ΣΥΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, παρακολουθώντας με προβληματισμό τον τρόπο κάλυψης δικαστικών διαδικασιών που αφορούν στην υπόθεση του 14χρονου Στυλιανού, της κακοποίησης παιδιών πολυμελούς οικογένειας, και σε άλλες παρόμοιες υποθέσεις όπου εμπλέκονται ανήλικοι, και οι οποίες συγκλονίζουν την κοινή γνώμη, κρίνει αναγκαίο να παρέμβει προς δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης, υπενθυμίζοντας θεμελιώδεις αρχές της δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Με αφορμή και το γεγονός ότι σε όλες τις παρόμοιες υποθέσεις μπορεί να θυματοποιούνται και πρόσωπα στο δευτερογενές περιβάλλον των πρωταγωνιστών, ιδιαίτερα εάν πρόκειται για ανήλικους, η Επιτροπή τονίζει ότι η λεπτομερής, υπερβολική και συχνά δραματοποιημένη κάλυψη δικαστικών διαδικασιών, όπως και δικαστικών αποφάσεων, δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Αντίθετα, εμπερικλείει τον κίνδυνο σοβαρής παραβίασης των δικαιωμάτων των παιδιών και της περαιτέρω τραυματοποίησης όλων των εμπλεκόμενων.

Η παρούσα σύσταση βασίζεται στις διατάξεις του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας 9. Παιδιά 7. Πένθος, Θλίψη, Κλονισμός 15. Σεξουαλικά Εγκλήματα 6. Υγεία 10. Προσωπικά Δεδομένα, καθώς και σε βέλτιστες πρακτικές τις οποίες εφαρμόζουν άλλα Συμβούλια Τύπου Μέλη της AIPCE όπως και η ΕΔΔ.

Οι προαναφερόμενες διατάξεις επιβάλλουν σεβασμό στην ιδιωτική ζωή και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η δημοσιοποίηση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, καθώς και λεπτομερειών από το ιστορικό, τις συνθήκες διαβίωσης και την κακοποίηση, επιτρέπεται μόνο όταν εξυπηρετείται το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον, και αυτό δεν ισχύει με την επαναλαμβανόμενη αναπαραγωγή ανατριχιαστικών στοιχείων από καταθέσεις μαρτύρων σε δικαστικές αίθουσες ή από πολυσέλιδες δικαστικές αποφάσεις.

Οι λεπτομερείς περιγραφές θεωρούνται αχρείαστα σοκαριστικές για το κοινό, ενώ εργαλειοποιούν τον ανθρώπινο πόνο και παραβιάζουν την αρχή του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Επιπλέον, η υπερβολική έκθεση λεπτομερειών στα μέσα ενημέρωσης μπορεί να στιγματίσει οικογένειες και παιδιά, εμποδίζοντας την ομαλή επανένταξή τους στην κοινωνία και την ψυχολογική αποκατάσταση τους.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει και την ευθύνη των δημοσιογράφων απέναντι στην εθνική και διεθνή νομοθεσία, ιδιαίτερα στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που θέτει ως πρωταρχικό μέλημα τη διασφάλιση «του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού». Καλεί δε τους δημοσιογράφους να αποφεύγουν λεπτομερή καταγραφή και δραματοποίηση, να προστατεύουν την ταυτότητα ανηλίκων και να εστιάζουν στις θεσμικές ελλείψεις, τις κοινωνικές προεκτάσεις και την ανάγκη βελτίωσης των μηχανισμών προστασίας των παιδιών και των οικογενειών, και όχι στην ανατομία του εγκλήματος.