Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΗΣ ΣΥΝΙΣΤΟΥΣΕ ΟΥΣΙΩΔΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΙΔΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, επιλήφθηκε παραπόνου (10/27/2/2019) εναντίον της εφημερίδας «Φιλελεύθερος» για κατ’ ισχυρισμό ρατσιστικό δημοσίευμα που αναφερόταν στη δίκη γυναίκας για εμπορία παιδιού από τις Φιλιππίνες.

Ειδικότερα, το παράπονο ανέφερε ότι ο Φιλελεύθερος δημοσίευσε είδηση στις 27/2/2019 κάτω από τον τίτλο «Παραδέχθηκε την εμπορία παιδιού η 47-χρονη Φιλιππινέζα, το οποίο θεώρησε ως ρατσιστικό, γιατί ο τίτλος εστίασε στη φυλετική και εθνική καταγωγή της γυναίκας.

Η Επιτροπή, εξετάζοντας τα γεγονότα της υπόθεσης διαπίστωσε ότι η αναφορά στην εθνική καταγωγή της γυναίκας είχε άμεση σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης, δεδομένου ότι στη δίκη αναφέρθηκε ότι το παιδί που αποτελούσε το αντικείμενο εμπορίας προερχόταν από τις Φιλιππίνες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η αναφορά στην εθνική καταγωγή της γυναίκας δεν έγινε με πρόθεση δυσμενούς διάκρισης λόγω εθνικής προέλευσης και δεν είχε ρατσιστικό χαρακτήρα.

Ωστόσο η Επιτροπή υποδεικνύει ότι ακόμα και αν η εθνική καταγωγή του παιδιού και της γυναίκας αναφέρθηκε σε ανοικτή δικαστική διαδικασία, η αναφορά αυτή θα ήταν καλύτερο να είχε αποφευχθεί από την εφημερίδα.

Η ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΕΝΤΟΝΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΡΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΘΕΜΙΤΗ-ΑΝΕΠΙΤΡΕΠΤΗ Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (25/2/10/2018) από την ΚΙΣΑ για δημοσίευμα της Καθημερινής στις 24 Σεπτεμβρίου, 2018, που ανέφερε πως η εφημερίδα και ο εκδότης της άρχισαν εκστρατεία εναντίον της ΚΙΣΑ ύστερα από κριτική που άσκησε η οργάνωση ενώπιον επιτροπής της Βουλής για την απόφαση της Κυβέρνησης «να βαπτίσει την ευνοιοκρατικά διορισθείσα Επίτροπο Διοίκησης, η οποία ως γνωστό είναι η σύζυγος του, σε «ανεξάρτητο» εμπειρογνώμονα για την εμπορία προσώπων». Η παραπονούμενη οργάνωση ανέφερε ότι ο εκδότης της Καθημερινής, καταχρώμενος την εξουσία που του παρέχει η κατοχή Μέσου Μαζικής Ενημέρωσης επιτέθηκε «με ψέματα, συκοφαντίες και λασπολογία εναντίον της ΚΙΣΑ,, κάνοντας λόγο για «πλούσια ΜΚΟ» με ύποπτες πηγές χρηματοδότησης την οποία «έχει καπαρώσει» ζευγάρι εισπράττοντας «ουκ ολίγα ποσά ως μισθούς και άλλα ωφελήματα». Σύμφωνα με το παράπονο, το επίμαχο δημοσίευμα περιέχει ανυπόστατους συνειρμούς με ad hominem επίθεση στην οργάνωση και στελέχη της, ακόμα και συγγενικά πρόσωπα των στελεχών της. Η ΚΙΣΑ ανέφερε πως η συμπεριφορά της εφημερίδας εγείρει ερωτηματικά αφού έχει ως στόχο την κατασυκοφάντηση χωρίς κανένα απολύτως δεδομένο. Το επίμαχο δημοσίευμα ανέφερε μεταξύ άλλων ότι η ΚΙΣΑ είναι μια γκρίζα οργάνωση η οποία δεν διοικείται με διαφάνεια. Υποστήριξε ότι οι λογαριασμοί της δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα από το 2015, ούτε και οι χρηματοδότες της. Ανέφερε επίσης ότι η οργάνωση ελέγχεται πλήρως από το ζεύγος Δώρου Πολυκάρπου (Εκτελεστικό Διευθυντή) και τη σύζυγό του, δικηγόρο Νικολέτα Χαραλαμπίδου και ότι ο κ. Πολυκάρπου δήλωσε παλαιότερα ότι στελέχη της οργάνωσης αναγκάστηκαν να κάνουν προσωπικά δάνεια 80-90 χιλιάδων ευρώ για να μπορεί να λειτουργεί η οργάνωση, χωρίς να δώσει ούτε ονόματα των στελεχών, ούτε άλλα στοιχεία, όπως για παράδειγμα γιατί χρειάστηκε τόσος δανεισμός για να λειτουργήσει μια οργάνωση που στηρίζεται σε εθελοντές. Περαιτέρω ανέφερε ότι στους λογαριασμούς της ΚΙΣΑ που υπάρχουν στο διαδίκτυο για το 2015 καταγράφεται εισόδημα 156.000 ευρώ, χωρίς να ξεκαθαρίζεται από πού προέρχονται αυτά τα χρήματα. Το 2014 το εισόδημα της ήταν 114.000. Το 2015 δόθηκαν μισθοί 77.500 ευρώ (ενώ το 2014 οι μισθοί ήταν 60.000) και καταγράφεται ένα αδιευκρίνιστο έξοδο, EU-funded and other projects expenses, ύψους 50.590 ευρώ. Περαιτέρω υποστήριξε πως ο εκτελεστικός πρόεδρος της ΚΙΣΑ πληρώνεται από την οργάνωση, άγνωστο με ποιο μισθό και ότι «είναι ο μοναδικός ίσως στην Κύπρο και από τους λίγους ίσως παγκόσμια που πληρώνονται για το... εθελοντικό τους έργο». Το δημοσίευμα ανέφερε επίσης ότι κάποιο, αδιευκρίνιστο κονδύλι λαμβάνει από την ΚΙΣΑ και η σύζυγός του Πολυκάρπου ως η μοναδική, όπως λέγεται, δικηγόρος που ασχολείται με τις υποθέσεις της οργάνωσης και των ατόμων που αυτή προστατεύει. Η ΚΙΣΑ δεν έδωσε ποτέ της στη δημοσιότητα, ως όφειλε, το κόστος των υπηρεσιών της Χαραλαμπίδου και τη σχέση που αυτή έχει με την οργάνωση. Περαιτέρω ανέφερε πως η Νικολέτα Χαραλαμπίδου έλαβε τα τελευταία χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για εργασία που κατ’ αποκλειστικότητα έκανε για την Επίτροπο Νομοθεσίας και την Επίτροπο Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού, Λήδα Κουρσουμπά. Η Επιτροπή ζήτησε από την εφημερίδα τις απόψεις της και εκ μέρους της απάντησε το δικηγορικό γραφείο Λοττίδης και Λοττίδης, αναφέροντας ότι το παράπονο δεν ήταν σαφές και γι’ αυτό δεν μπορούσε να απαντήσει. Στο δικηγορικό γραφείο επεξηγήθηκε ότι «αυτό που η Επιτροπή συνάγει από την ανάγνωση των κειμένων του παραπόνου, χρησιμοποιώντας ως οδηγό τη συνήθη έννοια των λέξεων, και συνεπώς αυτό που εξετάζει ως παράπονο, είναι ότι η εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, δημοσίευσε ένα κείμενο που κατ’ ισχυρισμό περιέχει «ψέματα, συκοφαντίες και λασπολογία» και χωρίς στοιχεία τεκμηρίωσης, άρα ανακριβές και αντίθετο προς την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για επίδειξη μέριμνας από πλευράς ΜΜΕ και δημοσιογράφων ώστε «να μη δημοσιεύονται ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές ή διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια». Παρά το γεγονός ότι έγιναν τρεις υπομνήσεις για παράθεση των θέσεων της εφημερίδας,, τελικά στάληκε στις 9/1/2019 η αρχική επιστολή του δικηγορικού Γραφείου Λοττίδη, ημερομηνίας 22/10/2018, στην οποία ανέφερε ότι δεν αντιλήφθηκε ποιο ήταν το παράπονο. Καταβλήθηκε μια τελική προσπάθεια να ληφθούν οι θέσεις της εφημερίδας, από την οποία επίσης ζητήθηκε να επεξηγήσει και τεκμηριώσει την αναφορά που γίνεται στο δημοσίευμα για «οργάνωση με περίεργες διασυνδέσεις και καθόλου ξεκάθαρη χρηματοδότηση και διαχείριση κονδυλίων». Η εφημερίδα παρέλειψε και πάλι να παραθέσει τις απόψεις της επί του παραπόνου, και η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν είχε άλλη επιλογή παρά να προχωρήσει στην ουσιαστική εξέταση του παραπόνου με βάση όσα στοιχεία είχε ενώπιόν της, δηλαδή το παράπονο και το επίμαχο δημοσίευμα.. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενώπιόν της στοιχεία, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η εφημερίδα προέβη σε σχολιασμό στοιχείων που πήρε από την ιστοσελίδα της ΚΙΣΑ, τα οποία αφορούσαν στον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό της οργάνωσης για το 2015. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι η εφημερίδα είχε κάθε δικαίωμα να σχολιάσει τα στοιχεία αυτά, δεδομένου ότι πρόκειται για μια οργάνωση με δημόσια δράση η οποία λαμβάνει χρηματοδότηση από διάφορες πηγές.. Περαιτέρω αποφάσισε ή άσκηση κριτικής προς την οργάνωση είναι συμβατή με το κατοχυρωμένο δικαίωμα έκφρασης γνώμης για ένα θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος και επίσης ότι ήταν θεμιτή η έκφραση των απόψεων που διατύπωσε η εφημερίδα για τις δραστηριότητες της δικηγόρου Νικολέτας Χαραλαμπίδου, συζύγου του Εκτελεστικού Διευθυντή της ΚΙΣΑ Δώρου Πολυκάρπου σε σχέση με την ΚΙΣΑ, «ως η μοναδική…δικηγόρους που ασχολείται με τις υποθέσεις της οργάνωσης και των ατόμων που αυτή προστατεύει». Το έρεισμα για την έκφραση των απόψεων αυτών έγκειται στο γεγονός ότι η ΚΙΣΑ είναι μια οργάνωση που δραστηριοποιείται δημοσίως και κάνει έντονα γνωστή την παρουσία της στο κοινό ως υποστηρικτής των δικαιωμάτων των μεταναστών και γενικώς των αλλοδαπών στην Κύπρο, ενώ παράλληλα ενίοτε λαμβάνει και πολιτικές θέσεις ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση για μέτρα που λαμβάνει ως προς το μεταναστευτικό πρόβλημα, όπως προκύπτει από δημόσιες ανακοινώσεις της που επικαλέστηκε η εφημερίδα. Ωστόσο, η Επιτροπή αποφάσισε ότι σχόλια και αναφορές της εφημερίδας που είχαν ως αντικείμενο άλλες δραστηριότητες της κ. Χαραλαμπίδου στο πλαίσιο της άσκησης του δικηγορικού της επαγγέλματος δεν είχαν καμιά σχέση με την ΚΙΣΑ ή τις δραστηριότητες της κ. Χαραλαμπίδου σε σχέση με την ΚΙΣΑ και κατά συνέπεια δεν είχαν θέση σε μια άσκηση κριτικής προς την οργάνωση αυτή. Οι δραστηριότητες αυτές, που αφορούσαν συνεργασία της με την Επίτροπο νομοθεσίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο κριτικής της εφημερίδας, ως θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσαν να συνδεθούν με την ΚΙΣΑ. Και αυτό γιατί δεν της ανατέθηκαν στο πλαίσιο της εργασίας της στην ή για την οργάνωση αλλά στο πλαίσιο της επαγγελματικής της ιδιότητας ως δικηγόρου. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι η άρνηση της εφημερίδας να συνεργασθεί κατά τον πρέποντα τρόπο στην εξέταση του παραπόνου συνιστά παραβίαση της γενικής πρόνοιας του Κώδικα περί υποχρέωσης των ΜΜΕ και των λειτουργών τους να συνεργάζονται με την Επιτροπή στη διερεύνηση παραπόνων.

Υπόθεση που δεν συνεχίστηκε λόγω ελλιπών στοιχείων στο παράπονο

ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΑΠΟ ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΥΠΕ ΓΙΑ ΜΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΕΙΔΗΣΗΣ ΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΩΣ ΜΗ ΥΠΟΒΛΗΘΕΝ ΛΟΓΩ ΑΠΟΣΥΡΣΗΣ ΤΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (3/14/1/2019) από τη βουλευτή Ειρήνη Χαραλαμπίδου εναντίον του ΚΥΠΕ για μη μετάδοση επιστολής-καταγγελίας του δικηγόρου Νίκου Κληρίδη για κατ’ ισχυρισμό διαπλοκή δικαστών με δικηγορικό γραφείο.

Η κ. Χαραλαμπίδου απέσυρε το παράπονό της λίγες ημέρες αργότερα με επιστολή της προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής και προτού ζητηθούν οι θέσεις του Πρακτορείου.

Η Επιτροπή θεώρησε το παράπονο ως μη υποβληθέν.

ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΓΙΑ ΕΙΔΗΣΗ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΔΙΕΥΘΕΤΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΤΗΣ ΕΔΔ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (29/27/10/2018) από το φοιτητή του Πανεπιστημίου Κύπρου Ανδρέα Παφίτη για δημοσίευμα στον «Πολίτη» στις 27/10/2018, σε σχέση με φοιτητικές εκλογές στο Πανεπιστήμιο Το παράπονο ανάφερε ότι το δημοσίευμα περιείχε ανακριβείς πληροφορίες σε σχέση με την πολιτική τοποθέτηση φοιτητικής οργάνωσης και σε σχέση με τα ποσοστά που πήρε κάθε φοιτητική παράταξη. Ειδικότερα, παραπονέθηκε ότι η εφημερίδα έγραψε πως στελέχη της Α.Φ.ΕΠΑΛΞΗΣ Πανεπιστημίου Κύπρου μεταπήδησαν στο ΕΛΑΜ, επικαλούμενη "πηγή" πληροφόρησης εντός του Πανεπιστημίου. Υποστήριξε ότι κάτι τέτοιο δεν είχε ίχνος αλήθειας και ότι η δημοσίευση μιας τόσο αναληθούς πληροφορίας συνιστούε παραπλάνηση του αναγνωστικού κοινού. Επίσης υποστήριξε ότι «η δημοσιογράφος δείχνει να έχει άγνοια για το πως κατανέμονται οι ψήφοι στις εκλογές αφού πρόσθεσε ψήφους παράταξης για δύο διαφορετικές εκλογικές διαδικασίες. Επίσης τα ποσοστά που αναφέρει είναι λανθασμένα όπως λανθασμένες είναι και κάποιες άλλες πληροφορίες που μεταδίδει». Τέλος παραπονέθηκε ότι η δημοσιογράφος «ενώ όπως αναφέρει έχει πηγές εντός του Πανεπιστημίου εντούτοις ουδέποτε ενδιαφέρθηκε να διασταυρώσει τις πηγές της ενώ οι τρόποι για να το πράξει ήταν πολλοί». Ανταποκρινόμενος σε παράκληση για συμπληρωματικές πληροφορίες, ο παραπονούμενος διαβίβασε στην Επιτροπή τα πλήρη αποτελέσματα των φοιτητικών εκλογών. Ανέφερε ακόμη ότι τα σοβαρά λάθη που έγιναν αναφέρονται στα ποσοστά που αναφέρονται στην ΦΠΚ Πρωτοπορία σε σχέση με την εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη των εκπροσώπων των σχολών. Επίσης ανέφερε ότι η δημοσιογράφος έσμιξε τους ψήφους που πήρε το ΕΛΑΜ σε σχολές και τμήματα «κάτι που είναι παράλογο αφού μιλούμε για δύο διαφορετικές εκλογικές διαδικασίες και δίνονταν δύο διαφορετικά ψηφοδέλτια, ένα για τις σχολές και ένα για τα τμήματα» και, συνεπώς αυτός ο αριθμός πιθανότατα περιέχει άτομα κοινά που απλά ψήφισαν μια παράταξη τόσο στη σχολή όσο και στο τμήμα. Αυτό, όπως ανέφερε, ήταν ένδειξη άγνοιας της για τον ακριβή τρόπο που διεξάγεται η συγκεκριμένη εκλογική διαδικασία. Ο παραπονούμενος παραπονέθηκε επίσης ότι η δημοσιογράφος Γιώτα Χατζηκώστα, που υπέγραψε την είδηση, αναφέρθηκε στην Ανεξάρτητη Φοιτητική ΕΠΑΛΞΗ (Α.Φ. ΕΠΑΛΞΗ) ως «Αφέπαλξη γεγονός που κατά την άποψή του δείχνει είτε άγνοια, είτε εμπάθεια προς την εν λόγω παράταξη. Τέλος ανέφερε ότι το πιο σοβαρό ήταν ότι η δημοσιογράφος μετέφερε στην είδησή της την προσωπική της άποψη και παραπλάνησε το κοινό, ενώ επικαλέστηκε πηγές που ο ίδιος προσωπικά αμφισβητεί αν υπάρχουν καν, ή θεωρεί πως αν υπάρχουν δεν είναι έγκυρες. Ο παραπονούμενος κατέληξε αναφέροντας πως η δημοσιογράφος θα μπορούσε να διασταυρώσει τις πληροφορίες της με ένα τηλεφώνημα σε στελέχη των παρατάξεων στις οποίες αναφέρεται. Ο παραπονούμενος, ανταποκρινόμενος σε παράκληση της Επιτροπής διαβίβασε τα αποτελέσματα των εκλογών στο πανεπιστήμιο όπως καταγράφηκαν στις οθόνες πληροφόρησης. Η Επιτροπή, ύστερα από συνεννόηση με το Σύμβουλο Εκδοσης του Πολίτη Διονύση Διονυσίου διαβίβασε στον παραπονούμενο ότι η εφημερίδα ήταν πρόθυμη να δημοσιεύσει κείμενό του, στο οποίο να αναφέρει τα ορθά στοιχεία ως προς το αποτέλεσμα των φοιτητικών εκλογών και να παραθέσει επίσης τις απόψεις του επί του δημοσιεύματος. Ο παραπονούμενος αποδέχθηκε την προσφορά της εφημερίδας και η Επιτροπή αποφάσισε ότι το θέμα διευθετήθηκε με αμοιβαία συνεννόηση σύμφωνα με τη σχετική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΔΟΚΙΜΑΣΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΤΑ ΜΜΕ ΧΕΙΡΙΣΤΗΙΚΑΝ ΑΣΥΣΤΑΤΟΥΣ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΒΙΑΣΜΟ ΒΡΕΦΟΥΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, λόγω της σοβαρότητας του θέματος αλλά και των συνεπειών για τα άμεσα εμπλεκόμενα άτομα (υπόθεση 9/25/2/2019). εξέτασε αυτεπάγγελτα τον τρόπο χειρισμού από τα ΜΜΕ της υπόθεσης καταγγελίας για φερόμενο βιασμό πεντάμηνου βρέφους από τον πατέρα του.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ευθύνη για την εξέλιξη του όλου θέματος βαρύνει πρωτίστως τον γιατρό που με τις δηλώσεις και τον τρόπο που τις έκανε πυροδότησε τη φρενίτιδα που ακολούθησε.

Παρά ταύτα, η Επιτροπή αποφάσισε ότι τα ΜΜΕ δεν επέδειξαν την απαραίτητη μέγιστη δυνατή διακριτικότητα σε ένα θέμα που αφορά ανήλικο άτομο και σεξουαλικό αδίκημα.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι υπήρξε παραβίαση των προνοιών του Κώδικα ως περί του τεκμηρίου αθωότητας, περί δυσμενών διακρίσεων λόγω φυλετικής καταγωγής, με την αναφορά στη φυλετική προέλευση του φερόμενου ως δράση, χωρίς αυτό να έχει σχέση με το φερόμενο έγκλημα, καθώς και των προνοιών περί μη αποκάλυψης της ταυτότητας των θυμάτων σεξουαλικών αδικημάτων.

Περαιτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η δημοσίευση πληροφοριών για ένα θέμα που αφορά πεντάμηνο βρέφος αποτελεί παραβίαση των προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας που προβλέπουν ότι «οι λειτουργοί κατά κανόνα δεν παίρνουν συνεντεύξεις από και δεν φωτογραφίζουν παιδιά κάτω των 16 ετών σε σχέση με θέματα που αφορούν την προσωπική τους κατάσταση ή ευημερία…»

Ο Κώδικας προβλέπει επίσης ότι «τα Μ.Μ.Ε. και οι λειτουργοί των υποχρεούνται να τηρούν τις πρόνοιες της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού».

Η «Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού», που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Κώδικα, ρητά προβλέπει ότι κανένας δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει με οποιοδήποτε τρόπο στην ιδιωτική ζωή των παιδιών.

Η Επιτροπή επισημαίνει σχετικά την πρόνοια του άρθρου 16 της Σύμβασης, που προβλέπει ότι:

«1. Κανένα παιδί δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αυθαίρετης ή παράνομης επέμβασης στην ιδιωτική του ζωή, στην οικογένεια του, στην κατοικία του ή στην αλληλογραφία του, ούτε παράνομων προσβολών της τιμής και της υπόληψης του».

2. Το παιδί δικαιούται να προστατεύεται από το νόμο έναντι τέτοιων επεμβάσεων ή προσβολών». Η Σύμβαση προβλέπει επίσης ότι κάθε ενέργεια που αφορά σε παιδιά πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον τους και μόνο, ακόμη και όταν έχει δοθεί η συγκατάθεση του γονέα ή του κηδεμόνα. Η Επιτροπή διαπίστωσε και επισήμανε ότι στην προκειμένη περίπτωση ο τρόπος με τον οποίο καλύφθηκε δημοσιογραφικά το θέμα δεν έχει καμιά σχέση με το συμφέρον του παιδιού.

ΑΝΤΙΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΩΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ ΑΠΑΧΘΕΝΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΕ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΕΥΡΕΣΗ ΤΟΥΣ ΑΠΌ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ασχολήθηκε αυτεπάγγελτα με την περίπτωση ιστοσελίδων που εξακολουθούν να έχουν αναρτημένες φωτογραφίες δύο παιδιών που απήχθησαν από το σχολείο τους στη Λάρνακα στις 25/9/2018 (υπόθεση 5/31/1/2019).

Ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή θεώρησε ότι όφειλε να παρέμβει αυτεπάγγελτα είναι το γεγονός ότι πρόκειται για ανήλικα παιδιά τα οποία δεν μπορούν να υπερασπισθούν μόνα τον εαυτό τους και να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους στην ιδιωτική ζωή και στη μη αποκάλυψη στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα.

Η Επιτροπή θεώρησε τη διατήρηση των φωτογραφιών στις ιστοσελίδες αυτές ως σοβαρή παραβίαση των προνοιών του Κώδικα που αναφέρονται στη μη παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή και στη μη αποκάλυψη στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα ή τη δημοσίευση φωτογραφιών που λήφθηκαν χωρίς τη συγκατάθεση των κηδεμόνων των παιδιών.

Επισημαίνεται πως η Επιτροπή τόνισε επανειλημμένα σε αποφάσεις της στο παρελθόν ότι φωτογραφίες που δίδονται στη δημοσιότητα από την Αστυνομία μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για το σκοπό που εκδόθηκαν και μέσα στο χρονικό περιθώριο μέχρι την εκπλήρωση του σκοπού της δημοσιοποίησής τους.

Εφ’ όσον ο σκοπός για τον οποίο δόθηκαν οι φωτογραφίες έχει επιτευχθεί ή ολοκληρωθεί, κάθε περαιτέρω χρήση των φωτογραφιών αυτών αντιβαίνει στις πρόνοιες του Κώδικα περί ιδιωτικής ζωής και στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα.

Περαιτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η ανάρτηση των φωτογραφιών των παιδιών αντιβαίνει ευθέως προς τις πρόνοιες του Κώδικα για το Παιδί, που προβλέπουν ότι «οι λειτουργοί κατά κανόνα δεν παίρνουν συνεντεύξεις από και δεν φωτογραφίζουν παιδιά κάτω των 16 ετών σε σχέση με θέματα που αφορούν την προσωπική τους κατάσταση ή ευημερία, χωρίς τη συγκατάθεση τουλάχιστον ενός εκ των δύο γονέων του ή άλλου ενηλίκου που έχει την ευθύνη γι’ αυτά.

Τα Μ.Μ.Ε. και οι λειτουργοί των υποχρεούνται να τηρούν τις πρόνοιες της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού».

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» ρητά προβλέπει ότι κανένας δεν έχει το δικαίωμα να ασχολείται με παιδιά και ότι κάθε ενέργεια που αφορά σε παιδιά πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον τους και μόνο, ακόμη και όταν έχει δοθεί η συγκατάθεση του γονέα ή του κηδεμόνα.

Στην προκειμένη περίπτωση της ανάρτησης των φωτογραφιών των παιδιών η δημοσίευση των φωτογραφιών τους είναι παντελώς ανεπίτρεπτη αλλά και δεν εξυπηρετεί κανένα συμφέρον των παιδιών.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή έχει ήδη καλέσει τις ιστοσελίδες που διατήρησαν αναρτημένες τις φωτογραφίες των παιδιών να τις αφαιρέσουν χωρίς καθυστέρηση.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΛΟΓΩ ΕΚΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΤΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε δύο παράπονα (1/4/1/2019). εναντίον του δημοσιογράφου Κωστή Κωνσταντίνου για αναρτήσεις στο Facebook kai δημοσιεύματα στην εφημερίδα «Πολίτης» σχετικά με το Χριστό και τη χριστιανική θρησκεία.

Τα παράπονα διατυπώθηκαν από το δημοσιογράφο Γιώργο Χρυσάνθου και τη Μαρίνα Κωμοδρόμου, από την Πάφο.

Ο πρώτος ανέφερε στο παράπονό του ότι ο κ. Κωνσταντίνου τοποθετήθηκε με συγκεκριμένο τρόπο κατά θρησκείας σε Μέσο Κοινωνικής Δικτύωσης, αλλά και στο έντυπο Μέσο στο οποίο εργάζεται («Πολίτης») κατά τρόπο που ενδέχεται να παραβιάζει, μεταξύ άλλων, το άρθρο 12 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, σύμφωνα με το οποίο «ο χλευασμός, η διαπόμπευση και ο διασυρμός ατόμων ή ομάδων είναι ανεπίτρεπτος».

Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι ο κ. Κωνσταντίνου ανέφερε στον λογαριασμό του στα ΜΚΔ : «Φανταστείτε πριν δύο χιλιάδες χρόνια στο Ισραήλ, να είσαι πελεκάνος (σ.σ. μαραγκός), ο γιος σου να έχει γίνει 33 ετών, να είναι ανύπαντρος, να μένει σπίτι, να μην έχει δουλέψει ποτέ και είναι γυρίζει αριστερά και δεξιά και να λέει ότι ο θεός είναι ο πατέρας του. Τραγικότερη όλων η ιστορία του Ιωσήφ!».

Σύμφωνα με το παράπονο, τα γραφόμενα συνοδεύονται και από σχετική φωτογραφία «η οποία ενδέχεται να είναι προσβλητική ή ασεβής για όσους βάσει του κυπριακού Συντάγματος αλλά και ευρωπαϊκών νόμων, έχουν δικαίωμα πίστης σε οποιαδήποτε θρησκεία».

Περαιτέρω ο παραπονούμενος επικαλέστηκε το άρθρο 142 του Ποινικού Κώδικα Νόμου (Κεφάλαιο 154), που προβλέπει ότι «όποιος δημοσιεύει βιβλίο, φυλλάδιο, άρθρο ή επιστολή σε εφημερίδα ή περιοδικό, το οποίο εκλαμβάνεται από τάξη προσώπων ως δημόσια ύβρις της θρησκείας τους, με σκοπό να εξευτελίσει αυτή τη θρησκεία ή να σκανδαλίσει ή να εξυβρίσει αυτούς που πρεσβεύουν αυτή τη θρησκεία, είναι ένοχος πλημμελήματος». Εξ άλλου, επικαλέστηκε απόφαση του ΕΔΑΔ με την οποία καταδίκασε Αυστριακή ομιλήτρια, γιατί κατά την διάρκεια συνεδρίου υποστήριξε ότι ο προφήτης Μωάμεθ ήταν παιδεραστής, από την στιγμή που σύμφωνα με τις αναφορές του Ισλαμικού Νόμου - όπως ανέφερε η ομιλήτρια – ο Μωάμεθ παντρεύτηκε ένα κορίτσι έξι ετών. Σύμφωνα με το ΕΔΑΔ, αυτές οι εκφράσεις δεν ανταποκρίνονταν σε ένα γεγονός αλλά συνιστούν προσωπική και εχθρική κρίση, διότι η ομιλήτρια δεν είχε τοποθετήσει τα γεγονότα στο ιστορικό τους πλαίσιο. Σύμφωνα επίσης με το ΕΔΑΔ, η τοποθέτηση της ομιλήτριας συνιστούσε βλασφημία.

Η δεύτερη παραπονούμενη υπέβαλε παράπονο σχετικά με άρθρο του Κώστα Κωνσταντίνου στον Πολίτη, στις 28,12/2018, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι «αποκαλεί ηλίθιους όσους δεν ανέχονται τις ύβρεις και τους χλευασμούς του εναντίον της θρησκείας της πλειοψηφίας των νόμιμων κατοίκων αυτού του κράτους». Σε άλλο σημείο ανέφερε ότι «ηλίθιος δεν είναι εκείνος που καταγγέλλει αλλά εκείνος που δεν αντιλαμβάνεται ότι ο καθένας μας έχει το δικαίωμα να καταγγείλει τον οποιονδήποτε σε οποιανδήποτε αρχή επιλέξει». Επίσης έθεσε το ερώτημα «από πότε ένας δημοσιογράφος μπορεί να αποκαλέσει ηλίθιο τον οποιονδήποτε πολίτη καταγγείλει ποινικό αδίκημα» και κατά πόσο «μπορεί ένας δημοσιογράφος να αγνοεί τον ποινικό κώδικα και να αποκαλεί ηλίθιο τον οποιονδήποτε πολίτη τον καταγγέλλει»; Περαιτέρω επικαλέστηκε τα άρθρα του Ποινικού Κώδικα 141 και 142 τα οποία καθιστούν ποινικό αδίκημα πράξεις που γίνονται με πρόθεση να θίξουν τα θρησκευτικά αισθήματα ή που μπορούν να εκληφθούν ως ύβρις για τη θρησκεία.

Ο Κώστας Κωνσταντίνου, απαντώντας στα δύο παράπονα ανέφερε ότι η ανάρτηση του σκίτσου σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης έγινε με χιουμοριστική διάθεση και περαιτέρω επικαλέστηκε σωρεία αποφάσεων του ΕΔΑΔ που προστατεύουν απόλυτα το δικαίωμα «να πιστεύει ή και να μην πιστεύει και βεβαίως το δικαίωμα της σάτιρας» Επί της ουσίας, ανέφερε ότι πουθενά στα γραφόμενά του δεν υπάρχει χλευασμός, διαπόμπευση ή διασυρμός για κανένα άτομο, σε αντίθεση με αναρτήσεις κάτω από τη δική του που τον εξύβριζαν και τον χλεύαζαν. Η Επιτροπή, εξετάζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις και το υλικό που είχε ενώπιον της υπέδειξε κατ’ αρχήν ότι η χρήση εκφράσεων που είναι μειωτικές για οποιοδήποτε δεν έχουν θέση στις δημόσιες συζητήσεις.

Ως προς την επίκληση των νομοθετικών προνοιών που αναφέρονται στη θρησκεία, η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά της η εφαρμογή οποιασδήποτε νομοθετικής πρόνοιας, δεδομένου ότι αποστολή της εκ του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας είναι να μεριμνά για τη συμμόρφωση προς τις πρόνοιές του. Ως εκ τούτου, η Επιστολή δεν υπεισήλθε στην εξέταση του σημείου των δύο παραπόνων που αναφέρονται σε παραβίαση του Ποινικού Κώδικα.

Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι ο Κώδικας δεν περιλαμβάνει καμιά πρόνοια η οποία να προστατεύει τη θρησκεία γενικά ή κάποια θρησκεία ειδικότερα, ως εκ του γεγονότος ότι το δικαίωμα στην ελευθερία σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας κατοχυρώνεται από τη Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Το δικαίωμα αυτό προστατεύει την ελευθερία της θρησκείας και επιτρέπει την άσκηση κριτικής της θρησκείας και των λειτουργών της θρησκεία. Ωστόσο ο Κώδικας περιλαμβάνει πρόνοιες προστασίας των ατόμων λόγω των θρησκευτικών τους ή άλλων πεποιθήσεων, απαγορεύοντας επιθέσεις, λεκτικούς χαρακτηρισμούς και ενέργειες προκατάληψης λόγω της θρησκείας και των θρησκευτικών πεποιθήσεων του ατόμου.

Εχοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η ανάρτηση και το δημοσίευμα του Κώστα Κωνσταντίνου δεν παραβίασαν καμιά πρόνοια του Κώδικα, αφ’ ενός επειδή η ανάρτηση συνιστούσε σάτιρα στην οποία αναγνωρίζεται ευρύ πεδίο δράσης στο πλαίσιο του δικαιώματος έκφρασης μέσω της σάτιρας και αφ’ ετέρου σε κανένα σημείο δεν διαπίστωσε επίθεση ή έκφραση δυσμενούς διάκρισης σε βάρος ατόμων ή ομάδων λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Διευκρινίζεται ότι άλλο είναι να αισθάνεται κάποιος ότι θίγεται από επιθέσεις ή κριτική εναντίον μιας οποιασδήποτε θρησκείας στην οποία πιστεύει και εντελώς διαφορετικό ζήτημα είναι η φραστική επίθεση, ο χλευασμός και η δυσμενής διάκριση εναντίον συγκεκριμένων ατόμων και ομάδων λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Σημειώνεται ότι και η νομολογία του ΕΔΑΔ επί του θέματος της θρησκείας, με την οποία εναρμονίζονται οι πλείστες Επιτροπές Δεοντολογίας και ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, είναι να προστατεύει την ελευθερία της θρησκείας και παράλληλα να επιτρέπει κριτική της θρησκείας και των λειτουργών της θρησκείας, αλλά να προστατεύει άτομα και ομάδες από δυσμενείς διακρίσεις και επιθέσεις εναντίον ατόμων λόγω των θρησκευτικών τους ή άλλων πεποιθήσεων.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΕΝ ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ ΜΕ ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΤΡΟΠΟ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (7/21/2/2019) από τον κ. Θέμο Δημητρίου, προεδρεύοντα εκδήλωσης με τίτλο «Καφενείο της Πέμπτης, εναντίον τις ιστοσελίδας Stockwatch και του δημοσιογράφου Λεύκου Χρίστου για «αντιδεοντολογική συμπεριφορά…και παραπλανητικό και συκοφαντικό δημοσίευμα»

Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι στις 14 Φεβρουαρίου 2019, σε εκδήλωση του «Καφενείου της Πέμπτης» με αντικείμενο συζήτησης «Πόσο αξιόπιστη είναι η κυπριακή δικαιοσύνη;» και εισηγητή τον τέως Γενικό Εισαγγελέα Πέτρο Κληρίδη, προσήλθε και ο δημοσιογράφος Λεύκος Χρίστου.

Σύμφωνα πάντα με το παράπονο, με την είσοδό του στην αίθουσα ένα-δυο λεπτά μετά την έναρξη της εκδήλωσης, ο κ. Χρίστου τοποθέτησε σε εμφανές σημείο μαγνητόφωνο με σκοπό να μαγνητοφωνήσει την ομιλία του κ. Κληρίδη. Ο προεδρεύων της εκδήλωσης ζήτησε από τον κ. Χρίστου να μην καταγραφούν τα όσα θα έλεγε ο εισηγητής και του ζήτησε να κλείσει το μαγνητόφωνο.

Ο κ. Χρίστου, σύμφωνα με το παράπονο έδειξε να κατανοεί και σήκωσε το μαγνητόφωνό του, όχι όμως για να το κλείσει αλλά για να το τοποθετήσει σε σημείο το οποίο δεν ήταν ορατό από το προεδρείο. Σύμφωνα πάντα με το παράπονο, όταν υποδείχτηκε από το ακροατήριο στον προεδρεύοντα ότι συνεχιζόταν η μαγνητοφώνηση από τον κ. Χρίστου, και μετά από σχετική ερώτηση του προεδρεύοντα προς τον κ. Χρίστου, ο τελευταίος διαβεβαίωσε τον προεδρεύοντα ότι δεν μαγνητοφωνούσε.

Σύμφωνα πάντα με με το παράπονο, αυτό αποδείχτηκε ψευδές και ο προεδρεύων ζήτησε από τον κ. Χρίστου να σταματήσει αμέσως την μαγνητοφώνηση.

Τότε ο κ. Χρίστου σηκώθηκε έκαμε λόγο για παρεμπόδιση της διαφάνειας και είπε ότι αφού του απαγορευόταν να μαγνητοφωνήσει την ομιλία του κ. Κληρίδη, θα αποχωρούσε, όπως και έπραξε.

Σύμφωνα πάντα με το παράπονο, την επομένη ημέρα, Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου, 2019, ο κ. Χρίστου δημοσίευσε στη διαδικτυακή εφημερίδα StockWatch ρεπορτάζ για την εκδήλωση, «στο οποίο με ψευδείς ισχυρισμούς διαστρεβλώνει τα γεγονότα και συκοφαντεί τους οργανωτές της εκδήλωσης».

Στο δημοσίευμά του ο Λεύκος Κληρίδης κατέγραψε τις απόψεις του Πέτρου Κληρίδη, ο οποίος υποστήριξε τις καταγγελίες του Γενικού Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη και του αδελφού του Νίκου Κληρίδη για φερόμενη διαπλοκή δικαστών με δικηγορικών γραφείο και Τράπεζα, και επίσης αναφέρθηκε σε περιπτώσεις αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου τις οποίες το δικαστήριο «δεν χειρίστηκε ως θα έπρεπε».

Στο τέλος του ρεπορτάζ ο Λεύκος Χρίστου ανέφερε ότι «διαδραματίστηκε ένα θλιβερό επεισόδιο καθώς ο δημοσιογράφος της StockWatch εξυβρίστηκε από μέλη της οργανωτικής επιτροπής της εκδήλωσης, κλήθηκε να τερματίσει την καταγραφή των αναφορών του τέως γενικού εισαγγελέα και εκδιώχθηκε από την αίθουσα».

Η είδηση ανέφερε επίσης ότι η εκδήλωση είχε προαγγελθεί από το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Στην απάντησή του προς την Επιτροπή, ο Λεύκος Χρίστου ανέφερε γενικά όσα είχε αναφέρει και στην είδησή του, προσθέτοντας ότι αποχώρησε όταν υπέστη φραστική επίθεση από τον προεδρεύοντα της εκδήλωσης που τον χαρακτήρισε «σπιούνο, καθώς και από μέλη του ακροατηρίου, αναφέροντας πως η διαφάνεια δεν ήταν ανεκτή.

Ως προς τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς για το επεισόδιο που σημειώθηκε στη διάρκεια της εκδήλωσης, η Επιτροπή θεώρησε ότι δεν είχε τη δυνατότητα να αποφανθεί με ασφάλεια επί των αντικρουόμενων ισχυρισμών των δύο πλευρών ως προς το φερόμενο επεισόδιο.

Η Επιτροπή, άλλωστε, θεώρησε ότι το ουσιαστικό θέμα αφορούσε στην παρουσία του δημοσιογράφου στην εκδήλωση και στην καταγγελία ότι προέβη σε παράνομη μαγνητοφώνηση της ομιλίας του Πέτρου Κληρίδη.

Η Επιτροπή δεν αποδέχεται ότι η παρουσία δημοσιογράφων σε ανοικτή εκδήλωση, που είχε προαναγγελθεί, ή η μαγνητοφώνηση ομιλιών που γίνονται δημόσια, μπορεί ποτέ να θεωρηθεί παράνομη.

Η Επιτροπή θεωρεί ως θέμα αρχής ότι οι δημοσιογράφοι έχουν δικαίωμα να καλύπτουν δημοσιογραφικά οποιεσδήποτε εκδηλώσεις που είναι ανοικτές και στις οποίες δεν έχει απαγορευθεί ρητά η παρουσία τους και να καταγράφουν με οποιοδήποτε τρόπο –με σημειώσεις, μαγνητοφώνηση, από μνήμης- και να δημοσιεύουν σχετικές πληροφορίες.

Η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν θα ήταν δυνατό να αποδεχθεί απαγορεύσεις ως προς την καταγραφή με οποιοδήποτε τρόπο των λεγομένων σε δημόσια εκδήλωση από δημοσιογράφο στην οποία έγινε δεκτός ή τη δημοσίευση ειδήσεων για δημόσιες εκδηλώσεις στη βάση πληροφοριών που δημοσιογράφος εξασφάλισε με οποιοδήποτε τρόπο, γιατί κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με κατάργηση της αποστολής και του έργου του δημοσιογράφου.

Αποδοχή της απαγόρευσης θα συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση της ελευθεροτυπίας και της ελευθερίας των δημοσιογράφων να αναζητούν και εξασφαλίζουν ειδήσεις με οποιοδήποτε νόμιμο και πρόσφορο τρόπο.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι σε περιπτώσεις κατά τις οποίες είτε οι διοργανωτές εκδηλώσεων είτε οι ομιλητές δεν θέλουν να δημοσιοποιηθούν τα λεγόμενα, θα πρέπει ευθέως να δηλώνουν ότι η εκδήλωση είναι κλειστή στους δημοσιογράφους. Αλλά και πάλι, σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να απαγορεύσουν τη δημοσίευση πληροφοριών που δημοσιογράφος εξασφάλισε ακόμα και για κλειστή εκδήλωση και είναι βέβαιος για την εγκυρότητά τους.

Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΕΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΑΛΛΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΝΑ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΕΛΕΘΕΡΑ ΣΕ ΚΑΠΟΙΑ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε δύο παράπονα (1/4/1/2019). εναντίον του δημοσιογράφου Κωστή Κωνσταντίνου για αναρτήσεις στο Facebook kai δημοσιεύματα στην εφημερίδα «Πολίτης» σχετικά με το Χριστό και τη χριστιανική θρησκεία.

Τα παράπονα διατυπώθηκαν από το δημοσιογράφο Γιώργο Χρυσάνθου και τη Μαρίνα Κωμοδρόμου, από την Πάφο.

Ο πρώτος ανέφερε στο παράπονό του ότι ο κ. Κωνσταντίνου τοποθετήθηκε με συγκεκριμένο τρόπο κατά θρησκείας σε Μέσο Κοινωνικής Δικτύωσης, αλλά και στο έντυπο Μέσο στο οποίο εργάζεται («Πολίτης») κατά τρόπο που ενδέχεται να παραβιάζει, μεταξύ άλλων, το άρθρο 12 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, σύμφωνα με το οποίο «ο χλευασμός, η διαπόμπευση και ο διασυρμός ατόμων ή ομάδων είναι ανεπίτρεπτος». Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι ο κ. Κωνσταντίνου ανέφερε στον λογαριασμό του στα ΜΚΔ : «Φανταστείτε πριν δύο χιλιάδες χρόνια στο Ισραήλ, να είσαι πελεκάνος (σ.σ. μαραγκός), ο γιος σου να έχει γίνει 33 ετών, να είναι ανύπαντρος, να μένει σπίτι, να μην έχει δουλέψει ποτέ και είναι γυρίζει αριστερά και δεξιά και να λέει ότι ο θεός είναι ο πατέρας του. Τραγικότερη όλων η ιστορία του Ιωσήφ!».

Σύμφωνα με το παράπονο, τα γραφόμενα συνοδεύονται και από σχετική φωτογραφία «η οποία ενδέχεται να είναι προσβλητική ή ασεβής για όσους βάσει του κυπριακού Συντάγματος αλλά και ευρωπαϊκών νόμων, έχουν δικαίωμα πίστης σε οποιαδήποτε θρησκεία». Περαιτέρω ο παραπονούμενος επικαλέστηκε το άρθρο 142 του Ποινικού Κώδικα Νόμου (Κεφάλαιο 154), που προβλέπει ότι «όποιος δημοσιεύει βιβλίο, φυλλάδιο, άρθρο ή επιστολή σε εφημερίδα ή περιοδικό, το οποίο εκλαμβάνεται από τάξη προσώπων ως δημόσια ύβρις της θρησκείας τους, με σκοπό να εξευτελίσει αυτή τη θρησκεία ή να σκανδαλίσει ή να εξυβρίσει αυτούς που πρεσβεύουν αυτή τη θρησκεία, είναι ένοχος πλημμελήματος». Εξ άλλου, επικαλέστηκε απόφαση του ΕΔΑΔ με την οποία καταδίκασε Αυστριακή ομιλήτρια, γιατί κατά την διάρκεια συνεδρίου υποστήριξε ότι ο προφήτης Μωάμεθ ήταν παιδεραστής, από την στιγμή που σύμφωνα με τις αναφορές του Ισλαμικού Νόμου - όπως ανέφερε η ομιλήτρια – ο Μωάμεθ παντρεύτηκε ένα κορίτσι έξι ετών. Σύμφωνα με το ΕΔΑΔ, αυτές οι εκφράσεις δεν ανταποκρίνονταν σε ένα γεγονός αλλά συνιστούν προσωπική και εχθρική κρίση, διότι η ομιλήτρια δεν είχε τοποθετήσει τα γεγονότα στο ιστορικό τους πλαίσιο. Σύμφωνα επίσης με το ΕΔΑΔ, η τοποθέτηση της ομιλήτριας συνιστούσε βλασφημία.

Η δεύτερη παραπονούμενη υπέβαλε παράπονο σχετικά με άρθρο του Κώστα Κωνσταντίνου στον Πολίτη, στις 28,12/2018, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι «αποκαλεί ηλίθιους όσους δεν ανέχονται τις ύβρεις και τους χλευασμούς του εναντίον της θρησκείας της πλειοψηφίας των νόμιμων κατοίκων αυτού του κράτους». Σε άλλο σημείο ανέφερε ότι «ηλίθιος δεν είναι εκείνος που καταγγέλλει αλλά εκείνος που δεν αντιλαμβάνεται ότι ο καθένας μας έχει το δικαίωμα να καταγγείλει τον οποιονδήποτε σε οποιανδήποτε αρχή επιλέξει». Επίσης έθεσε το ερώτημα «από πότε ένας δημοσιογράφος μπορεί να αποκαλέσει ηλίθιο τον οποιονδήποτε πολίτη καταγγείλει ποινικό αδίκημα» και κατά πόσο «μπορεί ένας δημοσιογράφος να αγνοεί τον ποινικό κώδικα και να αποκαλεί ηλίθιο τον οποιονδήποτε πολίτη τον καταγγέλλει»; Περαιτέρω επικαλέστηκε τα άρθρα του Ποινικού Κώδικα 141 και 142 τα οποία καθιστούν ποινικό αδίκημα πράξεις που γίνονται με πρόθεση να θίξουν τα θρησκευτικά αισθήματα ή που μπορούν να εκληφθούν ως ύβρις για τη θρησκεία.

Ο Κώστας Κωνσταντίνου, απαντώντας στα δύο παράπονα ανέφερε ότι η ανάρτηση του σκίτσου σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης έγινε με χιουμοριστική διάθεση και περαιτέρω επικαλέστηκε σωρεία αποφάσεων του ΕΔΑΔ που προστατεύουν απόλυτα το δικαίωμα «να πιστεύει ή και να μην πιστεύει και βεβαίως το δικαίωμα της σάτιρας» Επί της ουσίας, ανέφερε ότι πουθενά στα γραφόμενά του δεν υπάρχει χλευασμός, διαπόμπευση ή διασυρμός για κανένα άτομο, σε αντίθεση με αναρτήσεις κάτω από τη δική του που τον εξύβριζαν και τον χλεύαζαν. Η Επιτροπή, εξετάζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις και το υλικό που είχε ενώπιον της υπέδειξε κατ’ αρχήν ότι η χρήση εκφράσεων που είναι μειωτικές για οποιοδήποτε δεν έχουν θέση στις δημόσιες συζητήσεις.

Ως προς την επίκληση των νομοθετικών προνοιών που αναφέρονται στη θρησκεία, η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά της η εφαρμογή οποιασδήποτε νομοθετικής πρόνοιας, δεδομένου ότι αποστολή της εκ του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας είναι να μεριμνά για τη συμμόρφωση προς τις πρόνοιές του. Ως εκ τούτου, η Επιστολή δεν υπεισήλθε στην εξέταση του σημείου των δύο παραπόνων που αναφέρονται σε παραβίαση του Ποινικού Κώδικα.

Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι ο Κώδικας δεν περιλαμβάνει καμιά πρόνοια η οποία να προστατεύει τη θρησκεία γενικά ή κάποια θρησκεία ειδικότερα, ως εκ του γεγονότος ότι το δικαίωμα στην ελευθερία σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας κατοχυρώνεται από τη Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Το δικαίωμα αυτό προστατεύει την ελευθερία της θρησκείας και επιτρέπει την άσκηση κριτικής της θρησκείας και των λειτουργών της θρησκεία. Ωστόσο ο Κώδικας περιλαμβάνει πρόνοιες προστασίας των ατόμων λόγω των θρησκευτικών τους ή άλλων πεποιθήσεων, απαγορεύοντας επιθέσεις, λεκτικούς χαρακτηρισμούς και ενέργειες προκατάληψης λόγω της θρησκείας και των θρησκευτικών πεποιθήσεων του ατόμου.

Εχοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η ανάρτηση και το δημοσίευμα του Κώστα Κωνσταντίνου δεν παραβίασαν καμιά πρόνοια του Κώδικα, αφ’ ενός επειδή η ανάρτηση συνιστούσε σάτιρα στην οποία αναγνωρίζεται ευρύ πεδίο δράσης στο πλαίσιο του δικαιώματος έκφρασης μέσω της σάτιρας και αφ’ ετέρου σε κανένα σημείο δεν διαπίστωσε επίθεση ή έκφραση δυσμενούς διάκρισης σε βάρος ατόμων ή ομάδων λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Διευκρινίζεται ότι άλλο είναι να αισθάνεται κάποιος ότι θίγεται από επιθέσεις ή κριτική εναντίον μιας οποιασδήποτε θρησκείας στην οποία πιστεύει και εντελώς διαφορετικό ζήτημα είναι η φραστική επίθεση, ο χλευασμός και η δυσμενής διάκριση εναντίον συγκεκριμένων ατόμων και ομάδων λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Σημειώνεται ότι και η νομολογία του ΕΔΑΔ επί του θέματος της θρησκείας, με την οποία εναρμονίζονται οι πλείστες Επιτροπές Δεοντολογίας και ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, είναι να προστατεύει την ελευθερία της θρησκείας και παράλληλα να επιτρέπει κριτική της θρησκείας και των λειτουργών της θρησκείας, αλλά να προστατεύει άτομα και ομάδες από δυσμενείς διακρίσεις και επιθέσεις εναντίον ατόμων λόγω των θρησκευτικών τους ή άλλων πεποιθήσεων.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΛΟΓΩ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΖΗΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΔ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (32/7/11/2017) από την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου Αλεξία Παναγιώτου εναντίον της εφημερίδας Cyprus Mail για κατ’ ισχυρισμό σεξιστική και μεροληπτική αναφορά λόγω φύλου σε άρθρο συνεργάτη της εφημερίδας. Το παράπονο υποστήριξε και το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (Mediterranean Institute of Gender Studies –MIGS) Το παράπονο αναφέρεται στη φράση «‘It is a bit like the promiscuous woman with many lovers who slaps her daughter after a classmate kisses her on the cheek,» που περιλήφθηκε σε άρθρο του συνεργάτη της εφημερίδας Γιώργου Κουμουλλή, στο οποίο σχολίαζε με αποδοκιμαστική διάθεση προτροπή του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη προς τους Τουρκοκυπρίους να αποκόψουν τους δεσμούς τους με την Τουρκία Ο αρθρογράφος παρέθετε σειρά παραδειγμάτων που κατά την άποψή του μαρτυρούν την προσκόλληση των Ελληνοκυπρίων στην Ελλάδα και παρέθετε την επίμαχη φράση ως μέτρο σύγκρισης με την προτροπή του Προέδρου. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι η φράση συνιστά «αναίσχυντη σεξιστική αναφορά» και ότι ο αρχισυντάκτης όφειλε να ζητήσει από τον αρθρογράφο να την αφαιρέσει προτού δημοσιευθεί το άρθρο. Ζήτησε από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι τα ΜΜΕ αποφεύγουν δημοσίευση τέτοιων σεξιστικών και γελοίων παρομοιώσεων, καθώς και την αφαίρεση του άρθρου από την εφημερίδα. Το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου ανέφερε ότι θεωρεί πως «τέτοιου είδους σχόλια που προωθούν τη βία κατά των γυναικών και τέτοιου είδους στερεότυπα είναι τουλάχιστον απαράδεκτα». Στο παράπονο απάντησε η Rachael Gillett, που είχε την ευθύνη επιμέλειας και δημοσίευσης του άρθρου στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας Sunday Mail, αναφέροντας ότι ως δημοσιογράφος θεωρεί ως δεδομένο ότι η εφημερίδα δεν πρέπει να προάγει τη βία μεταξύ των φύλων, το σεξισμό και φυλετικά στερεότυπα ή την άσκηση βίας στα παιδιά, αλλά διερωτήθηκε κατά πόσο η επίμαχη αναφορά σε γυναίκα με πολλούς εραστές συνιστά προαγωγή του σεξισμού ή φυλετικά στερεότυπα. Ανέφερε επίσης ότι ο αρθρογράφος δεν έκρινε τη γυναίκα που έχει πολλούς εραστές αλλά καταδίκαζε την υποκρισία. Απέρριψε επίσης τη θέση ότι η αναφορά προάγει τη βία εναντίον των παιδιών και συμφώνησε με τη διαπίστωση ότι το απόσπασμα δεν είχε καμιά σχέση με το θέμα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά έθεσε το ερώτημα γιατί δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να ενισχύσει τη θέση του αρθρογράφου για ανακολουθία μεταξύ της προτροπής του προέδρου και της υφιστάμενης κατάστασης όσον αφορά τις σχέσεις της ελληνοκυπριακής κοινότητας και του κράτους με την Ελλάδα. Τέλος υποστήριξε ότι το σχόλιο δικαιολογείται από το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης, γιατί η εφημερίδα έχει καθήκον να παρουσιάζει ένα ευρύ φάσμα απόψεων. Κατά τη συζήτηση του παραπόνου, η Επιτροπή ασχολήθηκε με τη σημασία της φράσης “promiscuous woman” και διαπίστωσε ότι, δεδομένου ότι η αγγλική λέξη promiscuous είναι επίθετο που αναφέρεται τόσο σε άνδρες όσο και γυναίκες και σημαίνει στην κυριολεξία άτομο που έχει πολλούς σεξουαλικούς εταίρους, που συνάπτει σεξουαλικές σχέσεις στα τυφλά και (αποδοκιμαστικά) αμφιβόλου ηθικής. Είναι επίσης δυνατό να χρησιμοποιηθεί με την έννοια του «αδιακρίτως» «απερισκέπτως» «στην τύχη», «ανευθύνως». Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το άρθρο αποδοκίμαζε την κατά την άποψη του αρθρογράφου υποκριτική προτροπή του Προέδρου της Δημοκρατίας προς τους Τουρκοκύπριους να αποσείσουν την εξάρτησή τους από την Τουρκία, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχει, κατά την άποψή του, ανάλογη κατάσταση και στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα. Όπως προκύπτει από την ανάγνωση ολόκληρου του κειμένου, ο αρθρογράφος είχε ως μόνο σκοπό να αποδοκιμάσει μια κατά την άποψή του υποκριτική στάση και χρησιμοποίησε τη φράση ως μέτρο σύγκρισης και όχι για να σχολιάσει τη σεξουαλική συμπεριφορά των γυναικών. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η χρησιμοποίηση της επίμαχης φράσης δυνατό να ήταν ατυχής, δεδομένου ότι είναι δυνατό να εκληφθεί ως μειωτική για τη γυναίκα με κριτήρια του παρελθόντος ως προς την ερωτική συμπεριφορά των γυναικών, αλλά και των ανδρών. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τόσο το σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιήθηκε η επίμαχη φράση, όσο και τις σημερινές αντιλήψεις περί ελευθερίας και γυναικών και ανδρών να έχουν ελεύθερες σεξουαλικές ή ερωτικές σχέσεις κατά την επιλογή τους, αποφάσισε ότι η φράση δεν συνιστούσε μειωτική αναφορά στις γυναίκες ή δυσμενή διάκριση σε βάρος των γυναικών με κριτήριο την προσωπική συμπεριφορά. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι η αναφορά σε ράπισμα της φιλημένης κόρης από τη μητέρα με πολλούς εραστές (υποκριτική συμπεριφορά) δύσκολα μπορεί να εκληφθεί ως προτροπή για την άσκηση βίας πάνω στα παιδιά. Πάντως, η Επιτροπή αισθάνεται την ανάγκη να καλέσει δημοσιογράφους και αρθρογράφους να είναι προσεκτικοί στη χρήση φράσεων ή λέξεων που είναι ενδεχομένως δυνατό να εκληφθούν ως μεροληπτική αναφορά με κριτήρια που αναφέρονται στον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας (άρθρο 12) και αφορούν «τη φυλή, το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική προέλευση, την περιουσία, την καταγωγή, την ηλικία, το φύλο και το προσωπικό καθεστώς» .

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΛΟΓΩ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΖΗΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΔ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (33/7/11/2018) από τη δημοσιογράφο Αργυρώ Ζουπανιώτη, ότι το ΡΙΚ, δια του Διευθυντή Ειδήσεων και του αρχισυντάκτη Γιάννη Νικολάου, την εξανάγκασαν σε παραίτηση με την άσκηση πιέσεων να ενεργήσει αντιδεοντολογικά. Ειδικότερα, η παραπονούμενη, που ήταν ανταποκρίτρια του ΡΙΚ στη Λάρνακα, ανέφερε δύο προαναφερθέντες με την «αφόρητα πιεστική συμπεριφορά…επιμόνως απαιτούσαν παρά τη θέληση μου, να παραβώ το νόμο και τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, δηλαδή να αποκαλύψω στο ρεπορτάζ μου, όνομα υπόπτου». Η παραπονούμενη επισύναψε επιστολές στις οποίες, όπως αναφέρει, «καταγράφεται η αξίωση του Αρχισυντάκτη του ΡΙΚ Γιαννάκη Νικολάου και του Διευθυντή Ειδήσεων Πανίκου Χατζηπαναγή, που επέμεναν να κατονομάσω τον ύποπτο της απαγωγής δύο ανηλίκων (παρουσιάστηκε ως ύποπτος στο Δικαστήριο Λάρνακας στις 26 Σεπτεμβρίου)». Επίσης ανέφερε πως όταν αρνήθηκε άρχισε εναντίον της ένας ανελέητος πόλεμος, λόγου του οποίου και εξ αιτίας της συμπεριφοράς των δύο στελεχών του ΡΙΚ, εξαναγκάστηκε σε παραίτηση από της θέση της Ο Διευθυντής Ειδήσεων του ΡΙΚ ανέφερε σε απάντησή του στην Επιτροπή ότι υποδείχθηκε στην κ. Ζουπανιώτου «η ανάγκη συμμόρφωσης με την πάγια τακτική του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου να μπορεί να αναφέρει τα ονόματα υπόπτων για εγκληματικές πράξεις όταν εναντίον τους εκδοθεί διάταγμα προσωποκράτησης». Σύμφωνα με τον κ. Χατζηπαναγή, «η τακτική αυτή ακολουθείται τα τελευταία χρόνια, με βάση τη νομολογία και με την έγκριση του νομικού συμβούλου του ΡΙΚ, Πόλυ Πολυβίου. Ο κ. Πολυβίου ρωτήθηκε και ενέκρινε και τη συμπερίληψη του ονόματος του υπόπτου, στο σχετικό ρεπορτάζ, μετά την έγκριση του διατάγματος προσωποκράτησης του». Σύμφωνα με τον κ. Χατζηπαναγή, ο νομικός σύμβουλος του ΡΙΚ έδωσε την ακόλουθη γνωμάτευση: «Δεν υπάρχει άκαμπτος νομικός κανόνας επί του θέματος. Όλα εξαρτώνται από τα γεγονότα, και το βασικό είναι να αποφεύγεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός ή υπαινιγμός ενοχής. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να γίνεται σαφές ότι η κατηγορία εναντίον κάποιου ή ακόμα και η έκδοση διατάγματος κράτησης δεν συνεπάγεται κρίση για την ενοχή του εν λόγω ατόμου, αλλά ότι το κάθε πρόσωπο θεωρείται αθώο μέχρι να καταδικαστεί από το αρμόδιο Δικαστήριο». Η Επιτροπή ζήτησε από την παραπονούμενη, στις 19 Νοεμβρίου, 2018, να καθορίσει τον χρόνο στον οποίο της ασκήθηκε πίεση για αναφορά του ονόματος του υπόπτου σε σχέση με το χρόνο έκδοσης του διατάγματος κράτησης. Δεν υπήρξε ανταπόκριση και έγινε υπόμνηση στην παραπονούμενη, στις 8 Δεκεμβρίου, 2018, χωρίς και πάλι να υπάρξει ανταπόκριση. Η Επιτροπή θεώρησε την παράλειψη της παραπονούμενης να απαντήσει στο ερώτημα ως έλλειψη ενδιαφέροντος για εξέταση του παραπόνου. Περαιτέρω, αποφάσισε ότι ελλείψει των στοιχείων που ζητήθηκαν δεν ήταν δυνατό να συνεχίσει την εξέταση του παραπόνου και το απέρριψε.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΛΟΓΩ ΑΝΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΔΔ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (34/11/12/2018) από το Χρίστο Ιωσηφίδη, δικηγόρο, πρώην συνεργατιστή, ότι η τοπική εφημερίδα «Η Αθηένου» αρνήθηκε να δημοσιεύσει άρθρο του σε σχέση με την κατάρρευση του συνεργατισμού. Ειδικότερα ανέφερε ότι απέστειλε στη συντακτική επιτροπή της εφημερίδας για δημοσίευση άρθρο με τον τίτλο «Συνεργατισμός…τι θα πούμε στα εγγόνια μας;» το οποίο αποτελούσε απάντηση σε άρθρο που δημοσιεύθηκε υπό τον τίτλο «Συνεργατισμός…τι θα πούμε στους παππούδες μας;». Σύμφωνα με τον παραπονούμενο, ο Δήμαρχος Αθηένου, χωρίς να είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας, τον πληροφόρησε τηλεφωνικώς ότι το άρθρο του δεν θα δημοσιευόταν, διότι πιθανόν να αποτελούσε λίβελλο. Όπως ανέφερε ο παραπονούμενος, το άρθρο του δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος» Η Επιτροπή, εξετάζοντας τα γεγονότα, αποφάσισε ότι υπήρχε θέμα ως προς την αρμοδιότητά της να εξετάσει το παράπονο, δεδομένου ότι δεν στρεφόταν εναντίον κάποιου ΜΜΕ ή δημοσιογράφου, αλλά του Δημάρχου Αθηένου. Με βάση τον Κώδικα, η Επιτροπή δέχεται και εξετάζει παράπονα μόνο εναντίον ΜΜΕ και των λειτουργών τους. Ο Δήμαρχος Αθηένου δεν είναι δημοσιογράφος και δεν είναι καν (σύμφωνα με τον ίδιο τον παραπονούμενο) μέλος της συντακτικής επιτροπής της τοπικής εφημερίδας, ώστε να δικαιολογείται εξέτασή του ως αναφερόμενου σε λειτουργό ΜΜΕ Αποφασίστηκε και επισημάνθηκε στον παραπονούμενο ότι η Επιτροπή δεν είχε αρμοδιότητα να εξετάζει παράπονα για πράξεις ή παραλείψεις Δημάρχων, αλλά παράπονα εναντίον ΜΜΕ και λειτουργών τους. Του ζητήθηκε, εάν επιθυμούσε εξέταση του παραπόνου του, να το επαναδιατυπώσει ώστε να στρέφεται εναντίον κάποιου ΜΜΕ ή ατόμων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, όπως οι λειτουργοί των ΜΜΕ.

ΚΑΤΑΦΩΡΗ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΕ ΕΙΔΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΕΝΝΙΑΧΡΟΝΟΥ ΚΟΡΙΤΣΙΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (30/27/10/2018) από την ανταποκρίτρια του ΡΙΚ στη Λεμεσό Σωτηρούλα Χριστοφίδου ότι το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων μετέδωσε είδηση που ετοίμασε η ίδια για το ΡΙΚ, η οποία και διανεμήθηκε στους συνδρομητές του πρακτορείου, χωρίς αναφορά στην πηγή της είδησης. Ειδικότερα, ανέφερε ότι στις 31.10.2018, στο Κεντρικό Τηλεοπτικό Δελτίο Ειδήσεων του ΡΙΚ στις 8μμ, προβλήθηκε δικός της αποκλειστικό ρεπορτάζ για τις ετοιμασίες για την γεώτρηση της EXXON MOBIL. Η είδηση μεταδόθηκε στη συνέχεια και από το ραδιόφωνο του ΡΙΚ και την επομένη ημέρα εμφανίστηκε από διαδικτυακά μέσα στην Ελλάδα και στην Κύπρο είδηση του ΑΠΕ που αποτελούσε αυτούσια απομαγνητοφώνηση της ραδιοφωνικής είδησης του ΡΙΚ, χωρίς να αναφέρεται η πηγή. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι επικοινώνησε με τον αρχισυντάκτη του ΑΠΕ Νικο Παπαδημητρίου, ο οποίος της είπε ότι στην είδηση είχε περιληφθεί η φράση «σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ» και συνεπώς το πρακτορείο ήταν καλυμμένο ως προς την αναφορά της πηγής. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι τη φράση αυτή την είχε γράψει η ίδια στην είδησή της που μεταδόθηκε από το ΡΙΚ και κατά την άποψή της δεν συνιστούσε απόδοση της είδησης στην πηγή από το ΑΠΕ. Όπως προκύπτει από την εξέταση των κειμένων, τόσο της τηλεοπτικής όσο και της ραδιοφωνικής είδησης του ΡΙΚ, υπάρχει η φράση «Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του ΡΙΚ (τηλεοπτική είδηση) και «σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ (ραδιοφωνική είδηση). Επίσης στην είδηση που μετέδωσε το ΑΠΕ, που είναι αυτούσια η ραδιοφωνική εκδοχή της είδησης του ΡΙΚ, υπάρχει η φράση «σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ» Η Επιτροπή αποφάσισε ότι ανεξάρτητα από το ποιος έγραψε τη φράση, στην είδηση του Αθηναϊκού Πρακτορείο Ειδήσεων, η είδηση αποδίδεται στην πηγή της με σαφή και καταληπτό τρόπο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος απόδοσης της είδησης από την αναφορά της πηγής από την οποία λήφθηκε.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΓΙΑ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΗΓΗΣ ΕΙΔΗΣΗΣ ΠΟΥ ΜΕΤΑΔΟΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΗΝΑΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (30/27/10/2018) από την ανταποκρίτρια του ΡΙΚ στη Λεμεσό Σωτηρούλα Χριστοφίδου ότι το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων μετέδωσε είδηση που ετοίμασε η ίδια για το ΡΙΚ, η οποία και διανεμήθηκε στους συνδρομητές του πρακτορείου, χωρίς αναφορά στην πηγή της είδησης. Ειδικότερα, ανέφερε ότι στις 31.10.2018, στο Κεντρικό Τηλεοπτικό Δελτίο Ειδήσεων του ΡΙΚ στις 8μμ, προβλήθηκε δικός της αποκλειστικό ρεπορτάζ για τις ετοιμασίες για την γεώτρηση της EXXON MOBIL. Η είδηση μεταδόθηκε στη συνέχεια και από το ραδιόφωνο του ΡΙΚ και την επομένη ημέρα εμφανίστηκε από διαδικτυακά μέσα στην Ελλάδα και στην Κύπρο είδηση του ΑΠΕ που αποτελούσε αυτούσια απομαγνητοφώνηση της ραδιοφωνικής είδησης του ΡΙΚ, χωρίς να αναφέρεται η πηγή. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι επικοινώνησε με τον αρχισυντάκτη του ΑΠΕ Νικο Παπαδημητρίου, ο οποίος της είπε ότι στην είδηση είχε περιληφθεί η φράση «σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ» και συνεπώς το πρακτορείο ήταν καλυμμένο ως προς την αναφορά της πηγής. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι τη φράση αυτή την είχε γράψει η ίδια στην είδησή της που μεταδόθηκε από το ΡΙΚ και κατά την άποψή της δεν συνιστούσε απόδοση της είδησης στην πηγή από το ΑΠΕ. Όπως προκύπτει από την εξέταση των κειμένων, τόσο της τηλεοπτικής όσο και της ραδιοφωνικής είδησης του ΡΙΚ, υπάρχει η φράση «Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του ΡΙΚ (τηλεοπτική είδηση) και «σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ (ραδιοφωνική είδηση). Επίσης στην είδηση που μετέδωσε το ΑΠΕ, που είναι αυτούσια η ραδιοφωνική εκδοχή της είδησης του ΡΙΚ, υπάρχει η φράση «σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ» Η Επιτροπή αποφάσισε ότι ανεξάρτητα από το ποιος έγραψε τη φράση, στην είδηση του Αθηναϊκού Πρακτορείο Ειδήσεων, η είδηση αποδίδεται στην πηγή της με σαφή και καταληπτό τρόπο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος απόδοσης της είδησης από την αναφορά της πηγής από την οποία λήφθηκε.

ΧΡΗΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΥΒΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΕ ΑΡΘΡΟ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (21/5/7/2018) από το Βοηθό Διευθυντή της Πνευμονολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και Πρόεδρο της Πνευμονολογικής Εταιρείας Κύπρου Μαρίνο Λεμέσιο για δημοσίευση ειδήσεων και σχολίων χωρίς έλεγχο της ακρίβειας των πληροφοριών από το «Φιλελεύθερο» και το Διευθυντή Σύνταξης της Εφημερίδας Άριστο Μιχαηλίδη.. Το παράπονο ανέφερε ότι τα δημοσιεύματα, σε διάφορες ημερομηνίες αλλά ειδικότερα στις 6, 8 και 12 Ιουνίου, 2018, φωτογράφιζαν τον ίδιο και ότι σε καμιά περίπτωση ο Άριστος Μιχαηλίδης, που υπογράφει τα τρία δημοσιεύματα δεν επικοινώνησε μαζί του, για να διασταυρώσει τις πληροφορίες ή να ακούσει και τις δικέςτου απόψεις σχετικά με το θέμα της μετάθεσης γιατρού από την Κυπερούντα στη Λεμεσό, προκειμένου να αναλάβει διευθυντής της Πνευμονολογικής Κλινικής του εκεί νοσοκομείου και σε φερόμενη πλεκτάνη παρεμπόδιση της μετάθεσης. Ο παραπονούμενος ανέφερε επίσης ότι το δημοσίευμα περιείχε ύβρεις και χυδαιολογίες και ότι ο δημοσιογράφος ενήργησε ως δικαστής και τιμωρός και μάλιστα ερήμην των «κατηγορουμένων». Το παράπονο αφορά σε άρθρο του Άριστου Μιχαηλίδη στις 8 Ιουνίου, 2018, σε σχόλιο στις 2Ιουνίου, 2018 και σε ανακοίνωση του ΠΙΣ και σχόλιο επ’ αυτής στις 12 Ιουνίου, 2018. Το άρθρο ανέφερε: «Η απόφαση του υπουργού ναυάγησε διότι από τη Λεμεσό όπου βολεύτηκαν να δουλεύουν χωρίς διευθυντή, έβαλαν τα μεγάλα μέσα, που είχαν στα σαλόνια του λεμεσιανού προεδρικού μεγάρου και σε κόμματα, έστειλαν και μια επιστολή με ψεύτικες καταγγελίες εναντίον του γιατρού κι εμπόδισαν τη μετάθεση. Όταν τα γράψαμε, το θέμα εξετάστηκε στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής, ερευνήθηκε και από τον Γενικό Ελεγκτή, δικαιώθηκε ο γιατρός και τελικά ο Παμπορίδης εφάρμοσε την απόφαση του και τον μετέθεσε στη Λεμεσό. Πήγε ο άνθρωπος στη Λεμεσό, αλλά εκείνος που οργάνωσε τον πόλεμο εναντίον του ήταν εκεί, και είναι ακόμα, ως υφιστάμενός του…» «Λοιπόν, ιδού η συνέχεια: Στη Λεμεσό ο υφιστάμενος επικαλείται λόγους υγείας και δεν εκτελεί τα καθήκοντα που του αναλογούν…Το Υπουργείο Υγείας…παραπέμπει τον υφιστάμενο σε ιατροσυμβούλιο για να αποφασιστεί αν μπορεί ή όχι να κάνει τη δουλειά που του αναλογεί…» Περαιτέρω, το δημοσίευμα ανέφερε ότι στήθηκε μια ψεύτικη καταγγελία εναντίον του ιατρού που μετατέθηκε ως διευθυντής από ανθρώπους που ενήργησαν ως «κοινοί συκοφάντες» και επέκρινε το Υπουργείο Υγείας ότι «δεν τολμά να αναλάβει ευθύνη, να λερώσει τα χέρια του και να βάλει τάξη. Διότι για να γίνει αυτό πρέπει να συγκρουστεί με κάποιους. Και με τον γιατρό που προκαλεί το πρόβλημα και με όσους άλλους ανακατεύονται και του κάνουν πλάτες». Στη συνέχεια επέκρινε το Υπουργείο ότι «…αφήνει τον κάθε ξιμαρισμένο (συγγνώμη, αλλά αυτό το είπε κοτζάμ υπουργός Υγείας) να διαλύει μια κλινική για τα προσωπικά του καπρίτσια…» Σε σχόλιο την επομένη ο Άριστος Μιχαηλίδης ρωτούσε τη Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας γιατί έκλεισε τόσο απότομα το θέμα με τον πνευμονολόγο που μετατέθηκε από την Κυπερούντα, και ανέφερε: «Όχι μόνο δεν έκαμε έρευνα, αλλά τώρα μαθαίνουμε ότι αυτός ο γιατρός, ο ραδιούργος, έχει πλάτες και κινεί διαδικασίες για να μην εκτελεί τα καθήκοντά του επικαλούμενος λόγους υγείας, Και το Υπουργείο τον ανέχεται…Τι λέτε, κυρία Χριστίνα μας»; Στις 12 Ιουλίου, 2018, ο «Φιλελεύθερος δημοσίευσε ανακοίνωσης του Δ.Σ. της Παγκύπριας Συντεχνίας Κυβερνητικών Ιατρών που μεταξύ άλλων ανέφερε: «Το ότι…οι ιατροί για μια ακόμα φορά χαρακτηρίζονται ως «ξιμαρισμένοι» το ελάχιστο που μπορεί να προκαλέσει είναι αίσχος και αποτροπιασμός για το επίπεδο και το είδος της αντίδρασης που κάποιοι επιλέγουν όταν τα επιχειρήματα τελειώνουν». Στο σχόλιο αυτό απάντησε ο Άριστος Μιχαηλίδης, αποδοκιμάζοντας το γεγονός ότι η συντεχνία των γιατρών ενοχλήθηκε για τον όρο «ξιμαρισμένοι» αλλά όχι για την καταγγελία που η εφημερίδα έκανε για ένα μέλος της εναντίον του οποίου στήνονται δολοπλοκίες και ένα άλλο μέλος της το οποίο στήνει της δολοπλοκίες. Στη συνέχεια ο Αριστος Μιχαηλίδης διευκρίνισε ότι «ξιμαρισμένους χαρακτήρισα τον ένα γιατρό (και όχι όλους τους γιατρούς) που προκαλεί το πρόβλημα και όσους του κάνουν πλάτες, προπάντων με τις πολιτικές παρεμβάσεις τους…» Επίσης διευκρίνισε ότι τον όρο χρησιμοποίησε ο τέως Υπουργός Υγείας Γιώργος Παμπορίδης που ως Υπουργός «ζει από πρώτο χέρι ως αυτόπτης μάρτυρας άρα τα ξέρει καλύτερα από εμάς» και πρόσθεσε: «Αν ενοχλεί ο όρος είμαι διατεθειμένος να τον αποσύρω, φτάνει η ΠΑ.ΣΥ.ΚΙ. να μου υποδείξει πως πρέπει να χαρακτηρίζονται αυτοί τους οποίους κατάγγειλα. Μαφιόζοι; Δολοπλόκοι; Λαμόγια ή συμμορία, όπως μου τους χαρακτήρισε στέλεχος του Υπουργείου Υγείας.» Ο καθ’ ου το παράπονο Αρχισυντάκτης της εφημερίδας Αριστος Μιχαηλίδης, παραθέτοντας τις θέσεις του επί του παραπόνου ανέφερε ότι τα επίμαχα δημοσιεύματα αποτελούν αρθρογραφία και όχι ειδησεογραφία, με την έννοια ότι συνιστούν σχόλια. Επίσης ανέφερε ότι στην ειδησεογραφία της εφημερίδας κατά τη συζήτηση του θέματος στην επιτροπή ελέγχου της Βουλής προβλήθηκαν όλες οι απόψεις, περιλαμβανομένων και εκείνων του παραπονουμένου. Περαιτέρω ανέφερε ότι οι απόψεις του ήταν βασισμένες στο σύνολο των γεγονότων και ότι όλα όσα έγραψε αποδείχθηκαν αληθή, σημειώνοντας ότι «δεν νομίζω πως για την έκφραση γνώμης χρειάζεται η προηγούμενη επικοινωνία με τον όποιο τυχόν (τυχόντα) εμπλεκόμενο». Επίσης ανέφερε ότι ουδέποτε ανέφερε το όνομα του παραπονούμενου και ότι παρέθεσε και αντίθετες απόψεις δημοσιεύοντας ανακοίνωση της Παγκύπριας Συντεχνίας Κυβερνητικών Ιατρών και πρόσθεσε πως «ο παραπονούμενος, αν το επιθυμεί έχει και είχε την ευκαιρία να απαντήσει». Εξετάζοντας τα ενώπιόν της στοιχεία, η Επιτροπή αποφάσισε ότι αν και ο παραπονούμενος δεν κατονομάστηκε στο δημοσίευμα, σ’ αυτό υπήρχαν αναφορές, όπως «ο υφιστάμενος», αλλά και συμφραζόμενα, που τον φωτογράφιζαν και οδηγούσαν αβίαστα στην ταυτότητά του. Περαιτέρω η Επιτροπή αποδέχθηκε τη θέση του αρθρογράφο ότι το κείμενό του αποτελούσε σχόλιο και έκφραση γνώμης επί γεγονότων τα οποία είχαν αναφερθεί στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής. Αποτελεί πάγια θέση της Επιτροπής ότι στο πλαίσιο της ελευθερίας έκφρασης οι δημοσιογράφοι, όπως και κάθε άνθρωπος, έχει το δικαίωμα να εκφέρει τη γνώμη του, να προβαίνει σε κριτική και να επικρίνει, ακόμη και όταν η έκφραση γνώμης είναι άδικη ή υπερβολική. Ωστόσο, η Επιτροπή επίσης έχει επισημάνει ότι η έκφραση γνώμης πρέπει να εκφέρεται υπό τους όρους του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που ορίζει ότι «τα ΜΜΕ και οι λειτουργοί τους δεν προβαίνουν σε ανοίκειες προσωπικές επιθέσεις και υβριστικούς και προσβλητικούς χαρακτηρισμούς που διασύρουν την τιμή και υπόληψη» (άρθρο 3(β). Η Επιτροπή θεωρεί ότι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν, όπως «ξιμαρισμένος», δολοπλόκος και «κοινοί συκοφάντες» σαφώς εμπίπτουν στην απαγόρευση της ανωτέρω πρόνοιας. Η λέξη «ξιμαρισμένος» σημαίνει στην κυριολεξία «λερωμένος» και μεταφορικά τον άνθρωπο που δεν είναι ευθύς και έντιμος στη συμπεριφορά του και που μετέρχεται νομικά ή ηθικά μη αποδεκτές μεθόδους. Ο ίδιος ο ορθογράφος, επεξηγώντας τη σημασία του χαρακτηρισμού «ξιμαρισμένος» την απέδωσε με τις λέξεις μαφιόζοι; δολοπλόκοι λαμόγια ή συμμορία. Επίσης η Επιτροπή σημειώνει ότι το γεγονός πως η επίμαχη λέξη χρησιμοποιήθηκε από Υπουργό ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο, λειτουργεί μεν ως ελαφρυντικό, ωστόσο δεν δίδει το δικαίωμα στο δημοσιογράφο να την επαναλαμβάνει για να χαρακτηρίσει οποιονδήποτε και δεν τον απαλλάσσει της υποχρέωσης να είναι πιο προσεκτικός στη χρήση χαρακτηρισμών που θεωρούνται υβριστικοί και προσβλητικοί. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το δημοσίευμα συνιστά αρθρογραφία και ότι ο δημοσιογράφος σε τέτοια περίπτωση μπορούσε ελεύθερα να προβεί σε σχόλια και να εκφράσει τις απόψεις. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο δημοσιογράφος, με βάση το κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, θα μπορούσε να ήταν πιο προσεχτικός και να απέφευγε τη χρήση υβριστικών και προσβλητικών χαρακτηρισμών που διασύρουν την τιμή και υπόληψη των ατόμων στα οποία γίνεται αναφορά στα σχόλια του (άρθρο 3(β).

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΣΤΟ ΤΕΠΑΚ- ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΠΑΡΑΘΕΣΗΣ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥΜΕΝΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (28/9/10/2018) από τον καθηγητή του ΤΕΠΑΚ Αντώνη Θεοχάρους εναντίον του ΠΟΛΙΤΗ και του δημοσιογράφου Μιχάλη Θεοδώρου για φερόμενα ως ανακριβή και δυσφημητικά δημοσιεύματα εναντίον του. Το δημοσίευμα, κάτω από τον τίτλο «Τελικά μένουν ορφανά τα σκάνδαλα στο ΤΕΠΑΚ» και με την υπογραφή του Μιχάλη Θεοδώου, αναφερόταν στην επικείμενη έναρξη δίκη της Ροζίτας Παυλίδου και του γιου της Ιάκωβου Καρρέρα επί κατηγοριών για κατάχρηση και ατασθαλίες στη διαχείριση κονδυλίων για ερευνητικά προγράμματα του ΤΕΠΑΚ και επισήμανε ότι τελικά σε δίκη θα προσαχθούν οι δύο και άλλοι πέντε συγκατηγορούμενοί της. Επίσης ανέφερε ότι η αστυνομία δεν μπόρεσε να στοιχειοθετήσει, για διάφορους λόγους, τους οποίους και ανέλυσε, τις κατηγορίες που διατύπωσε σε μακροσκελή κατάθεσή της η Ροζίτα Παυλίδου εναντίον του υπεύθυνου καθηγητή για τα ερευνητικά προγράμματα του ΤΕΠΑΚ Αντώνη Θεοχάρους. Ειδικότερα ανέφερε ότι η μαρτυρία της Ροζίτας Παυλίδου «δεν είναι εύκολο να αξιοποιηθεί από τους ανακριτές, καθώς η κ. Παυλίδου είχε εξουσιοδοτηθεί από τον επικεφαλής των ερευνητικών προγραμμάτων να διενεργεί η ίδια πληρωμές. Συνδυασμός άλλων στοιχείων που είχαν ενώπιον τους οι ανακριτές του ΤΑΕ Λεμεσού, με τη μαρτυρία της κ. Παυλίδου φαίνεται πάντως να κρίθηκε ικανοποιητικός από τους ανακριτές για να προχωρούσαν σε συλλήψεις νέων υπόπτων. Αρχές Ιανουαρίου του 2018, το ΤΑΕ Λεμεσού, το οποίο διεξήγαγε τότε τις έρευνες για το ΤΕΠΑΚ, αποτάθηκε στον γενικό εισαγγελέα προκειμένου να εξασφαλίσει διάταγμα κράτησης νέων υπόπτων. Το αίτημα δεν ικανοποιήθηκε, όπως δεν ικανοποιήθηκε τρεις και επτά μήνες μετά, τον Απρίλιο και τον Αύγουστο του 2018. Περαιτέρω ανέφερε πως μεταξύ των μελών του ΤΑΕ Λεμεσού υπήρξε δυσαρέσκεια για την τύχη του αιτήματος να συλληφθούν νέοι ύποπτοι για την υπόθεση των ερευνητικών προγραμμάτων, αλλά επισημαίνεται επίσης ότι εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα αναφέρθηκε ενώπιον δικαστηρίου ότι δεν προκύπτουν ποινικά αδικήματα εναντίον άλλων προσώπων. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι το δημοσίευμα, τόσο στην έντυπη όσο και ηλεκτρονική μορφή της εφημερίδας στις 8 Οκτωβρίου 2018, τον κατονομάζει, και περιέχει ανακρίβειες, βασίζεται σε υποθέσεις, τον στοχοποιεί και επιχειρεί να τον διασύρει στην κοινή γνώμη, αφήνοντας εντυπώσεις με σκοπό το δημόσιο χλευασμό και καταδίκη του. Ο παραπονούμενος υποστηρίζει ότι ο δημοσιογράφος βρίσκεται σε πλήρη συνεννόηση με τον κατηγορούμενο για την υπόθεση των ερευνητικών προγραμμάτων του ΤΕΠΑΚ Ιάκωβο Καρρέρα Παυλίδη, ο οποίος, όπως αναφέρεται στο παράπονο, προανήγγειλε σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, την είδηση του «Πολίτη». Ο παραπονούμενος επισύναψε σειρά δημοσιευμάτων και αναρτήσεων σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για υποστήριξη της θέσης του για συστηματική στοχοποίησή του. Ο παραπονούμενος προέβη επίσης σε επί μέρους παρατηρήσεις σε σχέση με σημεία προηγούμενης απόφασης της Επιτροπής (υπόθεση (29/2017) η οποία, όπως διαπίστωσε η Επιτροπή στηρίζεται εν πολλοίς στα ίδια γεγονότα που αναφέρονται στο νεότερο επίμαχο δημοσίευμα της εφημερίδας. Η Επιτροπή δεν θεώρησε σκόπιμο να σχολιάσει τις παρατηρήσεις αυτές ή να προβεί σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια, πέραν του να κάνει αναφορά, ως θέμα δικαιοσύνης προς τον παραπονούμενο, στην επισήμανση του ιδίου ότι οι αρμόδιες αρχές στην υπόθεση των ατασθαλιών στο ΤΕΠΑΚ αποφάσισαν ότι οι καταγγελίες στην κατάθεση της Ροζίτας Παυλίδου δεν μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν υπόθεση εναντίον του παραπονούμενου. Η Επιτροπή θεώρησε το σημείο αυτό, το οποίο προκύπτει και μέσα από το επίμαχο δημοσίευμα, ως ουσιαστικής σημασίας για την κρίση της, όπως θα αναλυθεί στη συνέχεια. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το δημοσίευμα, και κατά συνέπεια και το παράπονο στηρίζεται στα ίδια στοιχεία στα οποία στηρίχθηκε και το προηγούμενο παράπονο του κ. Θεοχάρους (υπόθεση 29/19/10/2017). Ο ίδιος ο παραπονούμενος επισύναψε όλα τα δημοσιεύματα στα οποία στηρίχθηκε το προηγούμενο παράπονό του, τα οποία αντλείται από τα ίδια στοιχεία. Επί του προηγούμενου παραπόνου, η Επιτροπή είχε αποφασίσει ότι η εφημερίδα είχε δικαίωμα να επικαλεσθεί έγγραφα που ανήκαν στη σφαίρα του δημόσιου ενδιαφέροντος και περαιτέρω ότι ήταν εκτός της αρμοδιότητά της να αποφανθεί επί της ακρίβειας των πληροφοριών, πέραν του να βεβαιωθεί ότι καταβλήθηκε η δέουσα μέριμνα, όπως προνοείται από το άρθρο 1 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, να μη δημοσιευθούν ανακριβείς πληροφορίες. Σε σχέση με το νέο παράπονο, η Επιτροπή έλαβε υπόψη το γεγονός πως ο δημοσιογράφος επισήμανε στην είδησή του ότι ο ίδιος ο Γενικός Εισαγγελέας είχε αποφανθεί ότι δεν προέκυπταν αδικήματα εναντίον άλλων από την κατάθεση της Ροζίτας Παυλίδου, απαλλάσσοντας με αυτό τον τρόπο τον παραπονούμενο από οποιαδήποτε υπόνοια ενοχής. Συνεπώς δεν προέκυπτε θέμα παραβίασης του τεκμηρίου αθωότητας του παραπονούμενου ώστε να εξετασθεί από την Επιτροπή σχετικό θέμα. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή, σε συνδυασμό με τις ανωτέρω επισημάνσεις, αποφάσισε ότι ισχύει και στην προκειμένη περίπτωση, η προηγούμενη απόφασή της, η οποία συνίσταται στο ότι ο δημοσιογράφος προέβη σε επιμελή έρευνα, αλλά έπρεπε να δώσει την ευκαιρία στον παραπονούμενο να παραθέσει και τις δικές του θέσεις για ταυτόχρονη δημοσίευση. Η μη παροχή της ευκαιρίας στον παραπονούμενο να παραθέσει τις απόψεις του σε σχέση με το νέο δημοσίευμα συνιστά παραβίαση της πρόνοιας του άρθρου 1 περί ακρίβειας των πληροφοριών και παροχής στον άμεσα ενδιαφερόμενο να απαντήσει και να σχολιάσει τις πληροφορίες.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΗΣ ΘΕΚΛΑΣ ΠΕΤΡΙΔΟΥ ΣΤΟ ΤΗΛΕΟΠ. ΣΤΑΘΜΟ ΣΙΓΜΑ ΛΟΓΩ ΑΝΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑΛΙΝΙΣΜΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (23/24/8/2018) από το Χαράλαμπο Αριστοτέλους για το περιεχόμενο εκπομπής του Ζήνωνα Ζιντίλη, στις 23/8/2018, στο ραδιοσταθμό super fm, και πιο συγκεκριμένα για αναφορές του στα εγκλήματα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Σύμφωνα με τον παραπονούμενο, κατά την εκπομπή αφέθηκαν αιχμές «κατά συγκεκριμένης ιδεολογίας και συμβόλων της». Ανέφερε ότι υπέβαλε το παράπονο ως μέλος οικογένειας της οποίας μέλος κατετάγη «κατά την επιστράτευση των Κυπρίων του 1943» και πολέμησε στο μέτωπο του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Το παράπονο ανέφερε: «Ο εν λόγο κύριος μίλησε αφοριστικά ταυτίζοντας τη συγκεκριμένη ιδεολογία με τούς ναζί και τα εγκλήματα που διεπράχθησαν κατά της ανθρωπότητας την περίοδο εκείνη. Θεωρώ ότι το φραστικό που χρησιμοποιήθηκε καταπατά τον κώδικα δημοσιογραφικής δεοντολογίας εφόσον τα επιχειρήματα που ακούστηκαν είναι ανυπόστατα, χωρίς αποδείξεις μπροστά στα αναγνωρισμένα εγκλήματα των Ναζί. Τα επιχειρήματα αυτά παρουσιάστηκαν από τον ίδιο ως θέσφατα».. Ο υπεύθυνος της εκπομπής και διευθυντής του ραδιοσταθμού Ζήνων Ζιντίλης διαβίβασε στην Επιτροπή το επίμαχο απόσπασμα της εκπομπής και ανέφερε ότι αυτό που έκαμε ήταν να αναφερθεί στην αρχή της εκπομπής του όπως κάμνει πάντα, στο χρονικό της ημέρας. Ειδικότερα, ανέφερε ότι η 23η Αυγούστου καθιερώθηκε ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Σταλινισμού και του Ναζισμού (γνωστή και ως Διεθνής Ημέρα της Μαύρης Κορδέλας σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης), με το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου της 2ας Απριλίου 2009, για να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων και ιδιαίτερα του Σταλινισμού και του Ναζισμού. Επίσης ανέφερε ότι ο παραπονούμενος έκαμε παρέμβαση με τηλεφώνημά του διαμαρτυρόμενος ότι εξίσωσε το Ναζισμό με το Σταλινισμό και ότι θίγηκε προσωπικά γιατί η οικογένειά του πολέμησε το φασισμό. Επίσης ανέφερε ότι ο ίδιος παρέπεμψε τον παραπονούμενο στην Επιτροπή Δεοντολογίας αναφέροντας ότι θα έδινε το ηχητικό απόσπασμα είτε στην Επιτροπή είτε στην Αρχή Ραδιοτηλεόρασης. Όπως προκύπτει από το ηχητικό του επίμαχου μέρους της εκπομπής, ο Ζήνων Ζιντίλης ανέφερε: «Είναι και κάποιες μέρες που πρέπει να λέμε και τα πιο σκληρά, έτσι για να θυμόμαστε για να μας γίνονται και παραδείγματα. Σήμερα είναι η Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης των θυμάτων του Ναζισμού και του Σταλινισμού, η 23η Αυγούστου. Πρόκειται για τα δύο μεγάλα τέρατα που αιματοκύλισαν την Ευρώπη τον 20ο αιώνα και σε καμία περίπτωση δεν θα κάμουμε σύγκριση αν οι Ναζί ή ό Στάλιν υπήρξε κάποιος από τους δύο καλύτερος, δεν γίνεται σύγκριση ούτε διάκριση σ’ αυτά τα πράγματα, μιλάνε από μόνοι τους οι αριθμοί. Δυστυχώς 20 και πλέον εκατομμύρια νεκροί υπό την ηγεσία του Στάλιν, εξαιρώντας τα θύματα του πολέμου, άνω από 12 εκατομμύρια τα θύματα των Ναζί, το μεγαλύτερο μαζικό έγκλημα στην ιστορία, το Ολοκαύτωμα με θύματα έξι εκατομμύρια Εβραίους, αλλά και ομοφυλόφιλους, τσιγγάνους και άλλες ομάδες που δεν άρεσαν στην ιδέα που είχε ο Χίτλερ για την εθνική καθαρότητα, αν προσθέσουμε και τα θύματα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, έχουμε μια πολύ φρικτή εικόνα για το πού οδήγησαν αυτά τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, αυτές οι ακραίες ιδεολογίες. Να θυμόμαστε ότι τα άκρα, ο φανατισμός και ο φασισμός οδηγούν μόνο σε πόνο, μόνο σε αίμα. Πρέπει να θυμόμαστε, γιατί υπάρχουν και δεκατετράχρονα και δεκαπεντάχρονα που πολύ εύκολα χαιρετάνε ναζιστικά, που σχηματίζουν στους τείχους είτε σβάστικες ή σφυροδρέπανα χωρίς να ξέρουν τι ακριβώς σημαίνουν και τι έχει προηγηθεί και ποιες τραγωδίες έχουν γίνει με βάση τις ιδεολογίες». Η Επιτροπή αποφάσισε ότι ο Ζήνων Ζιντίλης αναφέρθηκε στο γεγονός της τήρησης της Ευρωπαϊκής Ημέρας υπέρ της μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού, που είναι γνωστή και ως Διεθνής ημέρα της μαύρης πόρπης, προς απότιση φόρου τιμής στους νεκρούς των μαζικών εκτοπίσεων και δολοφονιών του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι παρά τις κάποιες ανακρίβειες που αναφέρθηκαν ως προς τον αριθμό των θυμάτων σε κάθε περίπτωση, τα υπόλοιπα αποτελούσαν έκφραση γνώμης για ιστορικά γεγονότα, την οποία ο καθένας έχει την ελευθερία να εκφέρει. Επίσης διαπίστωσε ότι ο Ζήνων Ζηντίλης δεν έκαμε καμιά προσπάθεια ταύτισης των δύο καταστάσεων, πέραν του να αναφερθεί σε δύο γεγονότα που είναι ιστορικά καταγραμμένα. Αποτελεί πάγια θέση της Επιτροπής, στη βάση του Κυπριακού Συντάγματος, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Κυπριακής και Ευρωπαϊκής νομολογίας, ότι το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης επιτρέπει στο κάθε άτομο να εκφέρει την άποψή του για οποιοδήποτε θέμα ελεύθερα και χωρίς παρέμβαση από κανένα. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να παρέμβει και να κρίνει με οποιοδήποτε κριτήριο την έκφραση οποιασδήποτε γνώμης επί οιουδήποτε θέματος Επίσης έχει συστηματικά επισημάνει ότι όσοι έχουν αντίθετη ή άλλη άποψη για οποιοδήποτε θέμα μπορούν να την εκφέρουν επίσης ελεύθερα και ανεμπόδιστα.

ΑΡΝΗΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΝΑ ΦΙΛΟΞΕΝΗΣΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΑΤΟΜΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΕΠΙΚΡΙΘΗΚΕ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (23/24/8/2018) από το Χαράλαμπο Αριστοτέλους για το περιεχόμενο εκπομπής του Ζήνωνα Ζιντίλη, στις 23/8/2018, στο ραδιοσταθμό super fm, και πιο συγκεκριμένα για αναφορές του στα εγκλήματα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Σύμφωνα με τον παραπονούμενο, κατά την εκπομπή αφέθηκαν αιχμές «κατά συγκεκριμένης ιδεολογίας και συμβόλων της». Ανέφερε ότι υπέβαλε το παράπονο ως μέλος οικογένειας της οποίας μέλος κατετάγη «κατά την επιστράτευση των Κυπρίων του 1943» και πολέμησε στο μέτωπο του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Το παράπονο ανέφερε: «Ο εν λόγο κύριος μίλησε αφοριστικά ταυτίζοντας τη συγκεκριμένη ιδεολογία με τούς ναζί και τα εγκλήματα που διεπράχθησαν κατά της ανθρωπότητας την περίοδο εκείνη. Θεωρώ ότι το φραστικό που χρησιμοποιήθηκε καταπατά τον κώδικα δημοσιογραφικής δεοντολογίας εφόσον τα επιχειρήματα που ακούστηκαν είναι ανυπόστατα, χωρίς αποδείξεις μπροστά στα αναγνωρισμένα εγκλήματα των Ναζί. Τα επιχειρήματα αυτά παρουσιάστηκαν από τον ίδιο ως θέσφατα».. Ο υπεύθυνος της εκπομπής και διευθυντής του ραδιοσταθμού Ζήνων Ζιντίλης διαβίβασε στην Επιτροπή το επίμαχο απόσπασμα της εκπομπής και ανέφερε ότι αυτό που έκαμε ήταν να αναφερθεί στην αρχή της εκπομπής του όπως κάμνει πάντα, στο χρονικό της ημέρας. Ειδικότερα, ανέφερε ότι η 23η Αυγούστου καθιερώθηκε ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Σταλινισμού και του Ναζισμού (γνωστή και ως Διεθνής Ημέρα της Μαύρης Κορδέλας σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης), με το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου της 2ας Απριλίου 2009, για να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων και ιδιαίτερα του Σταλινισμού και του Ναζισμού. Επίσης ανέφερε ότι ο παραπονούμενος έκαμε παρέμβαση με τηλεφώνημά του διαμαρτυρόμενος ότι εξίσωσε το Ναζισμό με το Σταλινισμό και ότι θίγηκε προσωπικά γιατί η οικογένειά του πολέμησε το φασισμό. Επίσης ανέφερε ότι ο ίδιος παρέπεμψε τον παραπονούμενο στην Επιτροπή Δεοντολογίας αναφέροντας ότι θα έδινε το ηχητικό απόσπασμα είτε στην Επιτροπή είτε στην Αρχή Ραδιοτηλεόρασης. Όπως προκύπτει από το ηχητικό του επίμαχου μέρους της εκπομπής, ο Ζήνων Ζιντίλης ανέφερε: «Είναι και κάποιες μέρες που πρέπει να λέμε και τα πιο σκληρά, έτσι για να θυμόμαστε για να μας γίνονται και παραδείγματα. Σήμερα είναι η Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης των θυμάτων του Ναζισμού και του Σταλινισμού, η 23η Αυγούστου. Πρόκειται για τα δύο μεγάλα τέρατα που αιματοκύλισαν την Ευρώπη τον 20ο αιώνα και σε καμία περίπτωση δεν θα κάμουμε σύγκριση αν οι Ναζί ή ό Στάλιν υπήρξε κάποιος από τους δύο καλύτερος, δεν γίνεται σύγκριση ούτε διάκριση σ’ αυτά τα πράγματα, μιλάνε από μόνοι τους οι αριθμοί. Δυστυχώς 20 και πλέον εκατομμύρια νεκροί υπό την ηγεσία του Στάλιν, εξαιρώντας τα θύματα του πολέμου, άνω από 12 εκατομμύρια τα θύματα των Ναζί, το μεγαλύτερο μαζικό έγκλημα στην ιστορία, το Ολοκαύτωμα με θύματα έξι εκατομμύρια Εβραίους, αλλά και ομοφυλόφιλους, τσιγγάνους και άλλες ομάδες που δεν άρεσαν στην ιδέα που είχε ο Χίτλερ για την εθνική καθαρότητα, αν προσθέσουμε και τα θύματα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, έχουμε μια πολύ φρικτή εικόνα για το πού οδήγησαν αυτά τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, αυτές οι ακραίες ιδεολογίες. Να θυμόμαστε ότι τα άκρα, ο φανατισμός και ο φασισμός οδηγούν μόνο σε πόνο, μόνο σε αίμα. Πρέπει να θυμόμαστε, γιατί υπάρχουν και δεκατετράχρονα και δεκαπεντάχρονα που πολύ εύκολα χαιρετάνε ναζιστικά, που σχηματίζουν στους τείχους είτε σβάστικες ή σφυροδρέπανα χωρίς να ξέρουν τι ακριβώς σημαίνουν και τι έχει προηγηθεί και ποιες τραγωδίες έχουν γίνει με βάση τις ιδεολογίες». Η Επιτροπή αποφάσισε ότι ο Ζήνων Ζιντίλης αναφέρθηκε στο γεγονός της τήρησης της Ευρωπαϊκής Ημέρας υπέρ της μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού, που είναι γνωστή και ως Διεθνής ημέρα της μαύρης πόρπης, προς απότιση φόρου τιμής στους νεκρούς των μαζικών εκτοπίσεων και δολοφονιών του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι παρά τις κάποιες ανακρίβειες που αναφέρθηκαν ως προς τον αριθμό των θυμάτων σε κάθε περίπτωση, τα υπόλοιπα αποτελούσαν έκφραση γνώμης για ιστορικά γεγονότα, την οποία ο καθένας έχει την ελευθερία να εκφέρει. Επίσης διαπίστωσε ότι ο Ζήνων Ζηντίλης δεν έκαμε καμιά προσπάθεια ταύτισης των δύο καταστάσεων, πέραν του να αναφερθεί σε δύο γεγονότα που είναι ιστορικά καταγραμμένα. Αποτελεί πάγια θέση της Επιτροπής, στη βάση του Κυπριακού Συντάγματος, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Κυπριακής και Ευρωπαϊκής νομολογίας, ότι το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης επιτρέπει στο κάθε άτομο να εκφέρει την άποψή του για οποιοδήποτε θέμα ελεύθερα και χωρίς παρέμβαση από κανένα. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να παρέμβει και να κρίνει με οποιοδήποτε κριτήριο την έκφραση οποιασδήποτε γνώμης επί οιουδήποτε θέματος Επίσης έχει συστηματικά επισημάνει ότι όσοι έχουν αντίθετη ή άλλη άποψη για οποιοδήποτε θέμα μπορούν να την εκφέρουν επίσης ελεύθερα και ανεμπόδιστα.