Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΕΝ ΕΠΕΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΣΥΝΙΣΤΟΥΝ ΕΚΦΡΑΣΗ ΑΠΟΨΗΣ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ-ΤΕΧΝΗΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (33/30/11/2017) από τον Ανδρέα Πολυκάρπου, δημοσιογράφο σε Ελληνική ιστοσελίδα και ποιητή για κριτική σχετικά με ποιητική του έκδοση στο Φιλελεύθερο στις 20 Νοεμβρίου, 2017, με την υπογραφή του Γιώργου Φράγκου. Η κριτική, κάτω από τον τίτλο «Με ελληνοκεντρική στόχευση», αναφερόταν στο βιβλίο του παραπονούμενου «Απρόσωπα Φαγιούμ». Το επίμαχο απόσπασμα, για το οποίο υποβλήθηκε το παράπονο, ανέφερε: «Ωστόσο, κάποτε ο ποιητής λειτουργεί και ως υμνωδός του ελληνοχριστιανικού ιδεώδους. Κι αυτό, κατά τη γνώμη μου, σε μια ατυχή πρόσμιξη που παραπέμπει μόνο στο ιδεολογικό περίγραμμα της επταετίας 1967-1974 στην Ελλάδα». Ο παραπονούμενος υποστήριξε στο παράπονό του ότι ο κ. Φράγκου «είχε ως άμεσο στόχο να κρίνει αρνητικά το βιβλίο χωρίς να το έχει διαβάσει, διότι δεν είναι ποτέ δυνατό να αναφέρετε σε ελληνοχριστιανικά και χουντικά ιδεώδη για ένα βιβλίο που έχει άμεσες αναφορές στη Γνωστική φιλοσοφία, στη θέση του Εωσφόρου, στο ρόλο που έπαιξε η Μαγδαληνή ως εταίρα του Ιησού κλπ. κλπ». Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι πέρσι ανέβασε ένα θεατρικό στην Αθήνα, την «Απολογία του Ιησού» αναφορικά με τη θνητότητα του όλου προσώπου αλλά και την ερωτική του σχέση με τη Μαγδαληνή για να καταδείξει ότι «ένα με χριστιανικά ιδεώδη ή ένας χουντικός δεν … θα το έκανε». Εξ άλλου ανέφερε ότι τον ενόχλησε η αναφορά στη χούντα και ότι δημοσίευσε την κριτική χωρίς να τη θέσει προηγουμένως υπόψη του, προσθέτοντας ότι οι αναφορές στο πρόσωπό του τον θίγουν ως επαγγελματία δημοσιογράφο. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας συνολικά υπόψη τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, καθώς και το γεγονός ότι ο κ. Φράγκος συστηματικά γράφει κριτική σε ειδική στήλη εδώ και 20 χρόνια, αποφάσισε ότι ήταν αναρμόδια να ασχοληθεί με δημοσίευμα που αποτελεί έκφραση προσωπικής άποψης για το φιλολογικό περιεχόμενο βιβλίου. Η Επιτροπή επανειλημμένα έχει αποφασίσει ότι προσωπικές απόψεις που εκφράζονται από οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε ή ο,τιδήποτε, εκφεύγουν της αρμοδιότητάς της, εκτός των περιπτώσεων κατά τις οποίες οι απόψεις εξόφθαλμα ή αποδεδειγμένα υποκινούνται από προκατάληψη, γεγονός που δεν συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Εξ άλλου, η Επιτροπή αποφάσισε ότι, σε αντίθεση με κείμενα που αποτελούν είδηση, δεν υπάρχει υποχρέωση εκ των προτέρων ενημέρωσης για απόψεις που εκφράζονται, και μάλιστα για κριτική έργων τέχνης, πχ. βιβλίων, θεατρικών ή άλλων παραστάσεων κλπ.

Η ΜΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΗΛΩΣΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΔΕΝ ΣΥΝΙΣΤΟΥΣΕ ΜΕΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (32/10/11/2917) από τη βουλευτή Αννα Θεολόγου ότι δηλώσεις της που έκαμε στη Βουλή σχετικά με την ανεύρεση Αιγυπτιακού αγγείου που βρέθηκε από την Αστυνομία σε ανοικτό χώρο στη Λάρνακα δυνατό να ήταν προϊόν τυμβωρυχίας, δεν μεταδόθηκαν από το Κυπριακό Πρακτορείου Ειδήσεων, ενώ μεταδόθηκαν δηλώσεις άλλων βουλευτών για άλλα θέματα που έγιναν στον ίδιο χώρο και την ίδια ημέρα για θέματα που αφορούσαν θέματα τα οποία συζήτησαν επιτροπές της Βουλής. Στις δηλώσεις της ανέφερε ότι το υπό αναφορά αγγείο εντοπίστηκε ύστερα από παράνομη ανασκαφή στην περιοχή Χασάν Αγά στα Κούκλια της Πάφου. Το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων απάντησε στο παράπονο αναφέροντας ότι εδώ και πολλά χρόνια ακολουθεί συγκεκριμένη πολιτική όσον αφορά δηλώσεις βουλευτών που γίνονται στη Βουλή. Με βάση την πρακτική αυτή μεταδίδει δηλώσεις που αφορούν σε τοποθετήσεις για σημαντικά θέματα που γίνονται εντός των επιτροπών ή εκτός των επιτροπών αλλά αφορούν σε υπό συζήτηση θέματα. Δηλώσεις για άλλα θέματα δεν καλύπτονται. Όμως, το ΚΥΠΕ ανέφερε πως αν βουλευτές προβαίνουν σε δηλώσεις για άλλα τρέχοντα θέματα, μπορούν να τις αποστείλουν ηλεκτρονικά στο πρακτορείο, που τις μεταδίδει αυτούσιες στους συνδρομητές του. Ως προς το παράπονο, ανέφερε ότι δεν υπάρχει θέμα διάκρισης σε βάρος οποιουδήποτε βουλευτή ή κόμματος. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι υπό το φως του γεγονότος ότι οι δηλώσεις των άλλων βουλευτών αναφέροντας σε θέματα που απασχόλησαν επιτροπές της βουλής ενώ η δήλωση της παραπονούμενης αναφερόταν σε άλλο θέμα, καθώς και των εξηγήσεων που έδωσε το Κυπριακό Πρακτορείου Ειδήσεων σχετικά με την καθιερωμένη πολιτική του για τη μετάδοση δηλώσεων που γίνονται στη Βουλή δεν υπήρξε δυσμενής διάκριση σε βάρος της Αννας. Θεολόγου.

ΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ "ΚΟΠΗ-ΕΠΙΚΟΛΛΗΣΗ"

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (25/19/9/2017). από την εφημερίδα Cyprus Mail εναντίον της ιστοσελίδας localnetnews.com για οικειοποίηση ειδήσεων από την εφημερίδα και από άλλα έντυπα. Σύμφωνα με το παράπονο, η ιστοσελίδα αντιγράφει ειδήσεις με τη μέθοδο της «αντιγραφής-επικόλλησης», τις οποίες παρουσιάζει ως δικές της, και μάλιστα κάτω από τον υπότιτλο: «Γραμμένο από τον Μάριο Αντωνίου» (Written by Marios Antoniou) ή κάποιο άλλο όνομα. Ειδικότερα, όταν ένας επισκέπτης κάνει κλικ για να ανοίξει μια είδηση, ανοίγει το παράθυρο της ιστοσελίδας locanetnews.com στην οποία δημοσιεύεται η πλήρης είδηση κάτω από το όνομα κάποιου προσώπου που παρουσιάζεται ως ο συντάκτης. Η πηγή της είδησης φαίνεται μόνο όταν κάποιος φθάσει στο τέλος της είδησης και κάνει κλικ στο σύνδεσμο SOURCE LINK, οπότε ο επισκέπτης φθάνει στην πραγματική πηγή της είδησης. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η πρακτική αυτή διαφέρει από την πρακτική των λεγόμενων “aggregator sites” τα οποία συλλέγουν και παρουσιάζουν ειδήσεις από άλλα έντυπα ή ιστοσελίδες. Στις περιπτώσεις των “aggregator sites”, όταν ο επισκέπτης κάνει κλικ για να ανοίξει την είδηση, συνήθως από στον τίτλο ή σε μια φωτογραφία, οδηγείται αμέσως στην ιστοσελίδα, που είναι η πρωταρχική πηγή της είδησης. Ζητήθηκαν οι απόψεις της ιστοσελίδας μέσω του συνδέσμου επικοινωνίας χωρίς να υπάρξει καμιά ανταπόκριση. Επίσης, παρά τις προσπάθειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Διαδικτυακής Οργάνωσης Εκδοτών Κύπρου δεν κατέστη δυνατό να εντοπισθεί ο ιδιοκτήτης της ιστοσελίδας. Η Επιτροπή, με βάση τα ενώπιον της δεδομένα, αποφάσισε ότι η πρακτική που ακολουθεί η ιστοσελίδα συνιστά παραβίαση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, κατά παράβασή της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που προβλέπει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. και οι λειτουργοί σέβονται και εφαρμόζουν το εκάστοτε ισχύον Δίκαιο και συμβάσεις που αφορούν στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εκεί που επιτρέπεται, η αναδημοσίευση από άλλη πηγή γίνεται με σεβασμό προς το συγγραφέα/δημιουργό ή τον ιδιοκτήτη και αναφέρεται η προέλευση». Στην προκειμένη περίπτωση, το ισχύον Κυπριακό δίκαιο, στηρίζεται, όπως και πολλές άλλες εθνικές νομοθεσίες επί των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, στη Διεθνή Σύμβαση περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας του 1968. Το άρθρο 2 της Σύμβασης καθορίζει ότι μεταξύ άλλων προστατεύονται «φιλολογικά, καλλιτεχνικά και επιστημονικά έργα». Στον ορισμό αυτό εμπίπτουν και τα δημοσιογραφικά κείμενα σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ, τα οποία παρουσιάζουν γεγονότα ή ιδέες. Η αναπαραγωγή αυτών των πνευματικών δημιουργημάτων, ανεξάρτητα από την ποιότητα, το επίπεδό και την αξία ή σημασία τους, δεν επιτρέπεται χωρίς την άδεια του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων, ενώ στις περιπτώσεις που όπως αναλύεται κατωτέρω επιτρέπεται, η αναπαραγωγή γίνεται με αναφορά στην πηγή. Σε περιπτώσεις «πνευματικών δημιουργημάτων» όπως ορίζονται πιο πάνω, επιτρέπεται η καλή τη πίστη αναδημοσίευση, πχ η δημοσίευση αποσπασμάτων από άρθρα ιδεών για σκοπούς κριτικής, προβολής των ιδεών που περιλαμβάνονται στο κείμενο, έκφρασης αντίθετων ιδεών ή απόψεων, ως μέρος είδησης, ως επιχείρημα προς υποστήριξη συγκεκριμένων θέσεων, ως παρωδία, κλπ. Τα κριτήρια της καλής πίστης στις περιπτώσεις αυτές καθορίζονται από το σκοπό της χρήσης, κατά πόσο η αναδημοσίευση περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο για τους σκοπούς της χρήσης, από το κατά πόσο με την αναδημοσίευση έχει μεταβληθεί ουσιωδώς το αρχικό άρθρο, κατά πόσο η αναδημοσίευση αποβλέπει στην εξυπηρέτηση του ιδίου σκοπού με το πρωτότυπο, κατά πόσο με την αναδημοσίευση επιδιώκεται εμπορικό κέρδος και κατά πόσο με την αναδημοσίευση μειώνεται η εμπορική αξία της προστατευόμενης πνευματικής ιδιοκτησίας. Η καλή τη πίστη αναδημοσίευση επιτρέπεται από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας («εκεί που επιτρέπεται, η αναδημοσίευση γίνεται...»), αλλά υπό τους όρους που αναγράφονται, δηλαδή με σεβασμό προς το συγγραφέα/δημιουργό, γεγονός που σημαίνει την αναγνώριση της πατρότητας του έργου με αναφορά στην προέλευση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η προστασία αφορά σε «πρωτότυπα συγγραφικά έργα» και με την έννοια αυτή τα γεγονότα στα οποία αναφέρεται μια είδηση δεν θεωρούνται πρωτότυπα. Τα γεγονότα είναι το δημιούργημα κάποιου ατόμου ή αιτίας και επομένως ένας δημοσιογράφος ή ένα ΜΜΕ δεν μπορεί να τα κατοχυρώσει κάτω από το δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Κατά τον ίδιο τρόπο δεν μπορούν να κατοχυρωθούν ευρήματα που αποκαλύπτονται μέσα από δημοσιογραφική έρευνα εφ’ όσον αυτά δεν είναι το δημιούργημα του ερευνητή, (όμως ο τρόπος παρουσίασής τους, π.χ. ένα γραφικό που αποτυπώνει το αποτέλεσμα της έρευνας μπορεί να είναι πρωτότυπο δημιούργημα) ούτε και οι ιδέες, π.χ. απόψεις επί ενός συγκεκριμένου θέματος ή ο τρόπος για την κατασκευή ή δημιουργία ενός αντικειμένου, π.χ. την παρασκευή ενός συγκεκριμένου πιάτου φαγητού. Όμως ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται ιδέες, ή γεγονότα ή προϋπάρχοντα δεδομένα σε ένα δημοσιογραφικό κείμενο, δηλαδή η επιλογή και η σειρά τοποθέτησης των λέξεων σε ένα κείμενο και εν τέλει το ύφος (στυλ), αποτελεί πνευματική δημιουργία και προστατεύεται από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Με βάση τα πιο πάνω, ένα ΜΜΕ μπορεί να δημοσιεύσει ή να μεταδώσει γεγονότα που δημοσίευσε ή μετέδωσε προηγουμένως ένα άλλο ΜΜΕ, είτε ύστερα από δική του επιβεβαίωση των γεγονότων είτε και χωρίς επιβεβαίωση. Πρόκειται για επιτρεπόμενη αναδημοσίευση, η οποία, όμως, δεν μπορεί να γίνει με τη χρήση του ιδίου λεξιλογίου, της ίδιας φρασεολογίας και του ιδίου ύφους. Νοείται ότι το προϊόν μιας δημοσιογραφικής έρευνας επί γεγονότων που δημοσιεύτηκαν δεν θεωρείται αναδημοσίευση αν η είδηση που προέκυψε από μια τέτοια έρευνα υπερακοντίζει ουσιωδώς την αρχική ή είναι μια εντελώς διαφορετική είδηση. Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω, τα ΜΜΕ έχουν υποχρέωση να σέβονται το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας των άλλων, ιδιαίτερα οσάκις διατηρούν τη φρασεολογία και το ύφος της αρχικής είδησης και στις περιπτώσεις. Στην προκειμένη περίπτωση δεν πρόκειται για καλή τη πίστη δημοσίευση ως αναλύεται ανωτέρω, δεδομένου ότι οι ειδήσεις που προβάλλει η ιστοσελίδα localnetnews.com παρουσιάζονται αυτούσιες ως ειδήσεις που έγραψαν άτομα που εργάζονται στην ιστοσελίδα, ενώ ο τρόπος που παρουσιάζεται η πηγή είναι συγκαλυμμένος και αποσκοπεί μάλλον σε ένα επί πλέον κλίκ για αύξηση της επισκεψιμότητας της ιστοσελίδας. Λαμβάνοντας υπόψη της πιο πάνω αρχές, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η δημοσίευση των ειδήσεων με το συγκαλυμμένο ως προς την πηγή τρόπο που χρησιμοποιεί η ιστοσελίδα συνιστά ιδιοποίηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας άλλων. Η Επιτροπή τονίζει ότι οι δημοσιογράφοι και τα ΜΜΕ θα πρέπει να αναφέρουν εμφανώς την πηγή προέλευσης της είδησης. Από την άλλη, η αναφορά της πηγής προέλευσης αποτελεί σε κάποιο βαθμό ασπίδα προστασίας, έχοντας όμως πάντα υπόψη ότι η επίκληση της αναδημοσίευσης δεν αποτελεί υπεράσπιση για οποιαδήποτε παραβίαση είτε δεοντολογικών είτε νομικών κανόνων.

ΑΝΑΚΡΙΒΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΑΠ ΚΥΠΡΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (27/17/9/2017) από τον ΟΠΑΠ (Κύπρου) εναντίον της εφημερίδας 24h και της δημοσιογράφου Αλεξίας Καφετζή για κατ’ ισχυρισμό ανακριβή είδηση, παράλειψη εξακρίβωσης της ακρίβειας των πληροφοριών της, και χωρίς τη λήψη των θέσεων των άμεσα εμπλεκομένων. Σύμφωνα με το παράπονο, σκοπός του δημοσιεύματος ήταν ο εντυπωσιασμός και να πληγεί το κύρος του ΟΠΑΠ. Το δημοσίευμα αρχίζει από την πρώτη σελίδα κάτω από τον τίτλο «ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΟΠΑΠ - Ποινές φυλάκισης μέχρι και 7 χρόνια» (το 7 με κόκκινο χρώμα) και παραπέμπει σε είδηση στη σελίδα 24, με τίτλο «Μέχρι και εφτά χρόνια φυλάκιση για το μέγα σκάνδαλο ΟΠΑΠ». Στην είδηση παρατίθενται πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Τμήμα Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος της Αστυνομίας «απέστειλε διαταγή παρουσίασης εγγράφων σχετικά με την ΟΠΑΠ Κύπρου και τη λειτουργίας της» καθώς και το κείμενο της διαταγής, στο οποίο αναφέρονται τα αδικήματα που εξετάζονται και που φέρονται να «διαπράχθηκαν στην Λευκωσία κατά τη χρονική περίοδο 01/01/2015 μέχρι 31/12/2016, από τον ΟΠΑΠ Κύπρου, σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας». Ο νομικός σύμβουλος του ΟΠΑΠ ανέφερε ότι κάθε αστυνομική διαταγή παρουσίασης εγγράφων φέρει στο άνω εισαγωγικό το όνομα και τη διεύθυνση του παραλήπτη της διαταγής. Προσθέτει ότι όπως το έγγραφο παρουσιάζεται στη σελίδα 24 της Εφημερίδας, αυτές οι πληροφορίες έχουν απαλειφθεί με αποτέλεσμα σε συνάρτηση με τα αναφερόμενα στην είδηση να δίδεται η εντύπωση ότι παραλήπτης του εγγράφου ήταν ο ΟΠΑΠ. Το έγγραφο δημοσιεύεται σε φωτοτυπία ως μέρος της είδησης στη σελίδα 24 και αρχίζει με τις λέξεις «ΔΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ» χωρίς να εμφαίνετέ στην αρχή ο παραλήπτης. Ο νομικός σύμβουλος της εταιρείας ανέφερε ότι η Εταιρεία ουδέποτε έλαβε από την Αστυνομία Κύπρου την αναφερόμενη Διαταγή Παρουσίασης Εγγράφων και ότι ουδεμία τέτοια διαταγή απεστάλη από την Αστυνομία στον ΟΠΑΠ. Επίσης ανέφερε ότι «η κυρία Αλεξία Καφετζή με την φράση «Αυτή η διαταγή προκάλεσε την απελπισμένη ενέργεια του ΟΠΑΠ να ζητήσει την αναστολή των ερευνών της Αστυνομίας»...«ψευδώς αποδίδει την ενέργεια της Εταιρείας για καταχώρησης αίτησης για άδεια για να καταχωρήσει αίτηση για ένταλμα της φύσης certiorari ως αποτέλεσμα της ως άνω αποστολής της κατ' ισχυρισμόν Διαταγής Παρουσίασης Εγγράφων». Εξ άλλου, αναφέρει ότι «η κυρία Αλεξία Καφετζή ουδέποτε, είτε πριν είτε μετά, τη δημοσίευση των Άρθρων που παρουσιάζονται στις σελίδες 1 και 24 της Εφημερίδας ημερομηνίας Παρασκευής 14η Ιουλίου 2017, επικοινώνησε με την Εταιρεία για να ζητήσει τις θέσεις της, και ουδέποτε έδωσε την ευκαιρία στην Εταιρεία να τοποθετηθεί επί του περιεχομένου των συγκεκριμένων Άρθρων». Οι νομικοί σύμβουλοι της ΟΠΑΠ υποστηρίζουν ότι η συντάκτρια της είδησης «προέβη στις ως άνω ενέργειες με σκοπό να πλήξει την Εταιρεία, κατά παράβαση των Άρθρων 1, 2, 6 και 9 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας». Η Αλεξία Καφετζή αρχικά παρουσιάστηκε με το δικηγόρο της Ρίκκο Μαππουρίδη ενώπιον υποεπιτροπής και στη συνέχεια απέστειλε γραπτώς τις θέσεις της μαζί με εκείνες του δικηγόρου της. Στην απάντηση τόσο της Αλεξίας Καφετζή όσο και του δικηγόρου της αμφισβητείται ευθέως η ανεξαρτησία της Επιτροπής συλλογικά και ορισμένων μελών ατομικά, με το επιχείρημα ότι ο ΟΠΑΠ χρηματοδοτεί μέσω διαφημίσεων τα ΜΜΕ και επομένως τα μέλη της Επιτροπής που εργάζονται σε ΜΜΕ όχι μόνο δεν έχουν το τεκμήριο της ανεξαρτησίας αλλά εκ προοιμίου θεωρούνται ως μη αμερόληπτα και αντικειμενικά. Ειδικότερα, γράφει: «Από τη στιγμή που το παράπονο έγινε από τον ΟΠΑΠ Κύπρου, δεν υπάρχει το τεκμήριο της αμεροληψίας και της αντικειμενικότητας προσώπων που απασχολούνται σε ΜΜΕ που συναλλάσσονται οικονομικά με τον Οργανισμό αυτό, λόγω οικονομικών συμφερόντων, βλέπε διαφημιστικά πακέτα. Δεν μπορεί η ΕΔΔ να μην σέβεται τη δεοντολογία. Λογικά, θα έπρεπε να αρνηθεί να εξετάσει την περίπτωση λόγω εμπλεκόμενων «συμφερόντων». Ποιος θα πάει εναντίον κάποιου οργανισμού που είναι οικονομικός αιμοδότης των μέσων στα οποία τα μέλη του εκτελούν το Λειτούργημα τους;» Επίσης, αμφισβήτησε την ανεξαρτησία του αντιπροέδρου Βάσου Τσαγγαρά με το επιχείρημα ότι είναι στέλεχος του ΑΝΤ1, ιδιοκτησίας του κ. Λουκή Παπαφιλίππου, το δικηγορικό γραφείο του οποίου απέστειλε το παράπονο στην επιτροπή. Εξ άλλου, επισύναψε φωτοτυπία εγγράφου διαταγής του Γραφείου Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος της Αστυνομίας που απευθύνεται προς το «Διευθυντή Ελεγκτικού Οίκου KPMG, Λευκωσία», για παράδοση όλων των σχετικών εγγράφων που σχετίζονται με τη διεξαγωγή έρευνας που σχετίζονται με «αδικήματα που διαπράχθηκαν στη Λευκωσία κατά την χρονική περίοδο 01/01/2015 μέχρι 31/12/2015 από τον ΟΠΑΠ Κύπρου, σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας». Τα ζητούμενα έγγραφα ήταν «Φύλλα εργασίας και άλλα υποστηρικτικά έγγραφα, το οποία αφορούν τον έλεγχο που έγινε στους λογαριασμούς των Λειτουργικών εξόδων του ΟΠΑΠ». Περαιτέρω ανέφερε ότι έκαμε πολλά τηλεφωνήματα στο γραφείο του Διευθύνοντα Συμβούλου του ΟΠΑΠ Κύπρου Δημήτρη Αλετράρη, ο οποίος ποτέ δεν απάντησε και ποτέ δεν επέστρεψε τα τηλεφωνήματά της. Η Επιτροπή ασχολήθηκε αρχικά με τους ισχυρισμούς τους οποίους διατύπωσαν τόσο η Αλεξία Καφετζή όσο και ο νομικός της σύμβουλος ότι η Επιτροπή δεν έχει τα εχέγγυα της αμεροληψίας και αντικειμενικότητας επειδή κάποια από τα μέλη της προέρχονται από τα ΜΜΕ τα οποία κατ’ ισχυρισμό είναι εξαρτώμενα από τις διαφημίσεις του ΟΠΑΠ και κατά συνέπεια πρόσωπα που απασχολούνται σε ΜΜΕ τα οποία συναλλάσσονται με τον ΟΠΑΠ στερούνται του τεκμηρίου της αμεροληψίας και αντικειμενικότητας. Η Επιτροπή απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς ως λίαν προσβλητικούς τόσο για την Επιτροπή όσο και για κάθε ένα από τα μέλη της. Τόνισε επίσης ότι τα μέλη της Επιτροπής δεν ενεργούν στη βάση του πού εργάζονται, επισημαίνοντας ότι στα 20 χρόνια της λειτουργίας της δεν υπήρξε τέτοιο κρούσμα και σχεδόν όλες οι αποφάσεις λήφθηκαν με συναίνεση και ομοφωνία, με μίαν ή δύο περιπτώσεις στις οποίες χρειάστηκε να γίνει ψηφοφορία, όχι λόγω προσωπικών θέσεων που υπαγορεύθηκαν από το πού εργάζονταν οι διαφωνούντες, αλλά λόγω διαφορετικών αντιλήψεων επί θεμάτων αρχής. Η Επιτροπή τόνισε περαιτέρω ότι οι ισχυρισμοί που διατυπώθηκαν για την Επιτροπή και τα μέλη της είναι εξωπραγματικοί και απαράδεκτοι γιατί αμφισβητούν τη βάση και τη φιλοσοφία λειτουργίας της, που είναι η αυτορρύθμιση. Αυτή τη βάση έθεσαν οι φορείς ως τον ακρογωνιαίο λίθο της λειτουργίας της Επιτροπής στον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, τον οποίο προσυπέγραψαν τα ΜΜΕ, περιλαμβανομένης και της εφημερίδας 24h, ως μέλους του Κυπριακού Οργανισμού Διαδικτυακών Εκδοτών. Για τον ίδιο λόγο η Επιτροπή απέρριψε τον ισχυρισμό ότι ο αντιπρόεδρός της Βάσσος Τσαγγαράς δεν έχει τα εχέγγυα της αντικειμενικότητας, δήθεν γιατί είναι υψηλόβαθμο στέλεχος του ΑΝΤ1 Κύπρου που είναι ιδιοκτησίας του κ. Λουκή Παπαφιλίππου. Επίσης απέρριψε τη θέση της Αλεξίας Καφετζή ότι ο Βάσσος Τσαγγαράς είναι «προϊστάμενος της υποεπιτροπής που θα κρίνει την «ενοχή» ή την «αθωότητά» της. Οι αποφάσεις της Επιτροπής λαμβάνονται από το σύνολο των παρόντων μελών που αποτελούν απαρτία και όχι από μέλη ή ομάδα μελών εκτός της ολομέλειας. Επί της ουσίας, η Επιτροπή κατέληξε στις πιο κάτω διαπιστώσεις: 1.Η παράλειψη του ονόματος του παραλήπτη από τη φωτοτυπία της αστυνομικής διαταγής για παρουσίαση εγγράφων του ΟΠΑΠ σε σχέση με διεξαγόμενη έρευνα συνιστούσε αλλοίωση εγγράφου που οδηγεί σε ανακρίβεια, η οποία, σε συνδυασμό με την έμφαση που δόθηκε στην επωνυμία του ΟΠΑΠ είναι δυνατό να οδηγήσει σε παραπλάνηση των αναγνωστών ως προς τον παραλήπτη του εγγράφου, κατά παράβαση του άρθρου 1 του Κώδικα, που ορίζει ότι «τα Μ.Μ.Ε. μεριμνούν ώστε να μη δημοσιεύονται ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές ή διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια. Σε περίπτωση που έχει συμβεί κάτι τέτοιο χωρούν σε άμεση διόρθωση ή και απολογία». Ο ισχυρισμός της Αλεξίας Καφετζή ότι το όνομα παραλήφθηκε λόγω έλλειψης χώρου δεν θεωρήθηκε ότι ήταν δυνατό να ευσταθήσει, γιατί πρόκειται για πέντε μόνο λέξεις. Η αλλοίωση του εγγράφου με την παράλειψη του ονόματος του παραλήπτη χωρίς να παρασχεθεί η σχετική πληροφόρηση στους αναγνώστες θεωρήθηκε επίσης ότι αντιβαίνει στην πρόνοια του άρθρου 6 περί μη δημοσίευσης ή μετάδοσης φωτογραφιών που έχουν υποστεί μηχανική ή ηλεκτρονική αλλοίωση. 2. Σχετικά με τον ισχυρισμό της Αλεξίας Καφετζή ότι έκαμε πολλά τηλεφωνήματα στο γραφείο του Διευθύνοντα Συμβούλου του ΟΠΑΠ χωρίς ποτέ να υπάρξει ανταπόκριση, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα τέτοιο σημαντικό γεγονός θα έπρεπε να είχε τουλάχιστον αναφερθεί στο κείμενο της είδησης, ώστε να γνωρίζουν οι αναγνώστες ότι είχε γίνει προσπάθεια επικοινωνίας για να παρασχεθεί το δικαίωμα απάντησης στους επηρεαζομένους, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κώδικα. 3. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι τίτλοι που χρησιμοποιήθηκαν πάνω από την είδηση στην πρώτη και 24η σελίδα «ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΟΠΑΠ - Ποινές φυλάκισης μέχρι και 7 χρόνια» (το 7 με κόκκινο χρώμα) και «Μέχρι και εφτά χρόνια φυλάκιση για το μέγα σκάνδαλο ΟΠΑΠ», συνιστούν παραβίαση του άρθρου 9 του Κώδικα περί του τεκμηρίου αθωότητας και μη διασυρμού ή διαπόμπευσης, δεδομένου ότι δίδουν την παραπλανητική εντύπωση ή οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν σκάνδαλο και κατηγορούμενοι ή ένοχοι που αντιμετωπίζουν φυλάκιση επτά χρόνων, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί έρευνα που να οδηγήσει σε κατηγορίες ή να διεξαχθεί δίκη για να καταδείξει την ύπαρξη ενοχής ή σκανδάλου. Το άρθρο 9 προβλέπει ότι: «Οι λειτουργοί σέβονται πλήρως την αρχή ότι ο ύποπτος ή κατηγορούμενος για διάπραξη αδικήματος είναι αθώος μέχρις αποδείξεως του αντιθέτου κατόπιν νόμιμης διαδικασίας και συνεπώς αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν ο,τιδήποτε το οποίο να οδηγεί σε συμπεράσματα ως προς την ενοχή ή αθωότητα του υπόπτου ή/και κατηγορουμένου ή τείνει να τον διασύρει ή διαπομπεύσει».

ΕΙΔΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΕ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΠΟΥ ΚΑΤ' ΙΣΧΥΡΙΣΜΟ ΥΠΗΡΞΕ ΘΥΜΑ ΒΙΑΣΜΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, κατόπιν επισήμανσης είδησης του Κυπριακού Πρακτορείου ειδήσεων (ΚΥΠΕ) από δημοσιογράφο (υπόθεση 35/21/12/2017) προχώρησε στην εξέταση πιθανής αποκάλυψης της ταυτότητας κατηγορούμενου και γυναίκας θύματος βιασμού. Η είδηση, που μεταδόθηκε το Δεκέμβριο του 2017, περιείχε στοιχεία τα οποία αναφέρονταν στην ηλικία κατηγορούμενου για βιασμό της συζύγου του σε δύο περιπτώσεις, τον αριθμό των παιδιών του ζεύγους και το χωριό από το οποίο κατάγεται, καθώς και τον τόπο διαμονής των εμπλεκομένων ατόμων. Ο Διευθυντής του ΚΥΠΕ Γιώργος Πενηνταέξ, ανταποκρινόμενος σε παράκληση της Επιτροπής να παραθέσει τις απόψεις του έθεσε θέμα ως προς το ποιος είναι ο παραπονούμενος. Ως προς την ουσία του θέματος, ο Διευθυντής του ΚΥΠΕ επικαλέστηκε το γεγονός ότι η ανταποκρίτρια του πρακτορείου παρακολούθησε τη δικαστική διαδικασία ενώπιον του αρμοδίου δικαστηρίου, κατά την οποία, όπως ανέφερε, λέχθηκαν πολύ περισσότερα από όσα αναφέρθηκαν στην είδηση. Επίσης επικαλέστηκε τις γενικές πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί σεβασμού της αλήθειας και επίσης του δικαιώματος του πολίτη «για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση», καθώς και το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης και την υποχρέωση να μη δημοσιεύονται ανακριβείς και παραπλανητικές πληροφορίες. Τέλος ανέφερε ότι το ΚΥΠΕ σέβεται το τεκμήριο αθωότητας του κατηγορούμενου. Όπως προαναφέρθηκε, η εξέταση της υπόθεσης έγινε κατόπιν υπόδειξης δημοσιογράφου και η Επιτροπή, θεωρώντας το θέμα ως σοβαρό, αποφάσισε την εξέτασή του. Σημειώνεται ότι με βάση τους κανονισμούς λειτουργίας της Επιτροπής τα παράπονα υποβάλλονται μεν επώνυμα στην Επιτροπή, οι παραπονούμενοι όμως έχουν δικαίωμα να ζητήσουν να παραμείνουν ανώνυμοι, οπότε η ταυτότητά τους δεν αποκαλύπτεται. Επίσης, η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να επιληφθεί δημοσιευμάτων και μεταδόσεων αυτεπάγγελτα, είτε με, είτε χωρίς επισήμανση ή υπόδειξη από τρίτους, δια του Τύπου ή άλλως πως, σε εξαιρετικές περιπτώσεις και όταν κρίνει ότι το θέμα είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Επί της ουσίας της υπόθεσης, η Επιτροπή σημείωσε ότι ο Διευθυντής του ΚΥΠΕ επικαλέστηκε τις γενικές αρχές του Κώδικα περί υποχρέωσης σεβασμού από μέρους των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων του δικαιώματος του κοινού για ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση, του δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης και το δικαίωμα του δημοσιογράφου για πρόσβαση στις πηγές. Επίσης επικαλέστηκε την πρόνοια του Κώδικα περί υποχρέωσης των ΜΜΕ να μεριμνούν να μη δημοσιεύονται ανακριβείς και παραπλανητικές πληροφορίες ή σχόλια. Επί των θέσεων αυτών η Επιτροπή αποφάσισε, όπως άλλωστε και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, ότι η άσκηση των δικαιωμάτων των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων συνοδεύεται και από παράλληλες υποχρεώσεις, όπως είναι οι περιορισμοί που πηγάζουν από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και από τη νομοθεσία. Τέτοιοι περιορισμοί είναι, ενδεικτικά, η υποχρέωση των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων να σέβονται την ιδιωτική ζωή, να μην αποκαλύπτουν στοιχεία προσωπικού χαρακτήρα (προσωπικά δεδομένα), να σέβονται το τεκμήριο της αθωότητας και να μη δημοσιεύουν ο,τιδήποτε που να οδηγεί σε συμπεράσματα ως προς την ενοχή ή αθωότητα υπόπτων και κατηγορουμένων, και να μη αποκαλύπτουν την ταυτότητα των θυμάτων βιασμού η τρίτων που δεν έχουν εμπλοκή σε μια υπόθεση. Εξετάζοντας το επίμαχο δημοσίευμα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι αποκάλυπτε προσωπικά στοιχεία του κατηγορουμένου συζύγου, μεταξύ των οποίων ο τόπος καταγωγής, ο τόπος διαμονής, η ηλικία του και η οικογενειακή του κατάσταση, όπως και τέτοιες λεπτομέρειες που οδηγούν σε συμπέρασμα ενοχής του. Ακόμη πιο σοβαρό, το δημοσίευμα περιείχε λεπτομέρειες που οδηγούσαν στην αποκάλυψη της ταυτότητας θύματος βιασμού, καθώς και των παιδιών της. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι το δημοσίευμα παραβιάζει τις πρόνοιες του Κώδικα περί ιδιωτικής ζωής και προσωπικών δεδομένων (άρθρο 3), περί μη αποκάλυψης των ονομάτων θυμάτων βιασμού (άρθρο 10), περί Παιδιών (άρθρο 11), και περί του τεκμηρίου αθωότητας (άρθρο 9).

ΤΟ ΡΙΚ EIXE ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΝΑ ΚΑΛΕΣΕΙ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΕΛΑΜ ΣΕ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΚΗ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (34/4/12/2017) από τον Νίκο Τριμικλινιώτη εναντίον του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου και του δημοσιογράφου-παρουσιαστή Πάρη Ποταμίτη για το γεγονός ότι φιλοξένησαν σε ραδιοφωνική εκπομπή του ΡΙΚ τον πρόεδρο του ΕΛΑΜ Χρίστο Χρίστου. Ο Νίκος Τριμικλινιώτης είναι Επικεφαλής της Κυπριακής ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα θεμελιώδη δικαιώματα στον Οργανισμό για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα της ΕΕ και Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Το παράπονο, όπως είναι διεξοδικά διατυπωμένο σε τετρασέλιδη επιστολή του κ. Τριμικλινιώτη, επικεντρώνεται στη θέση ότι οι καθ’ ων το παράπονο ενώ γνώριζαν ότι το ΕΛΑΜ έχει διασυνδέσεις με τη Χρυσή Αυγή και πρεσβεύει το «φυλετισμό», το μεν ΡΙΚ προσκάλεσε το Χρίστο Χρίστου σε εκπομπή του, ενώ ο Πάρης Ποταμίτης δεν ρώτησε πως είναι δυνατό το κόμμα αυτό να υποστηρίζει το φυλετισμό που είναι συνώνυμο του ρατσισμού και να προασπίζεται το ναζιστικό στρατό. Αναλυτικότερα, ο κ. Τριμικλινιώτης ανέφερε ότι ο Χρίστος Χρίστου, κατά δική του παραδοχή, υπήρξε στέλεχος της Χρυσής Αυγής και υποστηρίζει ότι ενώ η δίκη στελεχών της για σωρεία εγκλημάτων συνεχίζεται στην Αθήνα, ο Χρίστος Χρίστου αρνείται ότι έχει διαπράξει εγκλήματα. Επίσης ανέφερε ότι στην ιστοσελίδα του ΕΛΑΜ υπάρχουν σωρεία άρθρων και δηλώσεων που προπαγανδίζουν τη νεοναζιστική ιδεολογία και υποστηρίζουν ότι τα κακώς έχοντα στην κοινωνία σήμερα πηγάζουν δήθεν από την «ανάμειξη των φυλών». Επίσης υποστήριξε ότι η απόφαση του ΡΙΚ να προβάλει τον Χρ. Χρίστου με τη πρόφαση ότι είναι υποψήφιος πρόεδρος, προωθεί, θεληματικά ή μη τη ρατσιστική νεοναζιστική ιδεολογία πράγμα που αποτελεί ύβρη στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας. Περαιτέρω αναφέρθηκε σε έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενάντια στο Ρατσισμό και Μισαλλοδοξία (ECRI) του Συμβουλίου της Ευρώπης που χαρακτηρίζει το ΕΛΑΜ «ακροδεξιό στρατιωτικού τύπου πολιτικό κίνημα», το οποίο συνδέεται άμεσα με τη Χρυσή Αυγή (γεγονός που παραδέχθηκε ο κ. Χρίστου στη διάρκεια της εκπομπής) και οργάνωσε πορεία εναντίον των Τουρκοκυπρίων και των μεταναστών. Επίσης ανέφερε ότι με την πρόσκληση του κ. Χρίστου δόθηκε η ευκαιρία σε διάφορους ομοϊδεάτες του να τηλεφωνούν και να προωθούν το ρατσιστικό μίσος και τη ρατσιστική ιδεολογία. Το ΡΙΚ προμήθευσε μαγνητοσκόπηση της εκπομπής και δια του Γενικού Διευθυντή του Μιχάλη Μαραθεύτη ανέφερε στην Επιτροπή ότι το Ίδρυμα «συμμορφώνεται με το Νόμο...που προβλέπει κάλυψη των δραστηριοτήτων των ‘Υποψηφίων Προέδρων’, όρος ο οποίος περιλαμβάνει τους ηγέτες των κοινοβουλευτικών κομμάτων». Επίσης ανέφερε ότι «το ΕΛΑΜ είναι κοινοβουλευτικό κόμμα και ο ηγέτης του, εάν διεκδικεί την προεδρία του Κράτους είναι ‘Υποψήφιος Πρόεδρος’ εν τη εννοία του Νόμου». Τέλος ανέφερε ότι «οι Κώδικες Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και η Επιτροπή Δεοντολογίας δεν είναι υπεράνω του Νόμου» και επομένως το θέμα είναι εξαιρετικά απλό», δηλαδή ότι «το ΡΙΚ έχει υποχρέωση να τηρεί το Νόμο της Πολιτείας, κάτι το οποίο πράττει». Ο Πάρης Ποταμίτης απέστειλε σύντομη επιστολή στην οποία ανέφερε: «1. Εκφράζω τη λύπη μου για τις ενέργειές σας. 2. Λειτουργούσα και λειτουργώ: Στο πλαίσιο της πολιτικής που καθορίζει το Ραδιοφωνικό Ιδρυμα Κύπρου, οι αρχές της Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, οι πανανθρώπινες αρχές της ελεύθερης σκέψης, έκφρασης και λόγου, όπως επίσης σύμφωνα με το Σύνταγμα, τους Νόμους και τους Κανονισμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας». Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το παράπονο δεν αναφερόταν στο περιεχόμενο της επίμαχής εκπομπής αλλά στο γεγονός ότι το ΡΙΚ προσκάλεσε το Χρίστο Χρίστου στην εκπομπή του, αποφάσισε ότι το ΡΙΚ ήταν υποχρεωμένο εκ του νόμου να φιλοξενήσει το Χρίστο Χρίστου ως αρχηγό κοινοβουλευτικού κόμματος και υποψήφιο για την προεδρία. Ως προς την παρατήρηση ότι «οι Κώδικες Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και η Επιτροπή Δεοντολογίας δεν είναι υπεράνω του Νόμου», η Επιτροπή θεωρεί υποχρέωσή της να υποδείξει ότι το ΡΙΚ, όπως και κάθε άλλος οργανισμός ή άτομο, έχει υποχρέωση να σέβεται όλους τους νόμους, όπως για παράδειγμα το Νόμο περί καταπολέμησης του ρατσισμού, που ως επικυρωτικός απόφασης Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Απόφαση-Πλαίσιο 2008.913/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 28ης Νοεμβρίου, 2008) έχει αυξημένη τυπική ισχύ έναντι άλλων νόμων. Ως προς την έκφραση «λύπης» από τον κ. Ποταμίτη «για τις ενέργειές σας», (που συνίσταντο στην αποστολή παράκλησης της Επιτροπής προς τον κ. Ποταμίτη να παραθέσει τις απόψεις του επί του υποβληθέντος παραπόνου, η Επιτροπή εικάζει ότι η λύπη του ενδεχομένως να πηγάζει από το γεγονός ότι ο κ. Ποταμίτης ίσως να αγνοεί ότι το ΡΙΚ, το οποίο είναι ο εργοδότης του, είναι μεταξύ των ιδρυτικών φορέων της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, οι οποίοι με τον Κώδικα που συνέταξαν και καθιέρωσαν της ανέθεσαν την ευθύνη να δέχεται και να εξετάζει παράπονα εναντίον των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων. Αν η Επιτροπή δεν το έπραττε θα παραβίαζε τον Κώδικα, οπότε η έκφραση λύπης θα ήταν δικαιολογημένη, ενώ οι ιδρυτικοί φορείς θα έπρεπε να την είχαν αποπέμψει.

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΑΛΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΑΤΟΜΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε σειρά (26/19/9/2017) από τον Απόστολο Κρασίτη εναντίον της ιστοσελίδας ΡΕΠΟΡΤΕΡ για αναδημοσίευση από παλιές εφημερίδες ειδήσεων για εγκλήματα που έγιναν προ δεκαετιών, με συνέπεια είτε να αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα είτε να αναξέουν πληγές και να προκαλούν και οξύνουν τον ανθρώπινο πόνο. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι έκαμε παράπονο στην ιστοσελίδα με αποτέλεσμα κάποτε να να καλύπτουν τα πρόσωπα, να αναφέρουν μόνο αρχικά των ονομάτων, αλλά τα ρεπορτάζ αυτού του είδους εξακολουθούν να είναι ξύσιμο πληγών, δεδομένου ότι η Κύπρος είναι μικρή. «Σκεφτείτε τα παιδιά τους, τους συγγενείς τους που προσπαθούν να φτιάξουν τη ζωή τους», ήταν η έκκληση του παραπονούμενου. Το πρώτο παράπονο αφορούσε σε αναδημοσίευση είδησης, με συντάκτη τη Ντίνα Κλεάνθους, που αναφερόταν στο φόνο γυναίκας από το σύζυγός της πριν από 30 και πλέον χρόνια και περιλάμβανε φωτογραφίες τόσο του θύματος όσο και του δράστη, του οποίου το όνομα αναφερόταν με τα αρχικά. Η είδηση περιλάμβανε επίσης λεπτομέρειες της οικογενειακής κατάστασης του ζεύγους, ειδικότερα ότι είχαν πολλά παιδιά. Ο παραπονούμενος έθεσε ενώπιον της Επιτροπής μια άλλη περίπτωση που αναφερόταν στο φόνο γυναίκας επίσης πριν από 30 περίπου χρόνια από τον γιό της. Στην είδηση αναφέρονταν τα αρχικά του δράστη, η ηλικία του, λεπτομέρειες των σπουδών του στο εξωτερικό και δημοσιεύθηκαν φωτογραφίας, μια χωρίς καμιά σκίαση. Αργότερα υπέδειξε και άλλο δημοσίευμα που αναφερόταν σε άτομο από ορεινό χωριό που διέπραξε φόνο, που περιείχε τέτοιες λεπτομέρειες ώστε να μπορεί οποιοσδήποτε, σχετικά εύκολα, να οδηγηθεί στο χωριό καταγωγής του και να αναγνωρίσει την ταυτότητά του, τους συγγενείς του και τους συγγενείς του θύματος. Η Ενωση Συντακτών έθεσε επίσης ενώπιον της Επιτροπής δημοσίευμα που αναφερόταν σε ένα έγκλημα που έγινε πριν από μερικά χρόνια, με δράστη ένα άνδρα και θύμα μια γυναίκα. Και οι δύο ήταν έγγαμοι και είχαν παιδιά, που σήμερα θα πρέπει να βρίσκονται σε σχετικά νεαρή ηλικία. Τέλος, η Επιτροπή συνεξέτασε παράπονο από γυναίκα ότι η ιστοσελίδα αναδημοσίευσε είδηση που αναφερόταν στο θάνατο νεαρού ύστερα από συμπλοκή στις Φοινικούδες Λάρνακας στη διάρκεια εορταστικής εκδήλωσης πριν από τέσσερις δεκαετίες. Η εφημερίδα δημοσίευσε φωτογραφίες τεσσάρων νεαρών που συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν σε φυλάκιση μεταξύ τριών και τεσσάρων ετών για πρόκληση θανάτου με κτυπήματα Δημοσίευσε επίσης το όνομα μιας νέας αναφέροντας ότι επρόκειτο για τη φίλη ενός των νεαρών. Η παραπονούμενη, που είναι σύζυγος ενός των καταδικασθέντων, ανέφερε στο παράπονό της ότι οι νεαροί που ενεπλάκησαν τότε στη συμπλοκή δικάστηκαν και πλήρωσαν για την πράξη τους τότε και ότι τα παρόντα δημοσιεύματα είναι αναίτια, αφού δεν αφορούν καμιά εξέλιξη στο θέμα, και αναστατώνουν τη ζωή τόσο των ιδίων όσο και μελών των οικογενειών τους και ατόμων που καμιά σχέση δεν είχαν με το επεισόδιο. Επίσης ανέφερε δεν προέκυψε κανένα γεγονός που να κάνει το θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος σήμερα και ότι το κοινό δεν έχει νόμιμο δικαίωμα να γνωρίζει για το γεγονός αυτό ύστερα από τέσσερις δεκαετίες. Κατόπιν πρόσκλησης της Επιτροπής προσήλθαν σε συνάντηση με υποεπιτροπή οι Νίκος Προκομμένος εκ μέρους της ιστοσελίδας και οι δημοσιογράφοι Ντίνα Κλεάνθους και Μύρια Οδυσσέως, που έθεσαν την υπογραφή τους κάτω από τα επίμαχα δημοσιεύματα προκειμένου να παραθέσουν τις απόψεις τους και να τους επεξηγηθούν οι θέσεις της Επιτροπής ως προς τα προβλήματα που δημιουργούνται από τέτοιες αναδημοσιεύσεις. Το συμπέρασμα της Επιτροπής ήταν ότι δεν υπήρξε από μέρους τους αντίληψη για το πρόβλημα που δημιουργείται με την αναδημοσίευση παλαιών ειδήσεων, με εξαίρεση τη Ντίνα Κλεάνθους, που ανέφερε ότι από τη συζήτηση αντιλήφθηκε τα προβλήματα που μπορούν να προκύψουν από την πρακτική αυτή. Η υποεπιτροπή με απογοήτευση διαπίστωσε ότι η επίσημη πλευρά επέμεινε στη θέση της ότι τέτοια δημοσιεύματα είναι ενδιαφέροντα και εφ’ όσον πρόκειται για υποθέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητα στο παρελθόν η ιστοσελίδα είχε το δικαίωμα να τα αναδημοσιεύει χωρίς περιορισμό. Η Επιτροπή εξέφρασε θλίψη και απογοήτευση γιατί η ιστοσελίδα, λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση δημοσίευσε το χειρότερο μέχρι τώρα ρεπορτάζ, από την άποψη ότι αναφερόταν σε έγκλημα που έγινε προ μερικών ετών, το οποίο είναι νωπό στη μνήμη των ανθρώπων και επηρεάζει τη ζωή ανθρώπων που τώρα προσπαθούν να φτιάξουν τη ζωή τους. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε όλα τα ενώπιόν της στοιχεία αποφάσισε ότι η δημοσίευση παλαιών ειδήσεων με τον τρόπο τον οποίο η ιστοσελίδα αναδημοσιεύει πληροφορίες για εγκλήματα που έγιναν στο παρελθόν παραβιάζουν σειρά προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Ειδικότερα, αποφάσισε ότι τα δημοσιεύματα παραβιάζουν τις πρόνοιες του άρθρου 3 του Κώδικα περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων, τις πρόνοιες του άρθρου 5 που επιβάλλει στους δημοσιογράφους να είναι διακριτικοί κατά το χειρισμό υποθέσεων εγκλημάτων ώστε να μη προκαλούν πόνο ή να επιτείνουν τον ανθρώπινο πόνο σε άτομα που επηρεάζονται, καθώς και τις πρόνοιες του άρθρου 7 περί προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς κατά κανόνα τα δημοσιεύματα αποτελούν αυτούσια μεταφορά στο σύνολο ή σε μέρος τους, ειδήσεων από παλαιές εφημερίδες, που δεν αναφέρονται καν ως πηγή, όπως επιτάσσει ο Κώδικας. Τέλος, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η πρακτική αυτή συνιστά παραβίαση απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με την οποία καθιέρωσε το «δικαίωμα στη λήθη» ως ανθρώπινο δικαίωμα και επικύρωσε τη σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Data Protection Directive (Directive 95/46/EC). Το δικαστήριο αποφάσισε ότι ούτε το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης, ούτε το οικονομικό συμφέρον του εκδότη, αποτελούσαν επαρκή λόγο για δημοσίευση παλαιών ειδήσεων που επηρεάζουν την ιδιωτική ζωή και υπόληψη ανθρώπων του σήμερα. Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή οδηγία θεωρεί δεδομένο ότι δεν επιτρέπονται τέτοια δημοσιεύματα, αναστρέφοντας το βάρος της απόδειξης ώστε το ευθυνόμενο ΜΜΕ να έχει το βάρος της απόδειξης ότι δεν πρέπει να απαλειφθεί μια είδηση που αναφέρεται στο παρελθόν και όχι στον παραπονούμενο να αποδείξει ότι πρέπει να απαλειφθεί. Η Επιτροπή επισήμανε στην απόφασή της ότι το φαινόμενο της αναδρομής σε παλιά δημοσιεύματα που αναφέρονται σε ανθρώπους που ακόμα ζουν ή των οποίων μέλη των οικογενειών τους βρίσκονται ακόμη στη ζωή δεν διαφέρει από την πράξη της τυμβωρυχίας και την αναβίωση φαντασμάτων του παρελθόντος για οικονομικό και μόνο όφελος. Τέλος, η Επιτροπή, διαπιστώνοντας ότι η πρακτική της αναδημοσίευσης παλαιών ειδήσεων τείνει να διευρυνθεί αποκλειστικά και μόνο για την εξασφάλιση μεγαλύτερης επισκεψιμότητας (περισσότερα κλικ) καλεί τους δημοσιογράφους να αναλογισθούν την ευθύνη που έχουν για επίδειξη σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων και πάνω απ’ όλα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΣΤΟ tothemaonline.com

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (28/10/10/2017) από την ΚΙΣΑ εναντίον της ιστοσελίδας TOTHEMAONLINE για δημοσίευση είδησης στις 21 Σεπτεμβρίου, 2017, με κατ’ ισχυρισμό ρατσιστικό περιεχόμενο και για αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων αιτητή πολιτικού ασύλου. Η είδηση, κάτω από την υπογραφή του Φάνη Μακρίδη και με τον τίτλο «ΛΕΜΕΣΟΣ: Μουσουλμάνος πολιτικός πρόσφυγας πήρε 2.174 ευρώ σε ένα μήνα-Κύπρια μονογονιός με τρία παιδιά λαμβάνει 500- ΕΓΓΡΑΦΟ», ανέφερε ότι διαζευγμένη γυναίκα με τρία παιδιά, με ανάρτησή της στο Facebook, έθεσε θέμα ανισοτήτων και αδικίας επειδή μέχρι προ τινός ελάμβανε επίδομα 800 ευρώ το οποίο μειώθηκε στα 500 ευρώ επειδή η κόρη της έκλεισε τα 18, χωρίς να ληφθεί υπόψη ότι ετοιμάζεται να πάει φοιτήτρια. Η είδηση αναπαρήγαγε σε φωτοτυπία έγγραφο του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων, που ανάρτησε η γυναίκα, στο οποίο αναγραφόταν το όνομα του λήπτη του χορηγήματος, καθώς και λεπτομέρειες της οικογενειακής του κατάστασης. Κάτω από την είδηση δημοσιεύθηκαν περίπου 150 σχόλια από επισκέπτες, πολλά από τα οποία ήταν επικριτικά για την παραχώρηση του επιδόματος, περιείχαν ύβρεις και άλλα ήταν σαφώς ρατσιστικού περιεχομένου, αφού επέκριναν το γεγονός ότι δίδονται μεγαλύτερα επιδόματα σε μη Κύπριους ή απλώς έβριζαν τους ξένους ή τάσσονταν εναντίον της παρουσίας τους στην Κύπρο με προσβλητικούς και μειωτικούς χαρακτηρισμούς. Τα σχόλια, σε πολλά από τα οποία αναφερόταν το όνομα του λήπτη και το έγγραφο, έμειναν αναρτημένα αλλά αφαιρέθηκαν σχόλια από τον Δώρο Πολυκάρπου, διευθυντή της ΚΙΣΑ που υπέβαλε το παράπονο. Η Αντριάνα Κόσσυβα, Σύμβουλος του Κέντρου Μεταναστών και Προσφύγων ΚΙΣΑ, ανέφερε ότι το δημοσίευμα αναπαρήγαγε και υιοθέτησε ρατσιστικές και ξενοφοβικές αναφορές της γυναίκας, όπως «ξεζουμίζει τέτοια λεφτά από το κράτος», «βάρος του κράτους και των υπόλοιπων συμπολιτών που μπορεί να έχουν περισσότερη ανάγκη», «Είστε το κράτος που καλλιεργεί το ρατσισμό. Και ΝΑΙ! Από απόψε δηλώνω επίσημα ότι είμαι ρατσίστρια…» Εξ άλλου, ανέφερε ότι το άρθρο καλλιεργούσε περαιτέρω το ρατσισμό με αναφορά, όχι μόνο στον τίτλο αλλά και στο κείμενο, στην εκλαμβανόμενη θρησκεία του λήπτη του χορηγήματος, αντιπαραβάλλοντας το ποσό που δόθηκε σε «μουσουλμάνο πολιτικό πρόσφυγα» με εκείνο της Κύπριας «γυναίκας μονογονιού με τρία παιδιά...» Το παράπονο ανέφερε τέλος ότι το άρθρο της ιστοσελίδας αναπαράχθηκε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ρατσιστικά σχόλια και αναπαραγωγή της φωτοτυπίας με τα προσωπικά δεδομένα του λήπτη του χορηγήματος. Ο συντάκτης της είδησης, παραθέτοντας τις θέσεις του για το δημοσίευμα, υποστήριξε ότι το θέμα αναδείχθηκε «με εμφανή προσπάθεια να καταπολεμήσουμε τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που υπάρχουν στην Κυπριακή κοινωνία» και έκαμε αναφορά σε άλλες δύο ειδήσεις τις επόμενες ημέρες με τις εξηγήσεις που έδωσε αρμόδιος του Υπουργείου Εργασίας για το επίδομα. Υποστήριξε επίσης ότι ο όρος «μουσουλμάνος πολιτικός πρόσφυγας» δεν είναι ρατσιστικός και ότι χρησιμοποιήθηκε μόνο για προσδιορισμό του ατόμου που πήρε το επίδομα. Ανέφερε ότι από το φωτοτυπημένο έγγραφο απαλείφθηκε το όνομα του ατόμου που έλαβε το επίδομα και υποστήριξε πως το θέμα αναδείχθηκε ως «κοινωνική αδικία» και χωρίς ρατσιστική διάθεση. Εξ άλλου, επικαλέστηκε το γεγονός ότι μετά την τρομοκρατική επίθεση στη Βαρκελώνη η ιστοσελίδα δημοσίευσε την είδηση για μουσουλμάνο που αγκάλιαζε κόσμο στους δρόμους, κάτω από τον τίτλο: «Είμαι μουσουλμάνος, δεν είμαι τρομοκράτης…», καθώς και άλλες ειδήσεις με σκοπό να καταδείξει ότι η ιστοσελίδα δεν ακολουθεί ρατσιστική πολιτική. Η Επιτροπή, κατόπιν επισταμένης μελέτης του όλου περιεχομένου της είδησης και των εκατέρωθεν θέσεων, αποφάσισε ότι η χρήση του θρησκεύματος του λήπτη του βοηθήματος ήταν αφ’ εαυτής ρατσιστική, δεδομένου ότι η θρησκεία δεν σχετίζεται με κανένα απολύτως τρόπο με τη λήψη του βοηθήματος ή του ύψους του βοηθήματος. Επανειλημμένα η Επιτροπή τόνισε σε αποφάσεις της ότι η χρησιμοποίηση όρων που αναφέρονται στη φυλή, το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική προέλευση, την περιουσία, την καταγωγή, την ηλικία, το φύλο και το προσωπικό καθεστώς, περιλαμβανομένης της φυσικής ή διανοητικής ασθένειας ή αναπηρίας πρέπει να θεωρείται ότι έχει ρατσιστικό χαρακτήρα ή υποδηλώνει προκατάληψη όταν δεν έχει άμεση σχέση με το γεγονός σε συνάρτηση με το οποίο γίνεται η αναφορά. Στην προκειμένη περίπτωση, η παροχή βοηθήματος και το ύψος του στο κατονομασθέν άτομο δεν οφειλόταν στη θρησκεία του ή στο πολιτικό του καθεστώς αλλά στο γεγονός ότι ήταν δικαιούχος δημοσίου βοηθήματος με βάση το νόμο, γεγονός που δεν αναφέρθηκε στο επίμαχο άρθρο. Η χρήση του θρησκεύματος του λήπτη του βοηθήματος σε αντιδιαστολή με την οικογενειακή κατάστασης της γυναίκας που παραπονείτο για το δικό της επίδομα καθιστούσε το δημοσίευμα ιδιαίτερα ρατσιστικό και ξενοφοβικό. Λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι η είδηση αναπαρήγαγε και υιοθέτησε τις προαναφερθείσες αναφορές της γυναίκας που έκαμε το παράπονο ότι ο λήπτης «καταφέρνει να ξεζουμίζει τέτοια λεφτά από το κράτος» και τη δήλωσή της ότι είναι ρατίστρια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η είδηση υποδαύλιζε το φυλετικό και θρησκευτικό ρατσισμό και το μίσος, τη μισαλλοδοξία και την αποστροφή προς τους ξένους. Απτή απόδειξη του γεγονότος ήταν η πληθώρα των σχολείων μίσους, προκατάληψης και ξενοφοβίας, που παραμένουν ακόμα αναρτημένα κάτω από την είδηση. Με βάση απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, (υπόθεση DELFI Vs ESTONIA) oi ιστοσελίδα είναι υπεύθυνες για τα σχόλια που αναρτούν επισκέπτες της και οφείλουν να τα αφαιρούν, πράγμα που δεν έγινε στην προκειμένη περίπτωση. Ο των δύο δημοσιευμάτων που ακολούθησαν το επίμαχο δημοσίευμα, στα οποία ο αρμόδιος λειτουργός έδωσε εξηγήσεις για το επίδομα και το ύψος του δεν μεταβάλλει το γεγονός πως το αρχικό δημοσίευμα ήταν ρατσιστικό. Οι εξηγήσεις θα έπρεπε να είχαν ζητηθεί και δημοσιευθεί ταυτόχρονα με τις αναφορές στο αρχικό δημοσίευμα. Η Επιτροπή αποφάσισε περαιτέρω ότι η είδηση αποκάλυψε προσωπικά δεδομένα του λήπτη, όπως το όνομά του και η οικογενειακή του κατάσταση. Η αφαίρεση του ονόματος δεν μεταβάλλει την κατάσταση, εφ’ όσον είχε ήδη δημοσιευθεί το όνομά του και δεδομένου ότι το έγγραφο αναπαράχθηκε και παραμένει αναρτημένο σε σχόλια επισκεπτών και σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης που το πήραν από το δημοσίευμα.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΥΨΩΜΕΝΑ ΤΑ ΜΕΣΑΙΑ ΔΑΚΤΥΛΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΧΕΡΙΩΝ ΣΥΝΙΣΤΟΥΣΑΝ ΑΣΕΜΝΗ ΚΑΙ ΧΥΔΑΙΑ ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΑ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (22/26/8/2017) από τη Γεωργούλα Βάσου εναντίον του περιοδικού downtown, που διανέμεται δωρεάν κάθε Κυριακή με το Φιλελεύθερο, για δημοσίευση φωτογραφίας άνδρα που περιγράφεται ως γνωστό μοντέλο, ο οποίος προβαίνει σε χειρονομία με τα μεσαία δάκτυλα των δύο χεριών σηκωμένα, η οποία, κατά την κρατούσα αντίληψη, είναι άσεμνη ή απρεπής, ως υποδηλούσα στη γενική αντίληψη την πράξη της συνουσίας. Ειδικότερα, η παραποιούμενη κοινοποίησε επιστολή που απηύθυνε στο περιοδικό, χωρίς ανταπόκριση, προκειμένου να παραπονεθεί για τη δημοσίευση της επίμαχης φωτογραφίας. Ανέφερε επίσης ότι τηλεφώνησε δύο φορές αλλά «δεν κατάφεραν να με ενώσουν με αρμόδιο άτομο». Όπως ανέφερε, η φωτογραφία την ενόχλησε αφάνταστα, γιατί «δείχνει δυστυχώς ποια πρότυπα προωθούμε στη νεολαία μας» γεγονός, που όπως ανέφερε, «συνιστά ντροπή». Ως προς το δημοσίευμα, ανέφερε στην επιστολή της ότι στη σελίδα 32 του Downtown «προβάλατε μία συνέντευξη με κάποιον ....Steve.. Η φωτογραφία στη σελίδα 32 τι ακριβώς θέλει να μας πει ο ....κύριος; Ή καλύτερα εσείς που την επιλέξατε; Αναμένω μίαν απάντηση για να εξηγήσω στον 8χρονο γιο μου που την είδε και μας ρωτά από το πρωί γιατί εμείς του είπαμε στο παρελθόν ότι αυτή η χειρονομία είναι κακή; Το ελάχιστο που έχετε να κάνετε είναι να απολογηθείτε στο κοινό που σας εμπιστεύεται και αγοράζει την εφημερίδα σας ζητώντας δημόσια συγγνώμη για τη φωτογραφία. Και αν το συγκεκριμένο μοντέλο θέλει να γ...... τον κόσμο που διαβάζει το downtown να μας το πείτε». Το περιοδικό απάντησε ότι δεν εντοπίζει στη φωτογραφία «αισχρότητα, χυδαιότητα ή άλλως πως». Πάντως ανέφερε ότι «η συγκεκριμένη φωτογραφία εκ παραδρομής διέφυγε της προσοχής της ομάδας σύνταξης» και αποτελούσε μέρος συνέντευξης συνοδευόμενης από μια σειρά φωτογραφιών. Επίσης ανέφερε ότι δόθηκαν οδηγίες στην ομάδα της σύνταξης να είναι πιο προσεκτικοί και διακριτικοί στο μέλλον, «γιατί πρόθεση δεν είναι σίγουρα να αποφεύγονται σχόλια/δημοσιεύματα τα οποία ενδεχομένως να ενοχλούν. Επίσης ανέφερε ότι ο περιοδικό δεν προορίζεται για ανήλικους. Η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε τη θέση ότι δεν υπάρχει χυδαιότητα ή αισχρότητα στη συγκεκριμένη φωτογραφία. Αν και αποδέχεται ότι η άποψη για το τι είναι χυδαίο ή αισχρό είναι προσωπική, ταυτόχρονα θεωρεί πως στην αντίληψη των πλείστων το υψωμένο μεσαίο δάκτυλο, και μάλιστα και των δύο χεριών, έχει αισχρό ή χυδαίο περιεχόμενο, δεδομένου ότι το μήνυμα της χειρονομίας αυτής παραπέμπει σε συγκεκριμένη σεξουαλική πράξη. Η Επιτροπή θεώρησε ως θετικό στοιχείο το γεγονός ότι η δημοσίευση έγινε «εκ παραδρομής» και ότι δόθηκαν οδηγίες στην ομάδα σύνταξης να επιδεικνύει μεγαλύτερη μέριμνα στο μέλλον ώστε να αποφεύγονται δημοσιεύματα που ενοχλούν. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι, δεδομένης της δήλωσης ότι «το περιοδικό απευθύνεται σε ενήλικες» πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε, με επαρκή σήμανση ή άλλως πως, περιοδικά που απευθύνονται σε ενήλικο κοινό, να μην είναι δυνατό να περιέλθουν τυχαία στην κατοχή ανηλίκων. Η Επιτροπή αποφάσισε να υποδείξει στο περιοδικό ότι η παράλειψη λήψης τέτοιων μέτρων ήταν αντίθετη προς τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που αφ’ ενός επιβάλλουν στα ΜΜΕ να μεριμνούν για την προστασία των παιδιών και το συμφέρον τους και αφ’ ετέρου της πρόνοιας που απαγορεύει τη δημοσίευση φωτογραφιών που έχουν απρεπές ή άσεμνο περιεχόμενο ή είναι επιβλαβείς για τα παιδιά.

ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ "ΧΑΡΑΥΓΗΣ" ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙ ΑΠΑΝΤΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΙΑ ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗ ΕΟΚΑ 1955-1959

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (23/28/8/2017) από το Σύνδεσμο Αγωνιστών εναντίον της εφημερίδας «Χαραυγή» για άρνηση δημοσίευσης επιστολής-απάντησης σε άρθρο της εφημερίδας που αναφερόταν σε πτυχές της περιόδου της ΕΟΚΑ 1955-1959. Ειδικότερα, οι παραπονούμενοι ανέφεραν ότι η εφημερίδα συστηματικά αρνείται να δημοσιεύσει απαντήσεις του συνδέσμου σε δημοσιεύματα που αφορούν είτε τους Συνδέσμους Αγωνιστών είτε τον αγώνα της ΕΟΚΑ, «τα οποία είναι συνήθως υβριστικά και…στοχεύουν να μειώσουν τον αγώνα αυτό του λαού μας». Το παράπονο αναφέρεται σε συγκεκριμένη άρνηση της εφημερίδας να δημοσιεύσει επιστολή των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 σε σχέση με δημοσίευμα της εφημερίδας στις 11 Αυγούστου, 2017. Το δημοσίευμα αναφερόταν σε «λεγόμενους εθνικά σκεπτόμενους που θεωρούν πως αληθινό είναι ό,τι δικαιώνει την πατρίδα και το έθνος» και πρόσθετε: «Δεν δέχονται ότι εκπρόσωποι του δικού μας κράτους διέπραξαν λάθη, ακόμα και εγκλήματα, και στην καλύτερη των περιπτώσεων προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα λάθη και τα εγκλήματα. Με τη μεγαλύτερη όμως ευκολία φορτώνουν λάθη και εγκλήματα σε άλλους λαούς και άλλα έθνη ή σε άλλες, αντίθετες πολιτικά ομάδες. Έχοντας μια εξιδανικευμένη αντίληψη περί του τι εστί πατριωτισμός, αρνούνται γεγονότα. Γεγονότα τα οποία είναι καταγεγραμμένα και υπαρκτά. Για παράδειγμα αρνούνται ότι οργανωμένοι Ε/κύπριοι διέπραξαν εγκλήματα εναντίον Ε/κυπρίων π.χ. την περίοδο της ΕΟΚΑ ή δικαιολογούν τα εγκλήματα με το δικαιολογητικό της προδοσίας». Ανέφερε ακόμη ότι «αρνούνται τα εγκλήματα της ΕΟΚΑ Β΄» και «πολύ δε περισσότερο αρνούνται τα εγκλήματα εναντίον Τ/κυπρίων» ενώ «όταν πρόκειται για εγκλήματα ομάδων Τ/κυπρίων τα φορτώνουν γενικά στους Τ/κύπριους αλλά όταν πρόκειται για εγκλήματα Ε/κυπρίων εναντίον Τ/κυπρίων αποφαίνονται ότι είναι προσωπικές ενέργειες». Περαιτέρω ανέφερε ότι «κάτι ανάλογο συνέβη και προχθές με την ανακοίνωση του ελληνικού ΥΠΕΞ το οποίο κατηγορούσε την Τουρκία για τους βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας το 1964» και στην οποία «προβαλλόταν και ο ισχυρισμός ότι οι Τούρκοι χτύπησαν και με χημικά όπλα, πέρα από τις βόμβες ναπάλμ. Όταν επισημάνθηκε πως πρώτη φορά γίνεται αναφορά σε χημικά όπλα, κάποιοι θεώρησαν την επισήμανση ως δικαιολόγηση της Τουρκίας!!!» Ο Αρχισυντάκτης της «Χαραυγής» Νεόφυτος Νεοφύτου απάντησε ότι το δικαίωμα της απάντησης γίνεται πάντα σεβαστό από την εφημερίδα, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση το άρθρο δεν αναφέρθηκε στους Συνδέσμους Αγωνιστών ή στην ΕΟΚΑ, αλλά «στην περίοδο της ΕΟΚΑ». Πρόσθεσε πως «η αναφορά σε εγκλήματα που έγιναν την περίοδο εκείνη δεν μπορεί να θεωρείται «διαστρέβλωση της ιστορικής αλήθειας», δεδομένου ότι «η πολιτεία, με απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου στις 12 Δεκεμβρίου 2012, αποκατέστησε «τη μνήμη όλων των προσώπων που δολοφονήθηκαν άδικα κατά την περίοδο του 1956-1958». Επίσης ανέφερε πως σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ότι τέτοιες αναφορές συνιστούν «υβριστικά δημοσιεύματα» που «στοχεύουν να μειώσουν τον αγώνα αυτό του λαού μας» και πως «ο σεβασμός μας απέναντι σε όσους αγωνίστηκαν για την απαλλαγή του τόπου από την αποικιοκρατία είναι καταγραμμένος σε σειρά δημοσιευμάτων μας» Τέλος ανέφερε ότι η απαντητική επιστολή συνιστούσε λιβελλογράφημα τόσο εναντίον του ΑΚΕΛ όσο και εναντίον του αρθρογράφου. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι, ως θέμα αρχής, τα ΜΜΕ έχουν την υποχρέωση να δημοσιεύουν απαντήσεις σε ειδήσεις ή σχόλια, με βάση την πρόνοια περί παροχής του δικαιώματος απάντησης του άρθρου 2 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Παράλληλα, με βάση την ίδια πρόνοια, έχουν το δικαίωμα να συντομεύουν επιστολές και να απαλείφουν από αυτές οποιοδήποτε επιβλαβές, υβριστικό ή ακατάλληλο περιεχόμενο. Σε σχέση με τη θέση ότι το άρθρο «πουθενά δεν αναφέρεται στους Συνδέσμους Αγωνιστών ή στην ΕΟΚΑ, αλλά στην περίοδο της ΕΟΚΑ», η Επιτροπή αποφάσισε πως υπάρχει έμμεση μεν αλλά σαφής αναφορά τόσο στους παραπονούμενους, όσο και στην ΕΟΚΑ. Και αυτό γιατί είναι κοινός τόπος ότι η «περίοδος της ΕΟΚΑ» έχει περιεχόμενο και πρωταγωνιστές, που είναι οι αγωνιστές που διεξήγαγαν τον αγώνα της περιόδου της ΕΟΚΑ και που είναι οι «οργανωμένοι Ε/κύπριοι» για τους οποίους διατυπώνεται η θέση ότι «διέπραξαν εγκλήματα εναντίον Ε/κυπρίων». Η Επιτροπή τονίζει εμφαντικά ότι δεν κρίνει το περιεχόμενο του άρθρου, το οποίο αποτελεί έκφραση άποψης, ούτε εκφέρει άποψη είτε επί του περιεχομένου είτε της απάντησης σε αυτό, αλλά εξετάζει το παράπονο μόνο από την έποψη της υποχρέωσης των ΜΜΕ να δημοσιεύουν την άλλη άποψη επί θεμάτων που δημοσιεύουν. Κατά συνέπεια η Επιτροπή θεωρεί ότι η εφημερίδα παρέλειψε να δημοσιεύσει απάντηση σε δημοσίευμά της επί θέματος που είναι άμεσου ενδιαφέροντος για τους παραπονούμενους, κατά παράβαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι: “Τα Μ.Μ.Ε. παρέχουν στους επηρεαζόμενους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν, και εν πάσει περιπτώσει μέσα σε χρονικό διάστημα που δεν θα απέχει χρονικά από το δημοσίευμα ή τη μετάδοση τόσο, ώστε το δικαίωμα απάντησης να καθίσταται άνευ αντικειμένου. Τα ΜΜΕ έχουν το δικαίωμα να συντομεύουν μακροσκελείς επιστολές, νοουμένου ότι δεν θα επηρεάζεται ουσιωδώς το περιεχόμενο της απάντησης και να αρνούνται τη δημοσίευση επιστολών που είναι ενδεχόμενο να έχουν νομικές συνέπειες για τα ίδια ή τρίτα πρόσωπα”. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η εφημερίδα είχε δικαίωμα να απαλείψει αναφορές που θεωρεί υβριστικές ή που ενδεχομένως να θίγουν τρίτους ή να δημιουργούν νομικά προβλήματα.

ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΑΛΑΙΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (20/3/8/2017) από τον πολίτη εναντίον της ιστοσελίδας Ρεπόρτερ για παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή του ιδίου και των μελών της οικογένειάς του, αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων και πρόκληση ανθρώπινου πόνου. Ειδικότερα, ο παραπονούμενος ανέφερε ότι η ιστοσελίδα δημοσίευσε κείμενο το οποίο αναφερόταν στη σύζυγό του, παραθέτοντας το πλήρες πατρικό της όνομα και τον τόπο καταγωγής της και κατά συνέπεια παρενέβη στην ιδιωτική της ζωή, καθώς και στην ιδιωτική ζωή του ιδίου και των παιδιών τους. Το δημοσίευμα αντλήθηκε από δημοσιεύματα εφημερίδων πριν από 30 χρόνια, τα οποία αναφέρονταν στην απαγωγή νεαρής από Τούρκο έποικο, το φερόμενο γάμο τους και τελικά την επιστροφή της στους γονείς της, καθώς και σε διαδηλώσεις που είχαν γίνει στις ελεύθερες περιοχές με αφορμή το γεγονός της απαγωγής. Ο παραπονούμενος αποτάθηκε αρχικά στην ιστοσελίδα και ζήτησε από τη συντάκτρια της είδησης Μύρια Οδυσσέως να αφαιρέσει το δημοσίευμα, αλλά η εκείνη δέχθηκε να απαλείψει μόνο το επίθετό της. Ωστόσο, η απάλειψη ήταν μερική γιατί το επίθετο της γυναίκας διατηρήθηκε σε ένα τουλάχιστο σημείο που αναφέρεται σε συνάντησή της με το Ραούφ Ντενκτάς, καθώς και σε δημοσιεύματα ξένων εφημερίδων της εποχής, στα οποία υπάρχει το επίθετο. Τόσο το ονοματεπώνυμο της γυναίκας όσο και άλλες λεπτομέρειες οδηγούν αβίαστα στην ταυτότητά της και κατ’ επέκταση και των οικείων της. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι η αποκάλυψη λεπτομερειών της ζωής της συζύγου του πριν από 30 χρόνια, έστω και αν αποτέλεσε αφορμή για ειδήσεις, συνιστά παρέμβαση στην παρούσα ιδιωτική της ζωή, επισημαίνοντας πως τα γεγονότα εκείνα τραυμάτισαν την οικογένειά τησ τότε και δεν θα ήθελε αυτό να επαναληφθεί σήμερα. Ακόμη ανέφερε πως τα παιδιά τους δεν γνωρίζουν τίποτε για τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή της μητέρας τους, ούτε και η ίδια γνωρίζει για τα δημοσιεύματα. Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι η δημοσιογράφος αποτάθηκε σε συγγενείς και γνωστούς της γυναίκας, ακόμα και συγχωριανούς της, ζητώντας πληροφορίες για τη σημερινή ζωή της, γεγονός που η Επιτροπή θεωρεί ως ανεπίτρεπτη ενέργεια, γιατί συνιστά κατάφωρη παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή. Η συντάκτρια της είδησης, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τη Γραμματεία της Επιτροπής αρνήθηκε επίμονα να αφαιρέσει την είδηση όταν της υποδείχθηκε πως αποκάλυπτε προσωπικά δεδομένα και συνιστούσε παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή. Επίσης διατύπωσε τη θέση ότι επειδή επρόκειτο για είδηση που απασχόλησε την κοινή γνώμη πριν από δεκαετίες είχε το δικαίωμα να την αναδημοσιεύσει ελεύθερα και χωρίς κανένα περιορισμό. Η Επιτροπή εξέφρασε απόλυτη διαφωνία με τη θέση αυτή, την οποία θεώρησε αντιδεοντολογική και απαράδεκτη, δεδομένου ότι κάθε δημοσίευμα διέπεται από τις διατάξεις του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ανεξάρτητα από το αν αναφέρεται σε πρόσφατα ή σε παλιά γεγονότα ή στηρίζεται σε παλιά δημοσιεύματα μιας εποχής κατά την οποία δεν υπήρχε ο Κώδικας. Η αντίληψη πως οτιδήποτε έχει δημοσιευθεί μπορεί να ξαναδημοσιευθεί είναι ριζικά λανθασμένη όπως προκύπτει και από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ΕΔΑΔ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει εκδώσει απόφαση για το «δικαίωμα στη λήθη-r?ght to be forgotten» (http://ec.europa.eu/justice/data-protection/files/factsheets/factsheet_data_protection_en.pdf) από την οποία προκύπτει ξεκάθαρα πως δεν υπάρχει απεριόριστο δικαίωμα αναδημοσίευσης παλιών ειδήσεων. Η απόφαση υποχρεώνει το Google να αφαιρεί αναρτήσεις οι οποίες παραβιάζουν το δικαίωμα του ατόμου στην ιδιωτική ζωή σε όλη την Ευρωπαϊκή επικράτεια εφ’ όσον το Google διατηρεί γραφείο έστω και σε μια από τις 28 χώρες-μέλη της ΕΕ. Η Επιτροπή επισημάνει επίσης την Ευρωπαϊκή Οδηγία για το δικαίωμα στη λήθη για την προστασία του ατόμου από επιβλαβείς αναρτήσεις. (Data Protection Directive (Directive 95/46/EC). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι το όλο δημοσίευμα συνιστούσε κατάφωρη παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή ης γυναίκας και των μελών της οικογένειάς της και συνιστά παραβίαση των κανόνων για την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων. Παράλληλα αποφάσισε ότι η ανάρτηση παραβιάζει την πρόνοια για αποφυγή ενεργειών οι οποίες είναι δυνατό να προκαλέσουν ή να επιτείνουν τον ανθρώπινο πόνο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το φαινόμενο της αναδρομής σε παλιά δημοσιεύματα που αναφέρονται σε ανθρώπους που ακόμα ζουν ή των οποίων μέλη των οικογενειών τους βρίσκονται ακόμη στη ζωή δεν διαφέρει από την πράξη της τυμβωρυχίας και την αναβίωση φαντασμάτων του παρελθόντος για οικονομικό και μόνο όφελος. Το οικονομικό όφελος της ιστοσελίδας, όπως επεσήμανε και το ΕΔΑΔ στην απόφασή του περί του δικαιώματος στη λήθη, δεν δικαιολογεί και δεν αποτελεί επαρκή λόγο για παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή. Δεδομένου ότι μερικές ιστοσελίδες έχουν καθιερώσει την πρακτική αυτή ως εύκολη μέθοδο εξασφάλισης επισκεψιμότητας, η Επιτροπή καλεί τους δημοσιογράφους να σέβονται την ιδιωτική ζωή όλων ανεξαιρέτως και να τηρούν τις πρόνοιες του Κώδικα περί ιδιωτικής ζωής και προσωπικών δεδομένων.

ΑΝΑΚΡΙΒΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΓΙΑ ΕΠΙΜΑΧΗ ΦΑΣΗ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΑΠΟΕΛ-ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ ΡΙΚ "ΓΚΟΛ ΚΑΙ ΘΕΑΜΑ"

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (18/12/6/2017) από το αθλητικό σωματείο Ομόνοια για αντιδεοντολογική και παραπλανητική ενημέρωση στην εκπομπή του ΡΙΚ «Γκόλ και Θέαμα» της 15ης Μαΐου, 2017.. Ο πρόεδρος της Ομόνοιας Αντώνης Τζιωνής, ενεργώντας εκ μέρους του Δ.Σ. του σωματείου, ανέφερε στο παράπονό του ότι κατά την παρουσίαση των επίμαχων φάσεων με το Βάσο Κωνσταντίνου, έγινε «συνειδητή προσπάθεια παραπλάνησης των τηλεθεατών» από τον παρουσιαστή Ανδρέα Πογιατζή. Ειδικότερα, ανέφερε ότι σε μια φάση του αγώνα, ύστερα από την οποία ο ποδοσφαιριστής Mat Derbyshire σημείωσε από κανονική θέση τέρμα, καλυπτόμενος από τους αντιπάλους αμυντικούς, το οποίο ακύρωσε ο διαιτητής ως σημειωθέν από θέση off side, ενώ η Primetel που μετέδιδε τον αγώνα έδειχνε με άσπρη γραμμή που τοποθετείται αυτόματα τη θέση των ποδοσφαιριστών, «το ΡΙΚ τράβηξε δική του γραμμή, άγνωστο με πιο τρόπο και με ποια τεχνολογία, που έδειχνε ακριβώς το αντίθετο». Σύμφωνα με το παράπονο, ενώ η πρακτική της αυτόματης τοποθέτησης γραμμών από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή «είναι παγκόσμια αποδεκτή και μη αμφισβητήσιμη…στην εκπομπή του το ΡΙΚ αποφάσισε να αμφισβητήσει την συγκεκριμένη φάση και τεχνολογία, άγνωστο σε μας για ποιους λόγους». Ανταποκρινόμενο σε αίτημα της Επιτροπής για παράθεσή των απόψεών του, το ΡΙΚ διαβίβασε στην Επιτροπή ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε ο παραγωγής Σάββας Αριστοδήμου προς τον εκπρόσωπο τύπου της Ομόνοιας Ανδρέα Δημητρίου, ύστερα από δημόσια ανακοίνωση του σωματείου για προκατάληψη σε βάρος της Ομόνοιας. Το μήνυμα αυτό ανέφερε ότι στην εκπομπή ο καθηγητής διαιτησίας και σχολιαστής φάσεων ποδοσφαίρου Βάσος Κωνσταντίνου είπε ότι το γκολ της Ομόνοιας θα έπρεπε να είχε μετρήσει. Επίσης, το ίδιο είπε τρεις φορές ο παρουσιαστής Ανδρέας Πογιατζής, ενώ ο αθλητικογράφος Γιώργος Σωκράτους προχώρησε ένα βήμα παρακάτω και υπέδειξε ότι οι βοηθοί των διαιτητών προτιμούν από φόβο να σταματούν τις φάσεις όταν υπάρχουν οριακά offside με αποτέλεσμα να καταστρέφουν το ποδόσφαιρο. Προκειμένου να διερευνήσει το θέμα σε βάθος, η Επιτροπή κάλεσε τους παράγοντες της εκπομπής Ανδρέα Πογιατζή και Σάββας Αριστοδήμου για να παραθέσουν τις απόψεις τους, και σε δεύτερο στάδιο τον σκηνοθέτη της εκπομπής Χρίστο Θεοχαρίδη και τον σχολιαστή Βάσο Κωνσταντίνου. Κατά την κατάθεσή του ο υπεύθυνος του Αθλητικού Τμήματος του ΡΙΚ Σάββας Αριστοδήμου ανέφερε ότι υπάρχει αντιπαράθεση («κόντρα») μεταξύ του ιδίου και της Ομόνοιας από τον καιρό που ανέλαβε το τμήμα πριν από δύο χρόνια για λόγους τους οποίους χαρακτήρισε προσωπικούς. Αναπτύσσοντας αυτούς τους λόγους, ο κ. Αριστοδήμου είπε ότι υπάρχει αντιπαράθεση μεταξύ του ιδίου και υφισταμένων του που είναι υποστηρικτές της Ομόνοιας ή άλλων που κατέχουν θέση στο Δ.Σ. της Ομόνοιας και υποστήριξε ότι αυτοί «μεταφέρουν στο Δ.Σ. της Ομόνοιας καταστάσεις που δεν υφίστανται και έχουν δημιουργήσει έχθρα μεταξύ μου και του Δ.Σ. της Ομόνοιας». Επίσης ανέφερε πως την οδηγία για να τραβηχθεί η κόκκινη γραμμή με αφετηρία τον ώμο του Derbyshire που βρισκόταν μπροστά από την άσπρη γραμμή της Primetel έδωσαν στο τμήμα γραφικών του ΡΙΚ ο ίδιος, ο παρουσιαστής Ανδρέας Πογιατζής και ο σκηνοθέτης Χρίστος Θεοχαρίδης, χωρίς να έχει γνώση γι’ αυτό ο σχολιαστής Βάσος Κωνσταντίνου. Οταν ο κ. Πογιατζής ρωτήθηκε τι εξυπηρετούσε η κόκκινη γραμμή και τι ήθελε να δείξει, εφ’ όσον η θέση του σχολιαστή Βάσου Κωνσταντίνου ήταν πως η φάση ήταν οριακή και το γκολ έπρεπε να μετρήσει, ο κ. Πογιατζής απάντησε ότι «θέλαμε να μπούμε της Primetel και να δείξουμε ότι δεν ήταν σωστή γιατί ο παίχτης της Ομόνοιας ήταν ελάχιστα πιο μπροστά». Ο κ. Αριστοδήμου είπε πως ζήτησε από το γραφίστα να του τραβήξει μια γραμμή από τον ώμο του ποδοσφαιριστή της Ομόνοιας και όχι από το παπούτσι του αμυντικού του ΑΠΟΕΛ με οδηγία να είναι παράλληλη με τη γραμμή της Primetel για να καταδείξει ότι o Derbyshire θα μπορούσε να ήταν σε θέση offside. Τόσο ο κ. Αριστοδήμου όσο και ο κ. Πογιατζής και ο κ. Θεοχαρίδης είπαν ότι είχαν την εντύπωση πως η κόκκινη γραμμή ήταν παράλληλη προς τις γραμμές του γηπέδου (γραμμή τέρματος, επανορθωτικής και μέσου) και εκείνης της Primetel, αλλά παραδέχθηκαν, όταν τέθηκε υπόψη τους σχετική φωτογραφία, ότι δεν ήταν παράλληλη. Ο κ. Θεοχαρίδης, όταν ρωτήθηκε κατά πόσο η υφιστάμενη διαμάχη μεταξύ λειτουργών του ΡΙΚ επηρέασε την απόφαση για χάραξη της γραμμής απάντησε ότι μπορεί να είχε επηρεάσει, ενώ ο Βάσος Κωνσταντίνου, είπε πως η θέση του που διαμορφώθηκε από την εξέταση της φάσης σε αργή κίνηση και πριν από τη χάραξη της κόκκινης γραμμής ήταν πως η φάση ήταν οριακή και το γκολ θα έπρεπε να είχε μετρήσει. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, είπε ότι η κόκκινη γραμμή θα μπορούσε να παραπλανήσει τους τηλεθεατές του ΡΙΚ. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας όλα τα ανωτέρω υπόψη, αποφάσισε πως θα μπορούσε εύλογα να υπάρξει υποψία ότι η απόφαση για χάραξη της κόκκινης γραμμής δυνατό να επηρεάστηκε από την υπάρχουσα διαμάχη μεταξύ του κ. Αριστοδήμου και υφισταμένων του υποστηρικτών της Ομόνοιας. Η Επιτροπή όμως διευκρινίζει πως, δεδομένου ότι είναι βασική αρχή ότι οποιοσδήποτε έχει δικαίωμα να αμφισβητήσει οποιαδήποτε πληροφορία, θεώρησε ως θεμιτή την πρόθεση και ενέργεια του ΡΙΚ να αμφισβητήσει την πληροφορία που δόθηκε με την άσπρη γραμμή της Primetel. Ωστόσο, Ωστόσο, πράττοντας αυτό, το ΡΙΚ θα έπρεπε να είχε μεριμνήσει ώστε το ίδιο να δώσει ακριβή και μη παραπλανητική πληροφόρηση. Δεδομένου ότι, σύμφωνα και με την παραδοχή των λειτουργών του ΡΙΚ ότι η γραμμή δεν ήταν παράλληλη, αν και πρόθεσή τους ήταν αυτή, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η κόκκινη γραμμή συνιστούσε ανακριβή και παραπλανητική πληροφόρηση κατά παράβαση τόσο της γενικής πρόνοιας που καθιστά υποχρέωση των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων να παρέχουν αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση, όσο και της ειδικής πρόνοιας του άρθρου 1 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που προβλέπει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. μεριμνούν ώστε να μη δημοσιεύονται ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές ή διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια…» Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι έχει το δικαίωμα μεσολάβησης για διευθέτηση οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ παραπονουμένων και των ΜΜΕ ή δημοσιογράφων, αποφάσισε επίσης να εξουσιοδοτήσει τον αντιπρόεδρό της κ. Βάσο Τσαγγαρά να καταβάλει προσπάθεια τερματισμού των υφιστάμενων κακών σχέσεων μεταξύ των παραγόντων της Αθλητικής Υπηρεσίας του ΡΙΚ και της Ομόνοιας, που εδώ και καιρό παρεμποδίζει την ύπαρξη αρμονικής σχέσης συνεργασίας.

ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ ΝΑ ΠΑΡΑΘΕΤΟΥΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ ΣΕ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΑΤΟΜΑ Ή ΟΜΑΔΕΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (21/21/8/2017) από ομάδα πέντε εκπαιδευτικών για δημοσίευμα στην ιστοσελίδα 24h.com.cy στις 5/8/2017 αναφορικά με το χρόνο εργασίας των δασκάλων. Το δημοσίευμα με την υπογραφή της Αλεξίας Καφετζή, κάτω από τον τίτλο «Πληρώνονται για να ξεκουράζονται!» ανέφερε ότι για δύο περίπου μήνες κατά την καλοκαιρινή περίοδο «οι εκπαιδευτικοί μας παραθερίζουν, κάθονται, ξεκουράζονται και πληρώνονται κανονικά τους μισθούς τους, ωσάν να εργάζονταν κανονικά…» Επίσης ανέφερε ότι «το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, «απαιτεί» να εργοδοτούνται και άλλοι έτσι, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα για τις διορθώσεις που έπρεπε να γίνουν προ πολλού σε όλο το εκπαιδευτικό μας σύστημα για το καλό της χώρας, των παιδιών μας και του μέλλοντος μας». Περαιτέρω, το ρεπορτάζ έκανε σύγκριση με άλλες χώρες, αναφέροντας ότι σύμφωνα με ανεξάρτητες μελέτες ειδικότερα ότι «τα σχολεία στην Αγγλία κλείνουν τέλος Ιουλίου, όχι από τον Ιούνη, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες το ίδιο, οι ώρες εργασίας και διδαχής είναι πολύ περισσότερες και οι μισθοί / το κόστος πολύ χαμηλότερο, με τις επιδόσεις πολύ ψηλότερες,. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, συνεχίζουν οι συντεχνίες να διεκδικούν όλο και περισσότερα για το καλό της τσέπης τους και το κακό των παιδιών μας όπως προκύπτει. Ποιος θα κάνει τις αλλαγές που χρειάζονται για να έχουμε αξία για τα λεφτά που ο φορολογούμενος πολίτης κάθε χρόνο πληρώνει για την εκπαίδευση; Στη συνέχεια το ρεπορτάζ προέβη σε «ανάλυση» του τρόπου εργασίας των εκπαιδευτικών, ως ακολούθως: «• Κάθε χρόνο δεν εργάζονται, αλλά πληρώνονται από το Κράτος ως να εργάζονταν κανονικά, για 3 ολόκληρους μήνες. • Όταν εργάζονται, εργάζονται 1 μέρα λιγότερο από όλους τους άλλους ανά βδομάδα. • Έχουν στα χέρια τους το μέλλον των παιδιών μας, αλλά οι επιδόσεις τους είναι από τις χαμηλότερες πανευρωπαϊκά, ενώ το κόστος από τα υψηλότερα. • Ενώ πληρώνονται για να διδάσκουν, διδάσκουν τις μισές από τις ώρες που εργάζονται. • Ενώ δεν ελέγχεται ο υπόλοιπος χρόνος τους, μειώνεται περισσότερο ο χρόνος διδασκαλίας τους με απαλλαγές, χωρίς τεκμηρίωση και παράνομα. • Όσο πιο πολύ μας κοστίζουν με την πάροδο του χρόνου, τόσο λιγότερο διδάσκουν. • Δεν θέλουν να αλλάξουν και ζητούν συνεχώς περισσότερα μέσω των συντεχνιών τους. • Όλα τα πληρώνει ο φορολογούμενος πολίτης, τα παιδιά μας με τη ζωή και το μέλλον τους και οι συστάσεις του Γενικού Ελεγκτή προς το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού αγνοούνται για χρόνια. Αυτά και πολλά άλλα συμβαίνουν στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα με τους εκπαιδευτικούς και διαιωνίζεται χωρίς λύση το μεγάλο αυτό κυπριακό πρόβλημα που αφορά όχι μόνο στη διασπάθιση δημοσίου χρήματος που πληρώνει ο φορολογούμενος πολίτης, αλλά και στη ζωή και το μέλλον των παιδιών μας, στο μέλλον του τόπου μας». Η δημοσιογράφος προέβη στη συνέχεια σε περαιτέρω ανάλυση, επικαλούμενη το περιεχόμενο διαφόρων εγγράφων, μεταξύ των οποίων εκθέσεις και επιστολή του Γενικού ελεγκτή προς την κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας. Η δημοσιογράφος εκλήθη από την Επιτροπή να παραθέσει τις απόψεις της, αλλά παρέλειψε να το πράξει. Κατόπιν τούτου η Επιτροπή αποφάσισε ότι η παράλειψη αυτή συνιστά παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που καθιστά υποχρέωση των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ να συνεργάζονται με την επιτροπή στη διερεύνηση παραπόνων. Περαιτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε πως το επίμαχο δημοσίευμα αποτελούσε έρευνα γύρω από το θέμα του χρόνου εργασίας των εκπαιδευτικών, το οποίο στηρίχθηκε στην παράθεση στοιχείων από μελέτες και άλλα σχετικά έγγραφα. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι ήταν εκτός της δικαιοδοσίας της να αποφανθεί επί του περιεχομένου της δημοσιεύματος, θεωρώντας πως είχε παρατεθεί επαρκής τεκμηρίωση με την αναφορά στις πηγές της. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η δημοσιογράφος παρέλειψε να απευθυνθεί σε οποιαδήποτε οργάνωση εκπαιδευτικών για να ακούσει και δημοσιεύσει τις απόψεις των είτε ταυτόχρονα στην ίδια είδηση, είτε αργότερα. Δεδομένων των γεγονότων αυτών, η Επιτροπή αποφάσισε ότι το δημοσίευμα συνιστά παράβαση της πρόνοιας του Κώδικα, περί παροχής του δικαιώματος απάντησης, η οποία ορίζει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. παρέχουν στους επηρεαζομένους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν, και εν πάση περιπτώσει μέσα σε χρονικό διάστημα που δεν θα απέχει χρονικά από το δημοσίευμα ή τη μετάδοση τόσο, ώστε το δικαίωμα απάντησης να καθίσταται άνευ αντικειμένου…»

ΕΙΔΗΣΗ ΣΕ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΚΡΙΘΗΚΕ ΠΡΟΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΒΡΙΘΕ ΑΝΑΚΡΙΒΕΙΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (11/7/4/2017) από τη διοικητική προϊσταμένη της υπηρεσίας πρωτοκολλητών του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας Ανδριάνα Μαλεκίδου ότι δημοσίευμα στην ιστοσελίδα TOTHEMAONLINE ημερομηνίας 10ης Μαρτίου, 2017, ήταν ανακριβές, δυσφημητικό και προκατειλημμένο. Το δημοσίευμα, κάτω από την επισήμανση ότι «είναι να τραβάς τα μαλλιά σου μ΄ αυτά που συμβαίνουν στο δικαστήριο Λάρνακας, λόγω της στάσης της Πρωτοκολλητού», ανέφερε ότι η πρωτοκολλητής Μαλεκίδου αποφάσισε «να ασκήσει τη διακριτική της εξουσία» και να αφήσει άτομο που είχε διαταχθεί από το δικαστήριο να καταβάλει εγγύηση 500.000 ευρώ προκειμένου να αφεθεί ελεύθερο με όρους, να μεταφερθεί στις Κεντρικές Φυλακές. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πολίτης που το δικαστήριο διέταξε να αφεθεί ελεύθερος με εγγύηση 500.000 ευρώ «υπέγραψε και εγγυήθηκε με τίτλο ιδιοκτησίας ακινήτου της εταιρείας του, το οποίο εκτιμάται από το Κτηματολόγιο πέραν του ενός εκ. ευρώ». Όμως, σύμφωνα με την ιστοσελίδα, η πρωτοκολλητής θεώρησε ανεπαρκή την εγγύηση που πρόσφερε ο υπόδικος με τον τίτλο ιδιοκτησίας ακινήτου της εταιρείας του και αποφάσισε ότι έπρεπε να τον εγγυηθεί φυσικό πρόσωπο. Η απόφασή της επικυρώθηκε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, από την Αρχιπρωτοκολλητή του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην κατακλείδα της είδησης, η ιστοσελίδα ανέφερε ότι «η εν λόγω κυρία είναι αυτή που όπως σας ενημερώναμε τον Οκτώβριου του 2016 ‘σήκωσε’ με τις φωνές της το Δικαστήριο», σε ένα επεισόδιο «επαναλαμβανόμενο και όχι μεμονωμένο». Επίσης ανέφερε ότι «σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που φτάνουν στην ιστοσελίδα μας, η συγκεκριμένη πρωτοκολλητής προκαλεί κατ’ επανάληψη με τη συμπεριφορά της, γεγονός που επιτάσσει την άμεση παρέμβαση του καθ’ ύλην αρμόδιου, που δεν είναι άλλος από τον πρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας». Η παραπονούμενη ανέφερε ότι το δημοσίευμα της απέδιδε εμπλοκή σε υπόθεση που διαδραματίστηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας, σε χρόνο κατά τον οποίο η ίδια δεν βρισκόταν καν στο χώρο των δικαστηρίων. Ειδικότερα, είπε ότι την υπόθεση χειρίστηκε άλλη λειτουργός του δικαστηρίου και ότι το δημοσίευμα ήταν επίσης ανακριβές ως προς τον ισχυρισμό ότι την απόφαση επικύρωσε η Αρχιπρωτοκολλητής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δεδομένου ότι η Αρχιπρωτοκολλητής απουσίαζε με άδεια και η απόφαση λήφθηκε από άλλο άτομο. Ως προς την ουσία της υπόθεσης, η παραπονούμενη ανέφερε ότι εναπόκειται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του πρωτοκολλητή να αποφασίσει κατά πόσο η υπογραφή εγγύησης είναι σύμφωνη με τους όρους του δικαστηρίου. Στην προκειμένη περίπτωση δεν έγινε δεκτή η υπογραφή του υπό κατηγορία ατόμου, αφ’ ενός γιατί το δικαστήριο όρισε να υπογράψει άλλος αξιόχρεος εγγυητής-φυσικό πρόσωπο που διέθετε περιουσία αξίας 500.000 ευρώ και αφ’ ετέρου γιατί τα δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αξία του ακινήτου ήταν μόνο γύρω στις 400.000 και επί πλέον το ακίνητο ήταν υποθηκευμένο με ποσό κοντά στην αξία του. Ως προς την παραπομπή σε άλλο επεισόδιο τον Οκτώβριο του 2016, η παραπονούμενη ανέφερε ότι τα όσα αναφέρθηκαν ήταν επίσης παντελώς αναληθή, καθότι ουδέποτε διαδραματίστηκε στα δικαστήρια τέτοιο επεισόδιο. Η ιστοσελίδα παρέλειψε να ανταποκριθεί σε αίτημα της Επιτροπής να παραθέσει τις απόψεις της. Η Επιτροπή έδωσε και δεύτερη ευκαιρία στην ιστοσελίδα να παραθέσει της απόψεις της αποστέλλοντας εκπρόσωπό της σε συνεδρία υποεπιτροπής, και πάλι χωρίς ανταπόκριση.. Κατόπιν των επανειλημμένων αρνήσεων της ιστοσελίδας να συνεργασθεί, γεγονός που καθυστέρησε και τη διεκπεραίωση του παραπόνου, η Επιτροπή προχώρησε στην εξέτασή του με βάση τα ενώπιόν του στοιχεία. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι το όλο δημοσίευμα έβριθε ανακριβούς πληροφόρησης, όπως προκύπτει από τα προαναφερθέντα γεγονότα, κατά παράβαση της πρόνοιας του άρθρου 1 Περί Ακρίβειας των πληροφοριών, που αναφέρει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. μεριμνούν ώστε να μη δημοσιεύονται ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές ή διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια. Σε περίπτωση που έχει συμβεί κάτι τέτοιο χωρούν σε άμεση διόρθωση ή και απολογία». Κατά παράβαση του ιδίου άρθρου, η ιστοσελίδα παρέλειψε να επικοινωνήσει με την παραπονούμενη προκειμένου να ελέγξει την ακρίβεια των πληροφοριών της ή να πάρει τις απόψεις της σε απάντηση στους εναντίον της ισχυρισμούς. Περαιτέρω η Επιτροπή αποφάσισε, με βάση την αναφορά ότι «η εν λόγω κυρία είναι αυτή που όπως σας ενημερώναμε τον Οκτώβριου του 2016 ‘σήκωσε’ με τις φωνές της το Δικαστήριο», σε ένα επεισόδιο «επαναλαμβανόμενο και όχι μεμονωμένο», ότι το δημοσίευμα ήταν προκατειλημμένο, κατά παράβαση της γενικής πρόνοιας του Κώδικα που προβλέπει ότι: «Ο σεβασμός της αλήθειας και του δικαιώματος του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση αποτελεί υποχρέωση όλων των Μέσων και των λειτουργών των». Επίσης, η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι φράσεις της ιστοσελίδας ότι «είναι να τραβάς τα μαλλιά σου μ’ αυτά που συμβαίνουν στο δικαστήριο Λάρνακας, λόγω της στάσης της Πρωτοκολλητού» και «είναι ανέκδοτο πλέον σε αυτόν τον τόπο να διοικούν μέτριοι και μικροί άνθρωποι» σε σχέση με την παραπονούμενη, συνιστούν παραβίαση της πρόνοιας του ειδικού άρθρου 12 περί δυσμενών διακρίσεων, το οποίο στην κατακλείδα του ορίζει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. αποφεύγουν οποιαδήποτε απ’ ευθείας ή άλλη αναφορά ή ενέργεια εναντίον προσώπου η οποία περιέχει στοιχεία προκατάληψης…Ο χλευασμός, η διαπόμπευση και ο διασυρμός ατόμων ή ομάδων είναι ανεπίτρεπτος. Τέλος, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η άρνηση της ιστοσελίδας να συνεργασθεί στη διερεύνηση του παραπόνου συνιστά παραβίαση της γενικής πρόνοιας περί υποχρέωσης των ΜΜΕ και των λειτουργών τους να συνεργάζονται με την Επιτροπή που ορίζει ότι: «Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και οι Λειτουργοί των αναλαμβάνουν την υποχρέωση να συνεργάζονται με την Επιτροπή κατά τη διεξαγωγή των ερευνών της. Η μη συνεργασία τους συνιστά παραβίαση του παρόντα Κώδικα».

ΤΑ ΜΜΕ ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥΣ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (15/10/5/2017) από τον Γεώργιο Πυργούδη, από την Πάφο, ότι οι εφημερίδες της πόλης αρνούνται συστηματικά να φιλοξενήσουν επιστολές του στις οποίες επισημαίνει προβλήματα που αφορούν στην εικόνα της πόλης. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι ενώ οι τέσσερις εφημερίδες της Πάφου –έντυπες ή ηλεκτρονικές- δεν δημοσίευσαν επιστολή του με την οποία κατάγγελλε την ύπαρξη προβλημάτων σχετικά με πεζοδρόμια και την καθαριότητα σε διάφορους δημόσιους χώρους, όπως τουαλέτες και δημόσια πάρκα, τη δημοσίευσε ο «Φιλελεύθερος». Επίσης ανέφερε ότι με βάση την επιστολή του αυτή το Υπουργείο Εσωτερικών ενήργησε με συστάσεις προς το Δήμο για λήψη μέτρων. Το παράπονο ανέφερε ότι οι τοπικές εφημερίδες «Επιλογές της Πάφου», «Η Φωνή της Πάφου», «Ο Αδέσμευτος της Πάφου» και «Ο Ταχυδρόμος της Πάφου»- αρνήθηκαν να δημοσιεύσουν τόσο τη συγκεκριμένη επιστολή όσο και άλλες επιστολές, που συνοδεύονταν από φωτογραφίες διαφόρων χώρων που παρουσίαζαν τα αναφερόμενα προβλήματα. Συμπληρωματικά, ο παραπονούμενος ανέφερε ότι μόνο «Οι Επιλογές της Πάφου», δημοσίευσαν επιστολή του στις 7 Μαΐου, 2016, με φωτογραφίες που επισύναψε, για την άσχημη κατάσταση σε δημόσια αποχωρητήρια και σε πάρκο της Πάφου. Η Φωνή της Πάφου, ανταποκρινόμενη σε παράκληση της Επιτροπής να παραθέσει τις απόψεις της, ανέφερε ότι οι ισχυρισμοί του κ. Πυργούδη είναι ανυπόστατοι δεδομένου ότι η εφημερίδα πολλάκις δημοσίευσε φωτογραφίες και σχόλια που αποστέλλει σχεδόν καθημερινά. Επίσης ανέφερε ότι η εφημερίδα έχει δικαίωμα να αποφασίζει πότε και σε ποια έκταση θα δημοσιεύει κείμενα που αποστέλλουν αναγνώστες, ανάλογα με το χώρο που διαθέτει και αφού κρίνει ποια από όσα αναφέρονται ευσταθούν ή όχι. Εξ άλλου, ανέφερε ότι ο παραπονούμενος «έχει ανοίξει μέτωπο με το δήμο Πάφου για καθαρά προσωπικούς λόγους που σχετίζονται με την απόλυσή του από το Δήμο». Ο «Αδέσμευτος Πάφου» ανέφερε ότι ο παραπονούμενος εδώ και μερικά χρόνια έχει αναλάβει εργολαβικά να καταγγέλλει τον Δήμο Πάφου «για κάθε πέτρα που κινείται από τη θέση της» μετά την απόλυσή του για πλημμελή άσκηση καθηκόντων. Περαιτέρω ανέφερε ότι η εφημερίδα πολλές φορές έχει δημοσιεύσει και αναδείξει θέματα για τα οποία είτε είχαν προηγηθεί είτε είχαν ακολουθήσει καταγγελίες του παραπονούμενου και ότι από μέρους της σύνταξης δεν υπάρχει καμία απολύτως πρόθεση να αγνοηθεί ο κ. Πυργούδης, ανεξάρτητά από τα κίνητρά του. Εξ άλλου, η εφημερίδα ανέφερε ότι προσπάθησε να του εξηγήσεις πολλές φορές ότι θα πρέπει να προβαίνει σε καταγγελίες για πιο σοβαρά θέματα και όχι με το παραμικρό, όπως για παράδειγμα: για ένα σπασμένο σκυβαλοδοχείο ή για ένα χαλασμένο καζανάκι, αλλά ο ίδιος εξακολουθεί να τη βομβαρδίζει με καταγγελίες που ο ίδιος πιστεύει ότι είναι άξιες αναφοράς. Η εφημερίδα «Επιλογές της Πάφου» ανέφερε στην Επιτροπή ότι τα κείμενα και οι φωτογραφίες του κ.Πυργούδη έχουν δημοσιευθεί σε πάρα πολλές εκδόσεις της εφημερίδας στη σελίδα το βήμα του πολίτη και ότι σε κάποιες περιπτώσεις ο Δήμος Πάφου ανταποκρίθηκε στα δημοσιεύματα. Περαιτέρω ανέφερε πώς όταν τα δημοσιεύματα και οι φωτογραφίες άρχισαν να ανακυκλώνονται ήταν αδύνατον να χρησιμοποιείται ο χώρος της εφημερίδας για τα ίδια θέματα. Εξ άλλου, ανέφερε ότι κάθε εφημερίδα και ο/η Αρχισυντάκτης της είναι σε θέση να γνωρίζουν πώς να διαθέσουν το χώρο της εφημερίδας χωρίς καμιά παρέμβαση ή υπόδειξη από τον οποιοδήποτε. Η εφημερίδα ανέφερε περαιτέρω ότι σε πολλές περιπτώσεις συμπαραστάθηκε στον κ. Πυργούδη και υποστήριξε τις απόψεις του, «αλλά πρέπει να αντιληφθεί ότι τα προβλήματα της καθαριότητας του Δήμου δεν είναι τα μόνα που ταλανίζουν την Πάφο και ότι μια τοπική εφημερίδα έχει αμέτρητα θέματα με τα οποία ασχολείται μέσα από τις λιγοστές σελίδες της» και ότι πρέπει να ικανοποιούνται και άλλοι πολίτες της Πάφου που γράφουν επιστολές με παράπονα. Η Επιτροπή δεν πήρε απάντηση από τον «Ταχυδρόμο» στο αίτημά της να παραθέσει τις απόψεις της. Η Επιτροπή δεν ασχολήθηκε με το γενικό παράπονο ότι οι εφημερίδες της Πάφου αρνούνται να δημοσιεύσουν επιστολές του, δεδομένου ότι εξετάζει μόνο συγκεκριμένα παράπονα στα οποία παρατίθενται συγκεκριμένα γεγονότα. Η Επιτροπή εξέτασε το παράπονο υπό το πρίσμα της βασικής αρχής του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι τα ΜΜΕ και οι δημοσιογράφοι έχουν υποχρέωση να ενεργούν χωρίς προκατάληψη και να προάγουν τον πλουραλισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα -μεταξύ των οποίων είναι και το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης- καθώς και των προνοιών του άρθρου 11 που επιβάλλει να αποφεύγουν «οποιαδήποτε απ’ ευθείας ή άλλη αναφορά ή ενέργεια εναντίον προσώπου η οποία περιέχει στοιχεία προκατάληψης με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική προέλευση, την περιουσία, την καταγωγή, την ηλικία, το φύλο και το προσωπικό καθεστώς, περιλαμβανομένης της φυσικής ή διανοητικής ασθένειας ή αναπηρίας». Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη την καθιερωμένη από την πολύχρονη πρακτική αρχή πως οι εφημερίδες λόγω χώρου δεν είναι δυνατό να δημοσιεύουν όλα τα κείμενα που λαμβάνουν και ότι είναι υποχρεωμένες να επιλέγουν ανάμεσα σε εκατοντάδες ή κάποτε και χιλιάδες επιστολές εκείνες που θεωρούν κατά την κρίση τους πιο σημαντικές ή ενδιαφέρουσες. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι κάθε εφημερίδα έχει το δικαίωμα να επιλέγει τις επιστολές και τα κείμενα που θα δημοσιεύει, δεδομένου ότι πρακτικά δεν είναι δυνατό να φιλοξενήσει όλο τον όγκο των κειμένων που λαμβάνει από τους αναγνώστες της, με κριτήριο το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα θιγόμενα θέματα και την έκταση στην οποία ενδιαφέρουν ή επηρεάζουν το ευρύτερο κοινό. Ωστόσο, η Επιτροπή τόνισε πως αυτό θα πρέπει να γίνεται στη βάση της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με την προαναφερθείσα πρόνοια του Κώδικα περί αποφυγής δυσμενών ή προκατάληψης για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 11 του Κώδικα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η μη δημοσίευση επιστολών από δύο εφημερίδες, τη Φωνή της Πάφου και τον Αδέσμευτο της Πάφου για λόγους που αναφέρονται στην προσωπικότητα του παραπονούμενου ή σε άλλους λόγους που δεν έχουν σχέση με το περιεχόμενο της επιστολής του, όπως είναι η φερόμενη διαμάχη του με το Δήμο Πάφου, στην οποία αναφέρθηκαν οι δύο εφημερίδες, πάσχει λόγω προκατάληψης. Στην προκειμένη περίπτωση ο επιστολογράφος είχε θίξει ένα σοβαρό θέμα, που δημοσιεύθηκε σε εφημερίδα παγκύπριας κυκλοφορίας, και προκάλεσε την παρέμβαση του Υπουργείου Εσωτερικών. Αυτό θα έπρεπε να είναι το κριτήριο και όχι η φερόμενη διαμάχη ή το γεγονός ότι ο παραπονούμενος «βομβαρδίζει» τις εφημερίδες με κείμενά του. Παράλληλα η Επιτροπή θεώρησε αναγκαίο να υποδείξει ότι οι συστηματικοί επιστολογράφοι που γράφουν περί παντός επιστητού και για μικροπράγματα δυσκολεύουν το έργο των δημοσιογράφων. Στην περίπτωση του «Ταχυδρόμου της Πάφου» η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να δεχθεί τη θέση του παραπονούμενου ότι η εφημερίδα αρνήθηκε να δημοσιεύσει την επιστολή του . Αποφάσισε επίσης ότι με την άρνησή της να παραθέσει τις απόψεις της, παραβίασε επίσης τη γενική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που επιβάλλει στα ΜΜΕ και στους δημοσιογράφους την υποχρέωση να συνεργάζονται με την Επιτροπή στη διερεύνηση παραπόνων.

ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΗ ΕΙΔΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΓΜΑ ΟΤΙ ΟΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΑΧΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΙΟΣ ΘΑ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙ ΠΡΩΤΟΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΚΗΔΕΙΏΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (16/19/5/2017) από τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Νοσηλευτών και Μαιών (ΠΑΣΥΝΜ) για μετάδοση ανακριβών πληροφοριών στην εκπομπή του ΣΙΓΜΑ «Μεσημέρι και Κάτι» στις 12 Μαΐου, 2017. Στη διάρκεια της εκπομπής μεταδόθηκαν δηλώσεις ανώνυμου τηλεθεατή σύμφωνα με τις οποίες νοσηλευτές και άλλοι υπάλληλοι κρατικού νοσοκομείου παρέχουν πληροφόρηση σε Γραφεία Τελετών για θανάτους ή αναμενόμενους θανάτους ασθενών στο νοσηλευτήριο προκειμένου να πάρουν αμοιβή (προμήθεια, μίζα). Κατά την εκπομπή, στη διάρκεια της οποίας προβαλλόταν στην οθόνη ο τίτλος «Στα μαχαίρια νοσηλευτές Δημοσίου Νοσοκομείου για μίζες από τα γραφεία κηδειών», η παρουσιάστρια Γωγώ Αλεξανδρινού, εισάγοντας τον ανώνυμο πληροφοριοδότη, που μιλούσε από τηλέφωνο, ανέφερε: «Νοσηλευτές, λοιπόν, συγκεκριμένου δημόσιου νοσοκομείου φαίνεται να είναι, να το πω απλά, μαλωμένοι μεταξύ τους και αυτό για τις μίζες από τα γραφεία κηδειών. Τι εννοώ, ποιος θα προλάβει πρώτος να ειδοποιήσει το γραφείο κηδειών για ασθενή που είναι στα τελευταία του, για να πάρει ό,τι του αναλογεί, ό,τι έχει συμφωνήσει με το γραφείο κηδειών, με αποτέλεσμα, όμως να έχουμε και τραγελαφικά περιστατικά. Έχουμε στην τηλεφωνική γραμμή ένα κύριο, ο οποίος θα διατηρήσει την ανωνυμία του, είναι μέσα στα πράγματα….Θα σας παρακαλέσω να μην πείτε ποιο είναι το νοσηλευτήριο αυτό και να μιλάτε όσο πιο γενικά μπορείτε. Για να καταλάβουμε όμως το θέμα, τι ακριβώς συμβαίνει, είναι ένας αγώνας δρόμου μεταξύ των νοσηλευτών ποιος θα ειδοποιήσει πρώτος το δικό του γραφείο κηδειών δηλαδή;» Ο ανώνυμος πληροφοριοδότης, απάντησε: «Απ’ ό,τι φαίνεται ναι. Είναι ένας αγώνας δρόμου ποιος θα πάρει πρώτος τη μίζα». Στη συνέχεια ανέφερε ότι τρεις ημέρες προηγουμένως (Τρίτη, 9 Μαΐου) μια εξαδέλφη του κάλεσε ασθενοφόρο για να μεταφέρει τη μητέρα της στο νοσοκομείο γιατί ήταν σοβαρά άρρωστη. Υποστήριξε ότι τρία λεπτά μετά την αναχώρηση του ασθενοφόρου προς το νοσοκομείο, που διαρκεί 15 λεπτά, η κόρη της ασθενούς πήρε τηλεφώνημα από γραφείο κηδειών που της ζητούσε πληροφορίες για την κηδεία της μητέρας της, δηλαδή ποιες υπηρεσίες θα ήθελε. Ο πληροφοριοδότης πρόσθεσε πως προφανώς καθ’ οδόν προς το νοσοκομείο ο οδηγός ή ο νοσηλευτής είχε ενημερώσει γραφείο τελετών το οποίο έσπευσε να προσφέρει υπηρεσίες ενώ η ασθενής μεταφερόταν ακόμη στο νοσοκομείο. Η παρουσιάστρια ρώτησε τον πληροφοριοδότη κατά πόσο, εξ’ όσων γνώριζε, το περιστατικό ήταν μεμονωμένο. Η απάντηση ήταν: «Το περιστατικό συμβαίνει χρόνια. Διαθέταμε και εμείς γραφείο κηδειών παλιά, το ξαναλειτουργήσαμε, τούτο το πρόβλημα είναι χρόνια τζιαί χρόνια τζιαι πάει, δεν αλλάσσει τίποτε, είναι κάλυψη, συγκάλυψη, κάλυψη συγκάλυψη τζιαι πάει το θέμα». Η δημοσιογράφος της εκπομπής ανέφερε στο τέλος ότι προσπάθησε να επικοινωνήσει με τη συνδικαλιστική οργάνωση των νοσηλευτών και ανέφερε πως η οργάνωση απάντησε ότι δεν μπορούσε να τοποθετηθεί γιατί δεν είχε υπόψη της εκείνη την στιγμή τα γεγονότα ή τα αποτελέσματα ενδεχόμενων σχετικών ερευνών. Η συντεχνία των νοσηλευτών ανέφερε στο παράπονό της ότι «μέσω ευφάνταστων εικασιών του τύπου: «Στα μαχαίρια νοσηλευτές Δημοσίου Νοσοκομείου για μίζες από τα γραφεία κηδειών» στους τίτλους της εκπομπής, βεβιασμένα και χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε ουσιαστική έρευνα που να έχει αποδείξει…κάτι τέτοιο» δημιουργήθηκαν «εσφαλμένες εντυπώσεις για τη δεοντολογική και επαγγελματική συμπεριφορά των νοσηλευτών που εργάζονται στα κρατικά νοσηλευτήρια».. Επίσης ανέφερε ότι θεωρούσε απαράδεκτο το γεγονός ότι οι αναφορές βασίστηκαν στη μαρτυρία και τις δηλώσεις ενός ανθρώπου, αθέατου στο κοινό, ο οποίος παρουσιάστηκε ως ειδήμονας στο θέμα αλλά και ως δήθεν μάρτυρας παρόμοιων περιστατικών τα τελευταία χρόνια. Με αυτό τον τρόπο, ανέφερε η συντεχνία, και χωρίς να υπάρχει αντίλογος δόθηκε από την εν λόγω εκπομπή το ατυχές μήνυμα ότι το όλο θέμα αποτελεί γενικευμένη διαχρονική μάστιγα η οποία παραμένει ατιμώρητη. Σύμφωνα με το παράπονο, δεν αναφέρθηκε ούτε από τον ανώνυμο και αθέατο καταγγέλλοντα ούτε από τους δημοσιογράφους της εκπομπής σε ποιες παρόμοιες καταγγελίες αναφέρονταν, αν αυτές έχουν διερευνηθεί και αν έχουν καταλήξει σε τέτοια συμπεράσματα που να δικαιολογούσαν οποιαδήποτε τιμωρία των «ενόχων». Πρόσθεσε πως κατήγγειλαν, δίκασαν και καταδίκασαν όλους τους νοσηλευτές οι οποίοι κατ' ισχυρισμό τους ήταν ένοχοι. Επίσης, η συντεχνία ανέφερε ότι το θέμα άπτεται της επαγγελματικής και δεοντολογικής υπόστασης των νοσηλευτών αλλά και του κύρους του νοσηλευτικού επαγγέλματος. Ο υπεύθυνος του τμήματος ειδήσεων του ΣΙΓΜΑ προσήλθε σε συνεδρία υποεπιτροπής στις 13/6/2017 και παρέθεσε τις απόψεις του σταθμού. Εξέφρασε έκπληξη για το περιεχόμενο του παραπόνου και ειδικότερα για τη θέση ότι η εκπομπή πλήττει το κύρος και την αξιοπιστία των νοσηλευτών, αναφέροντας ότι αποσκοπεί στη φίμωση της ενημέρωσης. Υποστήριξε ότι έχει τεκμηριωθεί και αποδειχθεί η ύπαρξη ανθρώπων που παρέχουν πληροφόρηση σε γραφεία κηδειών και είπε ότι ο σταθμός επικοινώνησε με τον Γραμματέα της οργάνωσής των νοσηλευτών Πιτέλη, ο οποίος όμως δεν επανήλθε για να παραθέσει τις απόψεις τη οργάνωσης. Είπε ότι ο σταθμός είχε ανώνυμη καταγγελία πριν από την εκπομπή και την έβγαλε στον αέρα, αρχικά από ανώνυμο και στη συνέχεια από επώνυμο. Ανέφερε ότι ο Διευθυντής του Νοσοκομείου Πάφου παραδέχθηκε τα γεγονότα που αναφέρθηκαν στις εκπομπές. Είπε ακόμη ότι ο σταθμός είχε και χειρότερες καταγγελίες που δεν τις έβγαλε στον αέρα και ότι τα όσα αναφέρθηκαν δεν αποτελούν ευφάνταστες καταγγελίες. Παρέπεμψε δε στην εκπομπή «Μέρα Μεσημέρι» στις 15 Μαΐου, 2017, κατά την οποία ένα άτομο που εμφανίστηκε στην οθόνη και ανέφερε το όνομά του προέβη σε καταγγελία ότι κάποιοι νοσηλευτές ή μέλη του προσωπικού του ίδιου νοσοκομείου στο οποίο αφορούσε η πρώτη καταγγελία, ενημερώνουν γραφεία κηδειών για θανάτους ή επικείμενους θανάτους ασθενών. Εξετάζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το υλικό που έθεσε στη διάθεση της ο κ. Καρεκλάς δεν απαντούσε ουσιαστικά στο παράπονο των νοσηλευτών. Χωρίς να αμφισβητεί ότι κάποιοι νοσηλευτές ή άλλοι εργαζόμενοι σε δημόσια νοσοκομεία ενημερώνουν γραφεία κηδειών, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι τόσο η εισαγωγή της παρουσιάστριας, στην οποία ανέφερε ότι «νοσηλευτές συγκεκριμένου δημόσιου νοσοκομείου φαίνεται να είναι…μαλωμένοι μεταξύ τους και αυτό για τις μίζες από τα γραφεία κηδειών» δεν υποστηρίζεται και δεν δικαιολογείται από το περιεχόμενο της καταγγελίας που έγινε, γιατί ο ανώνυμος καταγγέλλων δεν μίλησε για «μαλώματα» ή τσακωμούς» μεταξύ των νοσηλευτών, αλλά είπε ότι «είναι ένας αγώνας δρόμου ποιος θα πάρει πρώτος τη μίζα». Η Επιτροπή κατέληξε στην απόφαση ότι το περιεχόμενο τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης εκπομπής δεν υποστήριζε με κανένα τρόπο τον τίτλο που προβαλλόταν σ’ όλη τη διάρκεια της είδησης και ανέφερε επί λέξει: «Απίστευτη καταγγελία. Στα μαχαίρια νοσηλευτές δημόσιου νοσοκομείου για τις μίζες από τα γραφεία κηδειών». Επίσης αποφάσισε ούτε στην πρώτη ούτε στη δεύτερη εκπομπή, κατά την οποία έγινε η επώνυμη καταγγελία έγινε λόγος τσακωμούς ή καυγάδες μεταξύ των νοσηλευτών για το ποιος θα ειδοποιήσει πρώτος γραφεία κηδειών για θανάτους ή αναμενόμενους θανάτους ασθενών στο κρατικό νοσοκομείο, ούτε και παρουσιάστηκε συγκεκριμένη μαρτυρία ότι το φαινόμενο είναι γενικευμένο και αφορά γενικά τους νοσηλευτές. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι αναφορές στην εισαγωγή της παρουσιάστριας και στον τίτλο της είδησης ήταν ανακριβείς γιατί δεν υποστηρίζονταν από το περιεχόμενο της είδησης, κατά παράβαση της σχετικής πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Το άρθρο 1 του Κώδικα περί ακρίβειας των πληροφοριών αναφέρει: «Τα Μ.Μ.Ε. μεριμνούν ώστε να μη δημοσιεύονται ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές ή διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια». Επίσης η Επιτροπή διαπίστωσε πως δεν έγινε καμιά σοβαρή προσπάθεια επικοινωνίας με την οργάνωση των νοσηλευτών και μαιών, είτε για διασταύρωση των πληροφοριών είτε για να πάρει τις απόψεις της επί της καταγγελίας. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών Ιωάννης Λεοντίου απάντησε γραπτώς σε επιστολή της Επιτροπής αναφέροντας πως «δεν υπήρξε καμία επικοινωνία του τηλεοπτικού σταθμού Σίγμα με οποιοδήποτε αξιωματούχο του Παγκύπριου Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών», προσθέτοντας ότι «η αναφορά της τηλεπαρουσιάστριας για προσπάθεια επικοινωνίας με συνδικαλιστική οργάνωση των νοσηλευτών δεν θεωρούμε ότι αποτελεί ελαφρυντικό». Η Επιτροπή θεωρεί ότι αν στο πρώτο ρεπορτάζ της 12ης Ιουνίου, 2017 ο παράγοντας του χρόνου μπορούσε να αποτελέσει δικαιολογία για την παράλειψη επικοινωνίας με την οργάνωση, η παράλειψη ήταν ανεπίτρεπτη στην περίπτωση του δεύτερου ρεπορτάζ που έγινε τρεις ημέρες αργότερα, στις 15 Ιουνίου, 2017, και οι αρμόδιοι της εκπομπής είχαν όλο το χρόνο να επικοινωνήσουν με αρμόδιο αξιωματούχο για να πάρουν της απόψεις της Παγκύπριας Συντεχνίας Νοσηλευτών και Μαιών. Η Επιτροπή τονίζει για πολλοστή φορά ότι αποτελεί χρέος των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ, αφ’ ενός να διασταυρώνουν τις πληροφορίες τους με τα ενδιαφερόμενα ή επηρεαζόμενα μέρη και αφ’ ετέρου να δημοσιεύουν και την άλλη άποψη, είτε ταυτόχρονα είτε μετά. Τέλος η Επιτροπή αποφάσισε ότι, όπως διατυπώθηκαν οι ισχυρισμοί, διασύρουν το κύρος και την υπόσταση των νοσηλευτών, κατά παράβαση της πρόνοιας περί δυσμενών διακρίσεων, η οποία ρητά αναφέρει πως «ο χλευασμός, η διαπόμπευση και ο διασυρμός ατόμων ή ομάδων είναι ανεπίτρεπτος».

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΝΩΜΗ ΟΤΙ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΔΙΕΠΡΑΞΕ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (24/11/9/2017) από πολίτη ότι η εφημερίδα Cyprus Mail δημοσίευσε στις 10 Σεπτεμβρίου, 2017 άρθρο το οποίο κατ’ ισχυρισμό παραποιεί την ιστορία. Ο παραπονούμενος ισχυρίστηκε ότι η εφημερίδα πολλές φορές «δείχνει έντονο φιλοτουρκικό χαρακτήρα», και ανέφερε: «Το άρθρο παραποιεί κατάφορα την Ευρωπαϊκή και κατ’ επέκταση την Ελληνική ιστορία σε βαθμό ιεροσυλίας και μάλιστα το κάνει με θρασύτητα. Ισχυρίζεται ανύπαρκτα ιστορικά "γεγονότα", τα οποία στην έκταση και ένταση που παρατίθενται θέτουν σε άμεση αμφισβήτηση την καταγωγή των σημερινών Ελλήνων, αποστασιοποιεί τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία από το Ελληνικό στοιχείο και τους κατονομάζει ένοχους Ελληνικής γενοκτονίας με πέραν των 20 εκατομμυρίων νεκρών και κατ’ επέκταση θεωρεί τους σημερινούς Έλληνες σαν όχι τους πραγματικούς Έλληνες που έχουν απευθείας σύνδεση με τους προγόνους τους αλλά σαν ένα συνονθύλευμα από ότι απέμεινε από τους τάχα διωγμούς. Τα αποσπασματικά στοιχεία που αναφέρει είναι 1) από ένα Ρωμαίο ιστορικό, του οποίου ή αναφορά σε κάποιους πολιτικούς διωγμούς υπό Κωνστάντιου του Β' παρουσιάζεται σαν στοιχείο της γενοκτονίας και 2) σε ένα Άγγλο συγγραφέα και πρώην Ρωμαιοκαθολικό ιερέα γνωστό μετέπειτα για τις απόψεις του περί Χριστιανισμού σαν εθνικιστικού κινήματος αλλά και για την αποστροφή του στη θρησκεία. Με αυτό τον τρόπο δικαιολογεί και την υπόθεση του (θα έπρεπε να έγραφα "φαντασίωση" του), παρουσιάζοντας το Χριστιανικό Βυζάντιο σαν ένα κατά συρροή δολοφόνο Ελλήνων παγανιστών και τους Χριστιανούς σαν μια συμμορία λουσμένη στο αίμα των Ελλήνων. Ο συγγραφέας φτάνει στο σημείο να χαρακτηρίσει τον τελευταίο Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Παλαιολόγο σαν Σέρβο και όχι Έλληνα στην εθνικότητα επειδή η μητέρα του ήταν κόρη Σέρβου ευγενή και παραθέτει το όνομα του σαν Constantin Dragac… Να θυμίσω ότι η Cyprus Mail διαβάζεται κυρίως από πολυάριθμο αγγλόφωνο κοινό που λίγη επαφή έχει, ή και καθόλου, με τη πραγματική ιστορία του Ελληνοχριστιανικού Βυζαντίου και του Ελληνικού χώρου. Διαβάζοντας το, παίρνει ένα σωρό λανθασμένες πληροφορίες και εντυπώσεις». Η Επιτροπή αποφάσισε, κατ’ αρχήν, ότι ήταν καθήκον της να κακίζει χαρακτηρισμούς και ισχυρισμούς που χρησιμοποίησε ο παραπονούμενος για το Cyprus Ma?l, τους οποίους δεν συμμερίζεται με κανένα τρόπο. Επί της ουσίας, η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν είχε δικαίωμα να κρίνει το περιεχόμενο του άρθρου, δεδομένου ότι πρόκειται για έκφραση ιστορικής άποψης ή γνώμης. Η έκφραση γνώμης είναι κατοχυρωμένη από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, όλες τις διεθνείς συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και από το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Επιτροπή, ακολουθώντας την πάγια αρχή ότι δεν κρίνει απόψεις που εκφράζονται από οιονδήποτε ή δημοσιεύονται οπουδήποτε, όσο αβάσιμες, απαράδεκτες ή αποκρουστικές θεωρούνται από οποιονδήποτε, αποφάσισε ότι η μόνη θεραπεία στις περιπτώσεις αυτές είναι η απάντηση και αντίκρουσή των επίμαχων απόψεων. Οποιοσδήποτε διαφωνεί με οποιαδήποτε άποψη έχει δικαίωμα να εκφέρει τη δική του αντίθετη ή άλλη γνώμη και να ζητήσει τη δημοσίευσή της. Το έντυπο που δημοσιεύει μια γνώμη, και στην προκειμένη περίπτωση το Cyprus Ma?l, έχει υποχρέωση να δημοσιεύει και τον αντίλογο σ’ αυτή.

ΑΝΑΚΡΙΒΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΕΩΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΑΠΟ ΛΑΘΟΣ, ΧΩΡΙΣ ΔΥΣΦΗΜΗΣΗ ΑΠΟ ΠΡΟΘΕΣΗ ΔΥΣΜΕΝΟΥΣ ΔΙΑΚΡΙΣΗΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (17/25/5/2017) από το Βάσο Βασιλείου, τέως δημοτικό σύμβουλο Αγίας Νάπας, για μετάδοση ανακριβούς και δυσφημητικής είδησης από τον τηλεοπτικό σταθμό EXTRA V. Ειδικότερα, με παράπονο που υπέβαλε μέσω δικηγόρου, ανέφερε ότι ο τηλεοπτικός σταθμός μετέδωσε είδηση στις 25/4/2017 για επώνυμα πρόσωπα ή άτομα που κατείχαν δημόσια αξιώματα και καταδικάστηκαν για αξιόποινες πράξεις, ενώ στην οθόνη προβαλλόταν ο τίτλος «ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ ΕΠΩΝΥΜΩΝ στις ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ». Μεταξύ αυτών συμπεριλήφθηκα και ο Βάσος Βασιλείου, δημοτικός σύμβουλος στην Πάφο, ο οποίος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, είχε βρεθεί ένοχος από το Κακουργιοδικείο Πάφου για διαφθορά, συνωμοσία και καταδολίευση του δημοσίου. Ωστόσο, η αναφορά στο Βάσο Βασιλείου συνοδεύτηκε από φωτογραφία του παραπονούμενου, ο οποίος ουδεμία σχέση έχει με το πρόσωπο που καταδικάστηκε, πέραν της συνωνυμίας. Όπως ανέφερε το παράπονο, η προβολή της φωτογραφίας του συνιστά βαρύτατη δυσφήμηση, καθώς αποτελεί βαρύ πλήγμα στην τιμή και την υπόληψη του, αφού του αποδόθηκε η καταδίκη για εγκληματικές πράξεις τις οποίες ουδέποτε τέλεσε. Ο παραπονούμενος Βάσος Βασιλείου, σύμφωνα με το παράπονο, γεννήθηκε και κατοικεί στην Αγία Νάπα, σπούδασε ΒΑ Hotel Management, τελεί επί 11 συνεχή χρόνια διευθυντής σε επαρχιακό παράρτημα αντιπροσωπείας αυτοκινήτων, είναι οικογενειάρχης και ενεργό μέλος της τοπικής κοινωνίας, αφού διετέλεσε επί δεκαετία δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Αγίας Νάπας και μάλιστα συμμετείχε στις δημοτικές εκλογές του Δεκεμβρίου του 2016 ως υποψήφιος δήμαρχος και ουδέποτε καταδικάστηκε από δικαστήριο. Όπως ανέφερε, μετά τη μετάδοση της είδησης δέχθηκε πολλά τηλεφωνήματα από γνωστούς κα φίλους. Ο Βάσος Βασιλείου ανέφερε ότι ο τηλεοπτικός σταθμός μετέδωσε δημόσια απολογία και προσπάθησε να αποκαταστήσει την αλήθεια, αλλά πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να κριθεί επαρκής δεδομένης της δυσφήμησης που του είχε γίνει. Ο Γ. Διευθυντής του σταθμού Ανδρέας Ζένιος, παραθέτοντας της απόψεις του, ανέφερε ότι το λάθος οφειλόταν στο γεγονός ότι κατά την αναζήτηση φωτογραφιών από το κομπιούτερ με το όνομα Βάσος Βασιλείου βγήκε πρώτη η φωτογραφία του προσώπου με το όνομα αυτό, που όμως δεν ήταν ο τέως δημοτικός σύμβουλος Πάφου αλλά ο τέως δημοτικός σύμβουλος Αγίας Νάπας και τέως υποψήφιος Δήμαρχος. Ο κ. Ζένιος ανέφερε ότι στο ρεπορτάζ ήταν σαφής η αναφορά «Βάσος Βασιλείου, δημοτικός σύμβουλος Πάφου» και πρόσθεσε πως για τον τηλεθεατή η είδηση ήταν στο λεκτικό μέρος και όχι στις φωτογραφίες που εμφανίστηκαν διαδοχικά στην τύχη και όχι κατά τη στιγμή της αναφοράς του κάθε ονόματος. Ανέφερε σχετικά: «Για όσους γνώριζαν πρόσωπα και καταστάσεις η περιγραφή «Βάσος Βασιλείου, Δημοτικός Σύμβουλος Πάφου» οδηγούσε στο συμπέρασμα πως επρόκειτο για το δημοτικό σύμβουλο Πάφου με το όνομα Βάσος Βασιλείου που βρισκόταν ήδη στη φυλακή και ΔΕΝ αναφερόταν σε οποιοδήποτε άλλο άτομο με το ίδιο όνομα. Κανένας από αυτούς που γνώριζε τον κ. Βάσο Βασιλείου από την Αγ. Νάπα που ήταν εκτός φυλακών ΔΕΝ θα μπορούσε να ταυτίσει την είδηση με τον κ. Βασιλείου της Αγ. Νάπας. Απλώς θα διαπίστωσε ένα συνηθισμένο λάθος». Ανέφερε περαιτέρω ότι ο κ. Βασιλείου (της Αγ. Νάπας) επικοινώνησε μαζί μας το ίδιο βράδυ μετά τη μετάδοση της λανθασμένης φωτογραφίας. Μας υπέδειξε το λάθος αναφέροντας ότι είδε φωτογραφία δική του αντί του δημοτικού συμβούλου Πάφου και ζήτησε να γίνει η απαραίτητη διόρθωση. Μετά τις απολογίες του αρχισυντάκτη μας φάνηκε ικανοποιημένος από τη διαβεβαίωση για διόρθωση την επόμενη. Αυτό έγινε και δώσαμε έμφαση στην απολογία μας για το γεγονός της εκ παραδρομής προβολής της φωτογραφίας του κ. Βασιλείου Αγ. Νάπας αντί του δημοτικού συμβούλου Πάφου. Ειδοποιήσαμε τον κ. Βασιλείου που μας είπε πως θα παρακολουθήσει το δελτίο, πράγμα που έκαμε αφού μετά το δελτίο μας τηλεφώνησε και μας ευχαρίστησε για τη διόρθωση. Με έκπληξη μετά από ένα μήνα πήραμε από τη δικηγόρο του επιστολή στην οποία καμιά αναφορά ΔΕΝ κάνει στην τηλεφωνική μας επικοινωνία και απλώς ζητούσε €20.000 αποζημιώσεις για δυσφήμιση. Τέλος αναφέρουμε πως η δικηγόρος παραδέχθηκε πως ΔΕΝ γνώριζε τις λεπτομέρειες της διόρθωσης στο δελτίο της επόμενης και το γεγονός πως ο πελάτης της δέχθηκε την απολογία χωρίς να ζητά χρηματικές αποζημιώσεις. Επίσης ανέφερε ότι στην πολυσέλιδη επιστολή της προς τον τηλεοπτικό σταθμό, ημερομηνίας 22ας Μαΐου 2017, η δικηγόρος Άννα Βαλανίδου απαιτεί για τον πελάτη της κ. Βάσο Βασιλείου από την Αγ. Νάπα το ποσό των €20.000 για εξώδικο συμβιβασμό για ισχυριζόμενη δυσφήμηση του στο δελτίο ειδήσεων του Σταθμού μας για να αποφευχθεί η εμπλοκή της δικαιοσύνης και άφηνε να νοηθεί πως σε μια τέτοια περίπτωση το ύψος της αποζημίωσης θα ήταν αυξημένο κατά πολύ. Η Επιτροπή εξέτασε το θέμα καθαρά από την σκοπιά του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και ειδικότερα την πρόνοια περί ακρίβειας των πληροφοριών, που προβλέπει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. μεριμνούν ώστε να μη δημοσιεύονται ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές ή διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια. Σε περίπτωση που έχει συμβεί κάτι τέτοιο χωρούν σε άμεση διόρθωση ή και απολογία». Η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι ισχυρισμοί για δυσφήμηση είναι εκτός του εύρους των αρμοδιοτήτων της. Ο Κώδικας περιλαμβάνει πρόνοια περί αποφυγής διαπόμπευσης ή διασυρμού ατόμων ή ομάδων, αλλά υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 12 που αναφέρεται στις δυσμενείς διακρίσεις για τους λόγους που αναφέρονται. Στην παρούσα περίπτωση πρόκειται για αναφορά σε ένα άτομο από λάθος και όχι από πρόθεση επίδειξης δυσμενούς διάκρισης για οποιωνδήποτε των λόγων που αναφέρονται στο άρθρο αυτό ή από πρόθεση διασυρμού του παραπονούμενου. Κατά συνέπεια η Επιτροπής αποφάσισε ότι ο τηλεοπτικός σταθμός EXTRA TV μετέδωσε ανακριβή πληροφόρηση με την προβολή της φωτογραφίας ατόμου που δεν είχε σχέση με την είδησή που μετέδιδε, για την οποία προέβη σε διόρθωση και απολογία, ικανοποιώντας τις πρόνοιες του προαναφερθέντος άρθρου του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι είναι εύκολο να γίνουν παρόμοια λάθη, ειδικότερα με τη χρήση της τεχνολογίας της πληροφορικής, προτρέπει τους δημοσιογράφου, οσάκις ασχολούνται με ανάλογα θέματα, να επιδεικνύουν ιδιαίτερη μέριμνα ώστε να μη θίγονται, ενδεχομένως, τρίτα άτομα.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΚΡΙΒΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΑΝ ΣΙΓΜΑ ΚΑΙ SIGMALIVE

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (19/29/6/2017) από τον Ανδρέα Ιωάννου ότι ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΙΓΜΑ και το SigmaLive μετέδωσαν παραπλανητική πληροφόρηση σε σχέση με τη διοργάνωση από το περιοδικό Μαντάμ Φιγκαρώ και Γυναίκες της Χρονιάς εκδήλωσης, την οποία χαρακτήρισαν φιλανθρωπική. Ανέφερε ότι η εκδήλωση έγινε στις 5/4/2017 στο Δημοτικό Θέατρο Στροβόλου. Είπε επίσης ότι η εκδήλωση διαφημίστηκε από τα προαναφερθέντα ΜΜΕ ως φιλανθρωπική, ενώ ύστερα από έρευνα που έκαμε ο ίδιος με αρμόδιους φορείς, δεν είχε εξασφαλισθεί η απαιτούμενη από το νόμο άδεια, ώστε να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως φιλανθρωπική. Στον παραπονούμενο διαβιβάσθηκε τηλεφωνικά η θέση της Επιτροπής ότι δεν υπήρξε συντελεσμένη παραβίαση του Κώδικα ως προς την ακρίβεια των πληροφοριών και τη μη μετάδοση παραπλανητικών ειδήσεων δεδομένου ότι δεν υπάρχει απόφαση από αρμόδιο όργανο ότι η εκδήλωση δεν μπορούσε να χαρακτηρισθεί φιλανθρωπική επειδή δεν προηγήθηκε εξασφάλιση άδειας. Του αναφέρθηκε ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει την καταγγελία για παραπλανητικές μεταδόσεις από το ΣΙΓΜΑ και το SigmaLive μόνο εφ’ όσον είτε η Αρχή Αδειών (Υπουργείο Εσωτερικών-Επαρχιακή Διοίκηση-Παγκύπριο Συμβούλιο Εθελοντισμού) ενεργούσαν ώστε να υπάρξει τελεσίδικη δικαστική απόφαση για παράνομη διοργάνωση φιλανθρωπικής εκδήλωσης (Ν. 68(Ι)/2014) Ο παραπονούμενος επέμεινε πως η Επιτροπή είχε είτε αρμοδιότητα είτε καθήκον να ζητήσει από τους αρμόδιους φορείς πληροφόρηση ως προς την εξασφάλιση άδειας. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι με βάση των Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας έχει αρμοδιότητα να εξετάζει παράπονα για παραβιάσεις προνοιών του, αλλά δεν έχει αρμοδιότητα να προβαίνει σε ενέργειες που δεν προνοούνται στον Κώδικα. Κατά συνέπεια, αποφάσισε ότι ήταν αναρμόδια να αναλάβει πρωτοβουλία προς τις αρμόδιες αρχές για την έκδοση απόφασης για το νόμιμο ή μη της εκδήλωσης, ενώ δεν μπορούσε να δεχθεί τη θέση του παραπονούμενου ότι διαπίστωσε ύστερα από έρευνά του ότι δεν είχε εξασφαλισθεί άδεια διοργάνωσης φιλανθρωπικής οργάνωσης, επειδή δεν ήταν το αρμόδιο όργανο για να αποφασίσει. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι θα μπορούσε να εξετάσει το παράπονο, εφ’ όσον υπάρξει τέτοια απόφαση από κατά νόμο αρμόδιο όργανο.

Ανακριβής πληροφόρηση και άρνηση παροχής δικαιώματος απάντησης