγονός ότι οι φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα παρουσίαζαν σκύλους με κολάρο. Στην απαντητική επιστολή που δημοσιεύθηκε παραλήφθηκε η αναφορά στο γεγονός ότι η οργάνωση τοποθετεί κολάρο σε όλους τους σκύλους που περισυλλέγει. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι παράλληλα προς το δικαίωμα απάντησης από άτομα που δέχθηκαν επίθεση ή επίκριση υπάρχει και το δικαίωμα των ΜΜΕ να περικόπτουν επιστολές όταν είναι μακροσκελείς ή περιέχουν δυσφημητικά ή προσβλητικά σχόλια, ή πλεονασμούς, που δεν είναι απαραίτητοι για την απάντηση της ουσίας επίμαχων σημείων.

Δημοσίευμα για το Διευθυντή Ειδήσεων του ΡΙΚ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε καταγγελίας του Διευθυντή Ειδήσεων και Επικαίρων του ΡΙΚ Ευάγγελου Λουκά εναντίον της εφημερίδας «Πολίτης» για αντιδεοντολογική μεταχείριση. Το παράπονο του κ. Λουκά ήταν ότι «...η άρνηση της εφημερίδας «Πολίτης» να δημοσιεύει την απάντηση μου, αλλά και η παράλειψή της να ζητήσει τις δικές μου απόψεις όταν έπαιρνε νέα συνέντευξη από τον Πρόεδρο του ΡΙΚ, ο οποίος είχε εξαπολύσει επίθεση εναντίον μου, συνιστούν κατάφωρη παραβίαση στοιχειωδών κανόνων της δημοσιογραφικής δεοντολογίας...»

Τα γεγονότα:

σΟ κ. Λουκά απέστειλε στις 26.9.03 μακροσκελή επιστολή σε απάντηση δημοσιευμάτων που είχαν δει το φως τις δημοσιότητας σε διάφορες εφημερίδες, περιλαμβανομένου του «Πολίτη». Η επιστολή δημοσιεύθηκε σε όλες τις εφημερίδες στις 27.09.2003, πλην του «Πολίτη», που δημοσίευσε την επομένη, 28.09.2003, δηλώσεις του Προέδρου του Δ. Σ. Του ΡΙΚ με επικριτικό περιεχόμενο για τον κ. Λουκά. Η εφημερίδα δημοσίευσε τελικά την επιστολή στις 30.9.07, υπό τον αποδοκιμαστικό τίτλο «Ο θαυμαστός κόσμος του ΡΙΚ». Κατά τη συνεδρία της ΕΔΔ προσήλθε αυτοβούλως για να δώσει τις εξηγήσεις που δεν είχε δώσει εγγράφως, ως είχε ζητηθεί από την Επιτροπή ο Αρχισυντάκτης της εφημερίδας κ. Ανδρέας Παράσχος. Ανέφερε ότι η μη δημοσίευση της επιστολής του παραπονουμένου αμέσως μετά τη λήψη της οφείλετο στο γεγονός ότι παρέπεσε και δε βρέθηκε, αν και έγιναν προσπάθειες, παρά μόνο στις 29.09.2003 και δημοσιεύθηκε την επομένη. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε όλα τα ενώπιόν της στοιχεία, κατέληξε στα ακόλουθα:

1. Δεν υπήρξε δόλος ή σκόπιμη άρνηση δημοσίευσης της επιστολής του παραπονουμένου.
2. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι είχε προηγηθεί σειρά δημοσιευμάτων που αφορούσαν στο ΡΙΚ και ειδικότερα στον κ. Λουκά, η παράλειψη της εφημερίδας να ζητήσει και τις θέσεις του κ. Λουκά, ταυτόχρονα με τις θέσεις του Προέδρου του Δ. Σ. του ΡΙΚ, αντιβαίνει προς την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι «τα Μ.Μ.Ε. παρέχουν στους επηρεαζομένους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν».
   
   Εν όψει των ανωτέρω, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι υπήρξε μόνο παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας παράλειψη της εφημερίδας να ζητήσει και τις απόψεις του κ. Λουκά.